Od miesiąca pracujesz na oddziale dziennym, dyplom magistra leży jeszcze w kopercie, a starsza koleżanka mówi przy kawie: „Złóż wniosek w listopadzie, bo inaczej stracisz pół roku”. Wieczorem okazuje się, że nie masz konta w SMK, nie wiesz, kto rozpatruje wniosek, i nie masz pewności, czy dokumenty z pracy wystarczą. Ten tekst prowadzi przez specjalizację z psychologii klinicznej po kolei: od warunków i naboru, przez konto w SMK i postępowanie kwalifikacyjne, po program, staże kierunkowe i moment, w którym możesz zgłosić się na egzamin.
Kto może zacząć specjalizację z psychologii klinicznej?
Psychologia kliniczna jest jedną z dziedzin mających zastosowanie w ochronie zdrowia, w których można uzyskać tytuł specjalisty. Rozporządzenie w sprawie specjalizacji wskazuje, że do szkolenia w tej dziedzinie przystępuje osoba z tytułem magistra lub równorzędnym, uzyskanym na kierunku psychologia. Szkolenie jest jednostopniowe, a tytuł specjalisty daje dopiero zdany egzamin państwowy na końcu.
Są też dwie sytuacje szczególne. Osoba po innym kierunku może wyjątkowo przystąpić do szkolenia, jeśli przez co najmniej 2 lata w ciągu ostatnich 5 lat wykonywała czynności zgodne z programem i uzyska zgodę dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP). Z kolei psycholodzy ze specjalizacją pierwszego stopnia z dawnego systemu mogą uzyskać tytuł specjalisty po dwuletnim szkoleniu według programu uzupełniającego.
Jeśli wahasz się jeszcze, czy praca w szpitalu i poradni to Twoja droga, przeczytaj najpierw, czym zajmuje się psycholog kliniczny, a szerzej o możliwościach po dyplomie pisze tekst co dalej po studiach psychologicznych.
Terminy, wniosek i dokumenty rozpisaliśmy w module o postępowaniu kwalifikacyjnym kursu „Specjalizacja z psychologii klinicznej: kwalifikacja, staże i przygotowanie do egzaminu państwowego”. Do lekcji o koncie w SMK dołączona jest lista kontrolna wniosku do pobrania.
Kiedy jest nabór na specjalizację i czym różni się wniosek od postępowania?
Pod hasłem „nabór na specjalizację” kryją się dwa różne terminy. Pierwszy to czas na złożenie wniosku, drugi to czas, w którym wojewoda prowadzi postępowanie kwalifikacyjne. Oba wynikają z ustawy o uzyskiwaniu tytułu specjalisty.
Wniosek o rozpoczęcie szkolenia składasz:
- od 15 listopada do 15 grudnia,
- od 30 kwietnia do 31 maja.
Postępowanie kwalifikacyjne odbywa się dwa razy w roku:
- od 16 grudnia do 15 stycznia, dla wniosków złożonych jesienią,
- od 1 do 30 czerwca, dla wniosków złożonych wiosną.
Wniosek składasz za pomocą SMK do wojewody tego województwa, w którym chcesz odbywać szkolenie. W jednym postępowaniu możesz ubiegać się tylko o jedną dziedzinę i tylko w jednym województwie, więc wybór regionu warto przemyśleć przed złożeniem wniosku. Liczbę wolnych miejsc szkoleniowych wojewoda zamieszcza w SMK co najmniej miesiąc przed postępowaniem. Sprawdź ją, zanim zdecydujesz, w którym województwie złożysz wniosek.
Jak założyć konto w SMK i jakie dokumenty przygotować?
SMK to System Monitorowania Kształcenia Pracowników Medycznych, w którym toczy się cała specjalizacja: od wniosku, przez kartę szkolenia, po zgłoszenie na egzamin. Konto zakładasz sam lub sama. Następnie składasz wniosek o nadanie uprawnień i potwierdzasz tożsamość: podpisem kwalifikowanym, zaufanym albo osobistym, ewentualnie osobiście w urzędzie wojewódzkim. Uprawnienia weryfikuje wojewoda, więc nie zostawiaj tego kroku na ostatnie dni terminu.
Wniosek o rozpoczęcie szkolenia zawiera między innymi Twoje dane, informację o stopniu lub tytule naukowym, wykaz publikacji i wnioskowany tryb odbywania szkolenia. Do wniosku dołączasz elektroniczne kopie dokumentów. Przygotuj je wcześniej:
- Dyplom ukończenia studiów.
- Dokument potwierdzający okres wykonywania czynności zawodowych zgodnych z programem, na przykład zaświadczenie od pracodawcy.
- Dokument potwierdzający stopień lub tytuł naukowy, jeśli go masz.
- Zgoda dyrektora CMKP, jeśli przystępujesz do szkolenia na zasadzie wyjątku.
- Wykaz własnych publikacji, jeśli takie istnieją.
