O czym jest ten kurs: gdy podejrzewasz bulimię albo napady objadania się

Scena z życia

Czwartek, późny wieczór. Edyta wraca z drugiej zmiany i otwiera szafkę, w której zawsze trzyma zapas na weekend. Szafka jest pusta. W koszu na śmieci leżą opakowania, choć w domu była tylko piętnastoletnia Oliwia. Rano córka mówi, że „nic nie jadła, bo nie miała ochoty”, i wychodzi do szkoły bez śniadania. Edyta przypomina sobie, że w ostatnich tygodniach Oliwia często zamyka się w łazience zaraz po kolacji. Czuje, że coś jest nie tak, ale nie wie, czy ma prawo pytać.

W innym mieście Artur, który od kilku lat sam wychowuje szesnastoletniego Bruna, znajduje w historii płatności kartą długą listę zakupów w sklepie przy szkole. Bruno od jesieni chodzi na siłownię, mówi o „redukcji” i o tym, że „je czysto”, a jednocześnie potrafi w nocy zjeść wszystko, co jest w lodówce. Gdy ojciec pyta, syn odpowiada krótko: „Odczep się, to moje sprawy”.

Oboje mają to samo pytanie: czy to tylko okres dojrzewania, czy coś poważniejszego?

Co się dzieje

Jeśli tu jesteś, prawdopodobnie podejrzewasz bulimię albo napady objadania się, a może lekarz już użył tych słów. Bulimia i napady objadania się są chorobami, w których bardzo dużo dzieje się w ukryciu. Dziecko zwykle nie mówi o nich z własnej woli, bo czuje ogromny wstyd. To nie jest kłamstwo z wyrachowania. To sekret, który pilnuje sam siebie: im większy wstyd, tym trudniej poprosić o pomoc, a im dłużej trwa milczenie, tym większy wstyd.

Dlatego w tym kursie bardzo dużo miejsca poświęcamy temu, jak rozmawiać bez zawstydzania. Twoja łagodność nie oznacza przyzwolenia na chorobę. Oznacza, że dajesz dziecku szansę, żeby przestało ukrywać się samo.

Te choroby się leczy. Wiele nastolatków wraca do zdrowia, szczególnie gdy pomoc zaczyna się wcześnie, a rodzina współpracuje z zespołem leczącym. Droga bywa nierówna, z lepszymi i gorszymi tygodniami, ale rodzice są w niej bardzo ważni.

Jedno trzeba powiedzieć jasno: ten kurs nie jest terapią ani leczeniem. Nie zastąpi lekarza ani zespołu leczącego, który zna Twoje dziecko. Nie stawiamy tu diagnoz i nie dajemy zaleceń medycznych ani żywieniowych. Dajemy wiedzę, gotowe słowa i plan działania: jak rozpoznać problem, jak przerwać milczenie, jak dotrzeć do leczenia i jak w domu wspierać to, co ustalicie ze specjalistami.

Jak zbudowany jest kurs

Kurs ma szesnaście modułów po cztery lekcje. Na początku wyjaśniamy, czym jest bulimia i skąd się bierze, jakie sygnały łatwo przeoczyć i czym choroba różni się u dziewczyn i chłopców. Potem przygotowujemy pierwszą rozmowę o sekrecie, omawiamy zdrowie ciała, w tym zęby, i drogę do lekarzy. Środkowa część to leczenie i dom: regularne posiłki, napad i to, co po nim, emocje, granice, znikające jedzenie i pieniądze, rozmowy o diecie. Dalej są psychika i ryzyko, szkoła i sport, rówieśnicy, internet i wyjazdy, a na końcu sytuacje szczególne, rodzeństwo, Ty i plan na wypadek nawrotu.

Każda lekcja kończy się jednym małym zadaniem. Do kursu dołączyliśmy dwanaście kart do wydruku.

Nie musisz przechodzić kursu po kolei. Jeśli dziecko jest już w leczeniu, możesz zacząć od modułów o domu i napadach. Jeśli dopiero podejrzewasz problem, najlepiej przejdź najpierw moduły drugi, czwarty i szósty.

Co możesz zrobić już teraz

• Sprawdź, czy nie dzieje się coś pilnego. Omdlenie, silne zawroty głowy, ból w klatce piersiowej, kołatanie albo nierówne bicie serca, nagłe osłabienie, skurcze mięśni, drgawki, krew w wymiocinach albo w stolcu, silny ból brzucha albo splątanie to powód, żeby jeszcze dziś jechać do lekarza albo dzwonić pod 112. Nie czekaj na kolejną lekcję.
• Gdy słyszysz od dziecka słowa o śmierci albo widzisz ślady samookaleczenia, działaj jeszcze dziś: lekarz, psychiatra albo 112. Opisujemy to dokładniej w module trzynastym.
• Umów wizytę u pediatry albo lekarza rodzinnego. Nie musisz mieć pewności, żeby iść do lekarza.
• Nie zostawaj z tym sam lub sama. Powiedz drugiemu rodzicowi albo zaufanej osobie dorosłej, co Cię niepokoi.

Gotowe zdania

Do siebie:

• „Zauważyłem, że coś się dzieje. To dowód troski, a nie mojej porażki.”

Do drugiego rodzica:

• „Coś mnie niepokoi w tym, jak Oliwia je i co dzieje się po kolacji. Chcę, żebyśmy najpierw porozmawiali we dwoje, spokojnie.”

Co już działa

Bulimia jest chorobą sekretu, a Ty ten sekret zaczynasz dostrzegać.

Zadanie na dziś

Zapisz na kartce trzy rzeczy: co dokładnie Cię niepokoi, od kiedy to zauważasz i z kim z dorosłych porozmawiasz o tym w tym tygodniu. Jeśli nie ma jeszcze umówionej wizyty u lekarza, dopisz dzień i godzinę, kiedy zadzwonisz, żeby ją umówić.