Protokół diagnostyczny · PDF do pobrania
Protokół CWP: Natręctwa (OCD)
Scenariusz pracy z dorosłym klientem z natrętnymi myślami i czynnościami, dla psychologa i psychoterapeuty: rozpoznanie według ICD-11 i DSM-5-TR, różnicowanie, model poznawczo-behawioralny, mapa natręctw, rytuałów jawnych i ukrytych oraz szukania zapewnień. Zawiera hierarchię i dziennik ekspozycji z powstrzymaniem reakcji (ERP), gotowe struktury sesji, pracę z rodziną wciągniętą w rytuały, plan zapobiegania nawrotom i kryteria kierowania do psychiatry.

Pełna wersja
69 zł
płatność jednorazowa, bez subskrypcji
- 97 stron PDF do druku
- gotowa struktura sesji ERP, tygodniowy plan ERP i plan ograniczania zapewnień
- bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie
Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista
Dla kogo
Dla kogo jest ten materiał
Adresaci materiału
Materiał jest przeznaczony dla psychologów i psychoterapeutów w ramach ich kompetencji zawodowych.
Czego materiał nie zastępuje
To materiał pomocniczy, nie zastępuje oceny klinicznej ani odpowiedzialności prowadzącego specjalisty.
Co zawiera
Struktura materiału
Pełna wersja ma 97 stron. Spis treści i pierwsze strony zobaczysz w darmowym fragmencie, bez zakładania konta.
Pytania o materiał? Napisz na kontakt@cwp.edu.pl.
Pełna wersja
69 zł
- 97 stron PDF do druku
- gotowa struktura sesji ERP, tygodniowy plan ERP i plan ograniczania zapewnień
- bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie
Płacisz raz. Imię i nazwisko trafią na znak wodny w pliku, a link do pobrania przyjdzie na podany adres e-mail.
Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista
W praktyce
Jak pracować z tym protokołem
Ten protokół dotyczy dorosłego klienta z natrętnymi myślami i czynnościami. Klient często długo ukrywa treść natręctw, bo się ich wstydzi: myśli o skrzywdzeniu kogoś, treści seksualne, bluźniercze, wątpliwości co do związku. Pierwsza zasada pracy brzmi: przyjmujesz te treści spokojnie i wyjaśniasz, że natrętna myśl nie mówi nic o intencjach klienta.
Jak zaplanować ćwiczenia ERP w OCD, żeby klient nie przerwał terapii?
Trzeba zbudować hierarchię razem z klientem i zacząć od kroku, który on sam uzna za trudny, ale wykonalny. Ekspozycja z powstrzymaniem reakcji, rozpoczęta od zbyt wysokiego poziomu, kończy się zwykle rezygnacją albo ukrytym rytuałem.
Najpierw mapa natręctw: myśli, rytuały jawne i ukryte, szukanie zapewnień, unikanie. Ukryte rytuały, na przykład liczenie w myślach, odmawianie formułek czy analizowanie, łatwo przeoczyć, a podtrzymują OCD tak samo jak mycie rąk. Protokół zawiera pytania, które pomagają je wyłowić.
OCD, ćwiczenia w PDF z protokołu i dziennik ekspozycji klient wypełnia w domu po każdej próbie: co robił, jak oceniał lęk na początku i na końcu, czy wykonał rytuał. Na sesji zaczynacie od dziennika. Pierwsze ekspozycje warto przeprowadzić w gabinecie, żebyś widział, jak klient reaguje i gdzie pojawia się zabezpieczenie.
Nie uspokajaj klienta, gdy prosi o zapewnienie, że nic złego się nie stanie. To kolejny rytuał, tylko wykonany przez Ciebie. Wyjaśnij to i umówcie się, jak będziesz na takie prośby reagować. Podobnie z rodziną wciągniętą w rytuały: protokół opisuje, jak włączyć bliskich, żeby stopniowo przestali w nich uczestniczyć.
Skieruj do psychiatry, gdy objawy są nasilone, gdy towarzyszy im depresja albo gdy po kilku tygodniach ERP nie widać ruchu. Myśli samobójcze wymagają oceny ryzyka na tej samej sesji, a przy bezpośrednim zagrożeniu telefonu pod 112. Natrętne myśli o skrzywdzeniu kogoś odróżniaj od rzeczywistego zamiaru; w razie wątpliwości konsultuj przypadek.
Masz pacjenta z…?
