O czym jest ten kurs: bliskość w związku bez winnych i bez obietnic

Dwa kubki herbaty i serial, którego nikt nie ogląda

Elka i Błażej są razem od dwudziestu lat, w tym od osiemnastu po ślubie. Mieszkają w Lublinie, ona prowadzi księgowość w spółdzielni mieszkaniowej, on jeździ autobusem miejskim na zmiany. Syn ma szesnaście lat, córka trzynaście. W czwartek wieczorem siedzą obok siebie na kanapie, każde z telefonem w ręku, a w tle leci serial, którego żadne z nich nie śledzi. Rozmawiali dziś o tym, kto odbierze córkę z basenu, i o rachunku za prąd. Nie było kłótni ani cichych dni. Elka łapie się na myśli, że nie pamięta, kiedy Błażej ostatnio przytulił ją bez powodu, i że ona jego też dawno nie przytuliła.

Jeśli znasz taki wieczór, ten kurs jest dla Ciebie. Napisaliśmy go dla dorosłych w związku, małżeńskim albo nieformalnym, którzy czują, że bliskość osłabła, chcą lepiej okazywać i odczytywać miłość albo słyszeli o językach miłości i chcą wiedzieć, ile w nich prawdy. Dla par po kilku latach i po kilkudziesięciu, z dziećmi i bez, dla par kobiet i par mężczyzn, dla związków po kryzysie i dla takich, w których po prostu zrobiło się chłodno.

Czy w związku bez kłótni może brakować bliskości?

Może, i dzieje się tak w wielu domach. Para nie musi się kłócić, żeby się od siebie oddalić. Wystarczy kilka lat, w których rozmowy dotyczą głównie logistyki, dotyk zdarza się przy okazji, a na pytanie „co u Ciebie?” obie strony odpowiadają „w porządku”, bo na dłuższą odpowiedź brakuje sił. Z zewnątrz wszystko działa. Od środka jedna albo obie osoby czują się trochę samotne we dwoje.

Taki chłód zwykle składa się z wielu drobnych chwil, w których ktoś szukał kontaktu, a druga osoba była zmęczona, zajęta albo nie zauważyła. Z tych samych drobnych chwil da się bliskość odbudowywać.

Kto jest winny temu, że oddaliliście się od siebie?

Najczęściej nikt w sensie, w jakim zwykle myślimy o winie. Kurs nie szuka winnego i nie ustawia jednej osoby w roli tej, która „kocha źle”. Każde z was ma swoją historię, swoje zmęczenie i swój sposób okazywania uczuć. Bez szukania winy łatwiej zobaczyć, co możesz zrobić Ty, i zaprosić do tego partnera albo partnerkę.

Brak winy nie znaczy, że wszystko jest w porządku albo że wszystko trzeba znosić. W kolejnych modułach piszemy także o zachowaniach, które ranią, i o tym, gdzie kończy się zwykły konflikt.

Co ten kurs daje, a czego nie obiecuje

Ten kurs jest materiałem edukacyjnym. Nie jest terapią i nie zastępuje terapii par ani terapii indywidualnej. Opiera się na tym, co wiadomo o parach z pracy terapeutów i z badań nad związkami, na przykład o odpowiadaniu na drobne sygnały drugiej osoby, o docenianiu i o tym, co niszczy rozmowę. Języki miłości też tu są, opisane uczciwie: jako popularny pomysł, który dobrze otwiera rozmowę, choć badania nie potwierdzają wszystkiego, co się o nim mówi.

Nie obiecujemy, że partner się zmieni, ani tego, że wasz związek przetrwa. Obie decyzje, zostać albo się rozstać, są uprawnione i kurs nie popycha Cię w żadną stronę. Pomaga za to zobaczyć, co między wami już działa, czego Ci brakuje i jak o tym mówić tak, żeby druga strona mogła usłyszeć.

Czy mogę przejść ten kurs bez partnera?

