Protokół diagnostyczny · PDF do pobrania
Protokół CWP: Kryzys suicydalny: ocena ryzyka i plan bezpieczeństwa
Scenariusz pracy dla psychologa i psychoterapeuty, który ma przed sobą dorosłego lub nastolatka z myślami samobójczymi albo po próbie. Zawiera gotowe sformułowania pytań wprost, ocenę ryzyka prowadzoną jako rozmowę z formulacją zamiast skali, plan bezpieczeństwa Stanley-Brown krok po kroku, rozmowę o ograniczeniu dostępu do środków i jasne kryteria kierowania do psychiatry, CZP, na SOR lub pod 112. Do tego struktury sesji (kryzysowej, kolejnej, po próbie), praca z rodzicami i bliskimi, dokumentacja i granice tajemnicy w polskich realiach, winiety kliniczne oraz komplet kart do druku.

Pełna wersja
69 zł
płatność jednorazowa, bez subskrypcji
- 99 stron PDF do druku
- plan bezpieczeństwa w wersji dla dorosłego i dla nastolatka, struktura sesji kryzysowej
- bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie
Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista
Dla kogo
Dla kogo jest ten materiał
Adresaci materiału
Materiał jest przeznaczony dla psychologów i psychoterapeutów w ramach ich kompetencji zawodowych.
Czego materiał nie zastępuje
To materiał pomocniczy, nie zastępuje oceny klinicznej ani odpowiedzialności prowadzącego specjalisty.
Co zawiera
Struktura materiału
Pełna wersja ma 99 stron. Spis treści i pierwsze strony zobaczysz w darmowym fragmencie, bez zakładania konta.
Pytania o materiał? Napisz na kontakt@cwp.edu.pl.
Pełna wersja
69 zł
- 99 stron PDF do druku
- plan bezpieczeństwa w wersji dla dorosłego i dla nastolatka, struktura sesji kryzysowej
- bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie
Płacisz raz. Imię i nazwisko trafią na znak wodny w pliku, a link do pobrania przyjdzie na podany adres e-mail.
Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista
W praktyce
Jak pracować z tym protokołem
Ten protokół jest na sytuację, w której dorosły albo nastolatek mówi o myślach samobójczych, sugeruje je albo przychodzi po próbie. Sięgasz po niego w trakcie sesji, więc przeczytaj go wcześniej, zanim będzie potrzebny, i sprawdź lokalne kontakty: najbliższy SOR, izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego, punkt zgłoszeniowy centrum zdrowia psychicznego.
Jak zapytać klienta o myśli samobójcze?
Wprost i spokojnie, zwykłymi słowami, na przykład: „Czy zdarza się, że myślisz o odebraniu sobie życia?”. Pytanie zadane otwarcie nie podsuwa klientowi tej myśli; daje mu za to zgodę na rozmowę o czymś, o czym często nikomu nie powiedział. Protokół zawiera gotowe sformułowania dla dorosłych i nastolatków.
Ocenę ryzyka prowadzisz jako rozmowę i na jej podstawie układasz rozumienie sytuacji: co klienta obciąża, co go trzyma przy życiu, co zmieniło się ostatnio. Skala nie zastępuje tej rozmowy. Plan bezpieczeństwa budujecie razem, krok po kroku, słowami klienta: sygnały ostrzegawcze, co może zrobić sam, do kogo może zadzwonić, gdzie szukać pomocy. Klient zabiera kartę z planem i numerami do domu, a Ty zostawiasz kopię w dokumentacji. Rozmowa o ograniczeniu dostępu do środków jest częścią planu; prowadzisz ją ogólnie, bez wchodzenia w szczegóły metod.
Pilnej pomocy tego samego dnia wymaga sytuacja, w której klient ma zamiar albo konkretny plan albo dostęp do środków albo niedawno podjął próbę albo nie potrafi ustalić z Tobą bezpieczeństwa do następnego kontaktu. Wtedy organizujesz pilną ocenę psychiatryczną, bezpieczne dotarcie na SOR albo do izby przyjęć szpitala psychiatrycznego albo dzwonisz pod 112 i nie zostawiasz klienta samego. Przy niższym ryzyku kierujesz do psychiatry albo centrum zdrowia psychicznego i ustalasz bliski termin kolejnej sesji.
Klient dostaje numery: 112 w bezpośrednim zagrożeniu, 116 123 i 800 70 2222 dla dorosłych w kryzysie. Nastolatek dodatkowo 116 111 i 800 12 12 12. Granice tajemnicy omawiasz z nastolatkiem na początku rozmowy, a przy ryzyku samobójczym włączasz rodziców albo opiekunów i mówisz mu wcześniej, co im przekażesz.
Nie zostawaj z tym bez wsparcia. Po takiej sesji skonsultuj się z superwizorem albo zespołem i zapisz w dokumentacji, co ustaliliście i dlaczego.
Masz pacjenta z…?
Protokół, szkolenia i artykuł w jednym pakiecie
Protokół daje gotowy scenariusz sesji. Jeśli chcesz pogłębić temat, zacznij od dwóch szkoleń z biblioteki CWP i artykułu, który dobraliśmy do tego materiału.