Protokół, szkolenia i artykuł w jednym pakiecie
Protokół daje gotowy scenariusz sesji. Jeśli chcesz pogłębić temat, zacznij od dwóch szkoleń z biblioteki CWP i artykułu, który dobraliśmy do tego materiału.
Pełna wersja
69 zł
- 97 stron PDF do druku
- gotowa struktura sesji ERP, tygodniowy plan ERP i plan ograniczania zapewnień
- bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie
Fragment pokazuje układ materiału. Pełna wersja to cały plik, gotowy do druku.
Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista
Pytania
Najczęściej zadawane pytania
Natrętne myśli (obsesje) to powtarzające się, niechciane myśli, obrazy lub impulsy, które osoba przeżywa jako obce i niepokojące, na przykład o skrzywdzeniu bliskiej osoby, zarażeniu czy bluźnierstwie. Podobne myśli miewa większość ludzi. W OCD osoba nadaje im duże znaczenie i próbuje je zneutralizować rytuałami, przez co myśli wracają częściej. Sama treść myśli nie świadczy o zamiarach ani charakterze.
ERP, czyli ekspozycja z powstrzymaniem reakcji, polega na stopniowym, zaplanowanym kontakcie z tym, co wyzwala natręctwa, bez wykonywania rytuału, także w myślach. Klient uczy się, że obawiane skutki zwykle się nie pojawiają, a niepokój i niepewność można znieść. Ekspozycje ustala się wspólnie z klientem w hierarchii trudności. ERP w ramach terapii poznawczo-behawioralnej jest psychoterapią pierwszego wyboru w aktualnych wytycznych.
W zaburzeniu lękowym uogólnionym zamartwianie dotyczy realnych spraw życiowych, takich jak zdrowie, finanse czy praca, i jest przeżywane jako zgodne z sobą. W OCD myśli są zwykle obce, często irracjonalne lub sprzeczne z wartościami osoby, a towarzyszą im rytuały wykonywane według sztywnych reguł. W ICD-11 i DSM-5-TR OCD nie należy już do zaburzeń lękowych, tylko do odrębnej grupy zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych i pokrewnych.
Rytuały ukryte to kompulsje wykonywane w myślach: neutralizowanie złej myśli dobrą, powtarzanie formuł lub modlitw, wielogodzinne analizowanie, odtwarzanie przeszłych zdarzeń, sprawdzanie własnych reakcji. Ich pominięcie to częsta przyczyna, dla której terapia nie przynosi efektu. Do tej samej grupy należy szukanie zapewnień u bliskich, w internecie, u lekarzy czy czatów AI.
Wielokrotne zapewnianie klienta, że „na pewno nic się nie stanie” albo „na pewno nie jest groźny”, działa jak rytuał: daje ulgę na krótko i wzmacnia potrzebę kolejnych zapewnień. Terapeuta na początku rzetelnie wyjaśnia mechanizm OCD, a potem umawia się z klientem, że nie będzie odpowiadał na pytania o treść natręctw. Zamiast zapewnienia nazywa pytanie o pewność i wraca do planu ekspozycji.
Bliscy często odpowiadają na pytania o zapewnienie, uczestniczą w rytuałach albo przestrzegają zasad narzuconych przez OCD. Taka akomodacja płynie z troski, ale podtrzymuje objawy. Praca z rodziną obejmuje psychoedukację, spisanie form akomodacji i stopniowe, uzgodnione z klientem ich ograniczanie, z gotowymi zdaniami, które bliscy mówią zamiast zapewnienia.
Konsultacja psychiatryczna jest wskazana przy dużym nasileniu objawów, współwystępującej depresji, słabym wglądzie lub przekonaniach urojeniowych, braku poprawy po rzetelnie prowadzonej terapii z ERP, a także przy nagłym początku objawów w późniejszym wieku. Pilnie trzeba kierować przy myślach samobójczych z planem, objawach psychotycznych i zagrożeniu zdrowia fizycznego. Lekami pierwszego wyboru w OCD są SSRI, a decyzję o farmakoterapii podejmuje psychiatra.
Protokół CWP: Natręctwa (OCD) to ustrukturyzowany scenariusz pracy z dorosłym klientem w PDF. Prowadzi od rozpoznania i różnicowania, przez model poznawczo-behawioralny i mapę natręctw, do hierarchii ERP, struktur sesji, kart pracy między sesjami, pracy z rodziną i zapobiegania nawrotom. Zawiera winiety kliniczne, szablony dokumentacji i kryteria kierowania do psychiatry. Nie jest narzędziem diagnostycznym.