Zaświadczenie z pracy ma znaczenie przy postępowaniu konkursowym, więc poproś o nie kadry z wyprzedzeniem i sprawdź, czy opisuje rodzaj wykonywanych czynności, bo punkty przyznaje się za pracę zgodną z programem.
Jak wygląda postępowanie kwalifikacyjne i kiedy jest konkurs?
Wojewoda sprawdza, czy spełniasz warunki formalne. Konkurs odbywa się tylko wtedy, gdy osób spełniających warunki jest więcej niż miejsc szkoleniowych. Przeprowadza go komisja powołana przez wojewodę spośród pracowników urzędu wojewódzkiego.
W konkursie punkty dostajesz za okres pracy zgodnej z programem specjalizacji (za każdy rok, z górnym limitem), za stopień albo tytuł naukowy i za publikacje, też z limitem. Średnia ze studiów nie daje punktów. Liczy się dopiero przy remisie: najpierw wynik na dyplomie, potem średnia ocen ze studiów.
Jeśli nie zostaniesz zakwalifikowany lub zakwalifikowana, masz 7 dni od zawiadomienia na złożenie do wojewody wniosku o weryfikację postępowania. Gdy się uda, wojewoda wskazuje jednostkę szkolącą, zakłada Ci elektroniczną kartę przebiegu szkolenia specjalizacyjnego (EKS) i wpisuje planowaną datę rozpoczęcia. Szkolenie trzeba zacząć w ciągu 3 miesięcy od tej daty, w przeciwnym razie wojewoda skreśla osobę z rejestru.
W jakim trybie można odbywać szkolenie i kto za nie płaci?
Ustawa zna cztery tryby odbywania szkolenia:
- na podstawie umowy o pracę z jednostką szkolącą,
- na podstawie innej umowy z jednostką szkolącą, zawartej na czas szkolenia,
- na podstawie umowy z innym podmiotem, który kieruje Cię do jednostki szkolącej,
- w ramach studiów podyplomowych w jednostce szkolącej, poszerzonych o program specjalizacji.
Tryb wskazujesz już we wniosku. Za szkolenie specjalizacyjne płaci osoba specjalizująca się, a wysokość opłaty ustala jednostka szkoląca, przy czym opłata nie może przekroczyć kosztów szkolenia. Czy pracodawca dopłaci albo da wolne na kursy, zależy od umowy z nim. Ustawa o specjalizacjach tego nie przewiduje, dlatego warto porozmawiać o tym z pracodawcą przed rozpoczęciem.
Kim jest kierownik specjalizacji, a kim opiekun stażu?
Kierownik specjalizacji prowadzi Cię przez całe szkolenie. Musi mieć tytuł specjalisty w dziedzinie psychologii klinicznej albo decyzję ministra o uznaniu dorobku lub powierzeniu obowiązków specjalisty. Powołuje go, za jego zgodą, kierownik jednostki szkolącej. Jeden kierownik może nadzorować szkolenie najwyżej 3 osób, a za zgodą konsultanta krajowego w uzasadnionych przypadkach 4.
Kierownik układa z Tobą harmonogram, nadzoruje realizację programu i potwierdza w EKS kolejne elementy szkolenia w ciągu 14 dni od ich zakończenia. EKS z wymaganymi wpisami jest dowodem odbycia szkolenia, więc dbaj o to, żeby wpisy pojawiały się na bieżąco. Na stażach kierunkowych pracujesz pod okiem opiekuna stażu, który może nadzorować najwyżej 3 osoby.
Ile trwa specjalizacja z psychologii klinicznej według programu z 2023 roku?
Program, według którego odbywa się specjalizacja z psychologii klinicznej, publikuje CMKP. Według programu podstawowego z 2023 roku szkolenie magistra psychologii trwa 4 lata: 2 lata bloku podstawowego i 2 lata bloku szczegółowego w jednej z czterech ścieżek. Na pytanie, ile trwa specjalizacja w praktyce, trzeba doliczyć jeszcze czas na postępowanie kwalifikacyjne, potwierdzenie ukończenia i sesję egzaminacyjną. Do wyboru są cztery bloki szczegółowe:
- psychologia kliniczna chorych z zaburzeniami psychicznymi,
- psychologia kliniczna chorych somatycznie,
- neuropsychologia kliniczna,
- psychologia kliniczna dzieci i młodzieży.
W obu blokach program łączy kursy specjalizacyjne, staże kierunkowe i staż podstawowy. Staż podstawowy realizujesz w miejscu pracy, wykonując czynności zgodne z programem. Każdy staż kierunkowy ma określony w programie zakres i czas, a odbywasz go w podmiocie, który ten zakres realizuje, także poza swoim miejscem pracy. W bloku podstawowym jest też kurs z prawa medycznego, superwizja kliniczna u superwizora z certyfikatem wskazanym w programie oraz godziny samokształcenia. Kursy mogą odbywać się zdalnie, jeśli przewiduje to program albo zgodzi się na to dyrektor CMKP.