Pełna wersja
69 zł
- 99 stron PDF do druku
- plan bezpieczeństwa w wersji dla dorosłego i dla nastolatka, struktura sesji kryzysowej
- bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie
Fragment pokazuje układ materiału. Pełna wersja to cały plik, gotowy do druku.
Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista
Inne protokoły
Może Ci się też przydać
Pytania
Najczęściej zadawane pytania
Wprost i spokojnie, używając słowa „samobójstwo” albo „odebrać sobie życie”, na przykład: „Czy myśli Pan o samobójstwie?”. Dobrze jest dojść do tego pytania stopniowo, od samopoczucia przez beznadzieję i myśli o śmierci, ale nie zatrzymywać się w połowie. Eufemizmy i pytania sugerujące odpowiedź „nie” („Nie myśli Pani chyba o…”) utrudniają klientowi szczerość. Gdy odpowiedź jest twierdząca, warto podziękować za zaufanie i dopytać o częstotliwość myśli, plan, zamiar, przygotowania i wcześniejsze próby.
Nie. Badania i doświadczenie kliniczne zgodnie pokazują, że pytanie wprost o myśli samobójcze nie zwiększa ryzyka, także u nastolatków. Dla wielu osób jest ulgą, bo daje przyzwolenie na rozmowę o czymś, co dotąd ukrywały. Ryzykowne jest raczej niepytanie: klient zostaje sam z myślami, a specjalista nie ma informacji potrzebnych do zapewnienia mu bezpieczeństwa.
Ocena ryzyka to proces klinicznej rozmowy, a nie wynik jednej skali. Ustalasz charakter myśli (bierne czy czynne, częstotliwość, kontrola), istnienie i konkretność planu, dostęp do środków, zamiar, przygotowania, historię prób i samookaleczeń, stan aktualny (beznadzieja, pobudzenie, bezsenność, substancje) oraz realnie dostępne czynniki ochronne. Na tej podstawie zapisujesz formulację: co napędza kryzys, co chroni, co może go szybko nasilić i co trzeba zrobić teraz. Ocenę powtarzasz na każdej sesji w okresie kryzysu.
To krótka, spisana lista kroków, po które klient sięga, gdy kryzys narasta: rozpoznanie własnych sygnałów ostrzegawczych, strategie radzenia sobie w pojedynkę, osoby i miejsca odwracające uwagę, bliscy, których można poprosić o pomoc, specjaliści i telefony wsparcia oraz zabezpieczenie otoczenia przed dostępem do środków. Plan tworzy się wspólnie na sesji, słowami klienta, z konkretnymi imionami i numerami, i aktualizuje po każdym kryzysie. W przeciwieństwie do kontraktu o niepopełnieniu samobójstwa mówi, co klient zrobi, a nie czego nie zrobi.
Gdy klient ma zamiar i dostęp do środków teraz, przyjął leki lub substancje, jest w trakcie przygotowań albo nie jest w stanie zadbać o swoje bezpieczeństwo, dzwonisz pod 112 lub organizujesz natychmiastowy transport na SOR albo do izby przyjęć szpitala psychiatrycznego i nie zostawiasz go samego. Przy myślach czynnych z planem, po niedawnej próbie, przy ciężkiej depresji, objawach psychotycznych lub maniakalnych potrzebna jest pilna konsultacja psychiatryczna, najlepiej tego samego lub następnego dnia. Do psychiatry w ramach NFZ i do punktu zgłoszeniowo-koordynacyjnego CZP nie potrzeba skierowania.
Tak. Przepisy dotyczące zawodu psychologa, ustawa o ochronie zdrowia psychicznego i kodeksy etyczne przewidują wyjątek od tajemnicy, gdy jej zachowanie stanowiłoby niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia klienta lub innych osób. Przekazujesz wtedy tylko informacje niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa i tylko osobom, które mogą je zapewnić, na przykład ratownikom, lekarzowi czy bliskiemu. Granice poufności najlepiej wyjaśnić klientowi już na początku współpracy. W sytuacjach wątpliwych warto skonsultować się z superwizorem lub prawnikiem.
Nie obiecuj tajemnicy. Wyjaśnij, że o zagrożeniu życia musisz poinformować rodzica lub opiekuna, ale powiesz tylko tyle, ile trzeba, żeby go chronić, i najpierw ustalicie razem, co i jak zostanie przekazane. Rozmowę z rodzicem najlepiej prowadzić w obecności nastolatka. Rodzic odpowiada za zabezpieczenie domu, w tym leków, i za konsultację u psychiatry dziecięcego. Jeśli to rodzic jest źródłem zagrożenia, ścieżka obejmuje procedurę Niebieskiej Karty i sąd rodzinny. Młodzieży warto przekazać numery 116 111 i 800 12 12 12.
Notatkę sporządza się tego samego dnia. Powinna zawierać datę i formę kontaktu, to, co klient powiedział o myślach, planie, zamiarze, przygotowaniach i wcześniejszych próbach (w istotnych miejscach jego słowami), czynniki ryzyka i ochronne, formulację ryzyka, podjęte działania (plan bezpieczeństwa, ograniczenie dostępu do środków, kontakt z bliskimi, skierowanie), uzasadnienie decyzji, konsultacje oraz termin kolejnego kontaktu. Dobra dokumentacja pokazuje tok rozumowania, a nie tylko wynik.