Tak. Często kurs przechodzi tylko jedna osoba z pary i to wystarczy, żeby coś się poruszyło, bo kiedy jedna osoba zaczyna inaczej prosić, dziękować i słuchać, druga zwykle też odpowiada inaczej. W każdej lekcji znajdziesz to, co możesz zrobić sam albo sama, i zdania, którymi możesz zaprosić partnera do rozmowy bez nacisku. Jeśli partner zechce, możecie czytać niektóre lekcje razem. Jeśli nie zechce, to też jest jego prawo.

Jak jest zbudowany kurs

Kurs ma szesnaście modułów po cztery lekcje. Zaczynamy od tego, czym jest bliskość i dlaczego słabnie, potem przechodzimy do języków miłości, sposobów okazywania i odczytywania uczuć, drobnych gestów na co dzień, rozmowy o potrzebach i słuchania. Dalej są czułość i dotyk, seksualność, docenianie, wspólny czas, kłótnie, chłód i kryzys, bliskość przy dzieciach i zmęczeniu, style przywiązania, różne potrzeby bliskości oraz terapia par i wasz plan na kolejne miesiące.

Do kursu dołączyliśmy cztery karty do druku: mapę sposobów okazywania miłości, listę małych gestów na co dzień, gotowe zdania do rozmowy o potrzebach i plan rytuałów pary. Każda lekcja kończy się jednym małym zadaniem.

Kiedy ten kurs nie wystarczy

Ćwiczenia z kursu nie są przeznaczone dla związku, w którym jest przemoc: bicie, zastraszanie, poniżanie, kontrolowanie albo zmuszanie do seksu. Bliskość nie naprawia przemocy. Piszemy o tym w lekcji o granicy między kłótnią a przemocą. Jeśli dotyczy Cię to już teraz, możesz zadzwonić do Niebieskiej Linii pod 800 120 002, a przy zagrożeniu pod 112.

Kryzys w związku bywa bardzo obciążający. Gdy Ty albo partner mówicie o odebraniu sobie życia albo o zrobieniu sobie krzywdy, szukajcie pomocy tego samego dnia. Wystarczy jeden taki sygnał. Dorośli w kryzysie mogą dzwonić pod 116 123 albo 800 70 2222, a gdy życie jest zagrożone teraz, pod 112.

Gotowe zdania na początek

Do siebie:
- „Nie muszę dziś naprawiać całego związku. Wystarczy, że zacznę od jednej lekcji.”
- „To, że brakuje mi bliskości, nie znaczy, że coś jest ze mną nie tak.”

Do partnera, jeśli chcesz powiedzieć o kursie:
- „Zaczęłam kurs o bliskości w związku. Nie robię tego, bo uważam, że coś robisz źle. Tęsknię za nami i chcę się czegoś nauczyć.”
- „Jeśli zechcesz, pokażę Ci jedną lekcję. Jeśli nie, też jest w porządku, będę Ci opowiadać, co z niej wyniosłem.”

Co już działa u Elki i Błażeja

Elka po tamtym czwartku zapisała, co między nimi wciąż jest dobre: Błażej zawsze pisze, kiedy kończy zmianę, wieczorami śmieją się z tych samych rzeczy, a w niedzielę on robi naleśniki dla całej rodziny. Nie zmieniło to od razu wieczorów na kanapie, ale przestała myśleć o swoim małżeństwie jak o czymś, co się skończyło. Miała od czego zacząć.

Zadanie na dziś

Weź kartkę i dokończ jedno zdanie: „Biorę ten kurs, bo chcę, żeby…”. Pisz konkretnie, na przykład „…żebyśmy znowu rozmawiali przy kolacji” albo „…żebym umiała powiedzieć, czego mi brakuje, bez wyrzutów”. Pod spodem dopisz jedną rzecz, którą partner robi dla Ciebie i która jest dobra. Schowaj kartkę tam, gdzie znajdziesz ją przy kolejnej lekcji.