Każdy element kończy się zaliczeniem. Po kursie zdajesz sprawdzian u kierownika kursu, po stażu kierunkowym przygotowujesz studium przypadku i zdajesz kolokwium u opiekuna stażu, a po module zdajesz kolokwium u kierownika specjalizacji. Raz w roku przedstawiasz sprawozdanie z przeglądu piśmiennictwa. W trakcie szkolenia piszesz pracę poglądową lub oryginalną, a na koniec opracowujesz kliniczne studium przypadku, które przedstawisz na egzaminie. Jeśli szkolenie rozpoczęło się przed sierpniem 2023 roku, to, na którym programie je kończysz, ustal z kierownikiem specjalizacji i jednostką szkolącą.
Kilkadziesiąt kursów i staży łatwo zgubić w kalendarzu. Lekcja o stażach specjalizacyjnych pokazuje, jak je organizować i dokumentować w karcie w SMK, a planer staży i kursów do pobrania pozwala rozpisać własny program na cztery lata. Zajrzyj do lekcji o stażach w kursie
Co dzieje się po ostatnim stażu?
Gdy wszystkie elementy programu są zaliczone, kierownik specjalizacji potwierdza w EKS ukończenie szkolenia. W ciągu 7 dni wojewoda zwraca się do konsultanta krajowego o ocenę zgodności odbytego szkolenia z programem, a konsultant ma na nią 14 dni. Potem wojewoda potwierdza ukończenie albo wskazuje, czego brakuje.
Dopiero po potwierdzeniu możesz złożyć przez SMK wniosek o Państwowy Egzamin Specjalizacyjny, tym razem do dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych: do 15 stycznia na sesję wiosenną albo do 15 lipca na jesienną. Jak wygląda test, część praktyczna i jak ułożyć naukę, opisujemy w tekście egzamin specjalizacyjny z psychologii klinicznej.
Możesz też trafić na pytania o nową ustawę o zawodzie psychologa. Wejdzie ona w życie 19 maja 2028 roku, a do tego czasu obowiązują dotychczasowe przepisy. Ustawa nie zmienia zasad szkolenia specjalizacyjnego w psychologii klinicznej.
Jak kurs prowadzi przez kwalifikację i szkolenie
Kurs układa całą drogę w kolejności, w jakiej ją przechodzisz, i łączy formalności z przygotowaniem merytorycznym. Jest dostępny w planach Student i Specjalista.
- mapa drogi do tytułu specjalisty, od wniosku w SMK do dyplomu, do pobrania,
- lekcje o postępowaniu kwalifikacyjnym, koncie w SMK i kryteriach konkursu,
- moduł o programie, kierowniku specjalizacji, stażach i godzeniu szkolenia z pracą,
- moduły powtórkowe i przygotowanie do egzaminu z autorskimi pytaniami treningowymi.
Kurs nie jest szkoleniem specjalizacyjnym i nie zastępuje kursów, staży ani informacji wojewody, CMKP i CEM. Pomaga przejść przez formalności bez pośpiechu i zaplanować kolejne lata.
Ułóż swój plan specjalizacji krok po kroku
Najczęściej zadawane pytania
Ile trwa specjalizacja z psychologii klinicznej?
Według programu z 2023 roku szkolenie magistra psychologii trwa 4 lata, w tym 2 lata bloku podstawowego i 2 lata bloku szczegółowego. Do tego dochodzi czas na kwalifikację, potwierdzenie ukończenia i egzamin.
Kiedy jest najbliższy nabór na specjalizację?
Wnioski składa się od 15 listopada do 15 grudnia 2026 roku, a postępowanie kwalifikacyjne trwa od 16 grudnia 2026 do 15 stycznia 2027 roku. Kolejny termin wniosków przypada od 30 kwietnia do 31 maja 2027 roku.
Czy można złożyć wniosek w dwóch województwach?
Nie. W jednym postępowaniu możesz ubiegać się o jedną dziedzinę i tylko w jednym województwie.
Czy średnia ze studiów ma znaczenie w konkursie?
Średnia nie daje punktów. Rozstrzyga dopiero przy remisie, po wyniku na dyplomie.
Czy szkolenie specjalizacyjne jest płatne?
Tak, opłatę ponosi osoba specjalizująca się, a jej wysokość ustala jednostka szkoląca. Opłata nie może przekroczyć kosztów szkolenia.
Czy istnieje osobna specjalizacja z psychologii klinicznej dzieci i młodzieży?
Dziedzina jest jedna, psychologia kliniczna. Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży jest jedną z czterech ścieżek bloku szczegółowego w programie z 2023 roku.
Czy nowa ustawa o zawodzie psychologa zmienia zasady specjalizacji?
Nie, ustawa z 2026 roku nie zmienia zasad specjalizacji w ochronie zdrowia. Wejdzie w życie 19 maja 2028 roku.
Źródła
Ostatnia aktualizacja: 19 października 2026. Artykuł ma charakter edukacyjny i nie jest poradą prawną.
