CWPCentrum Wiedzy Psychologicznej

Diagnoza spektrum autyzmu u dzieci i dorosłych: szkolenie dla psychologów od wywiadu do opinii

Szkolenie online dla psychologów, którzy prowadzą albo współtworzą diagnozę spektrum autyzmu u małych dzieci, uczniów, nastolatków i dorosłych.

Godziny dydaktyczne
26 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
64 lekcje
Diagnoza spektrum autyzmu u dzieci i dorosłych: szkolenie dla psychologów od wywiadu do opinii

Diagnoza spektrum autyzmu wymaga od psychologa czegoś więcej niż znajomości kryteriów: umiejętności zadawania pytań, które nie podsuwają odpowiedzi, obserwacji w różnych miejscach, rzetelnego różnicowania i opinii, z której rodzina, szkoła albo dorosły naprawdę skorzystają. Ten kurs uczy całego procesu, od pierwszej rozmowy z rodzicem albo dorosłym, przez wywiad rozwojowy, obserwację i różnicowanie, do opinii i przekazania wyniku. Jest dla psychologów klinicznych, psychologów poradni psychologiczno-pedagogicznych, psychologów dziecięcych i psychologów pracujących z dorosłymi, którzy chcą uczestniczyć w diagnozie spektrum autyzmu albo lepiej ją rozumieć.

To szkolenie online, które przechodzisz we własnym tempie. Ma 16 modułów i 26 godzin nauki. Zaczynamy od kryteriów spektrum autyzmu w ICD-11 i od tego, kto w Polsce stawia rozpoznanie, jaka jest rola psychologa i lekarza oraz jak zespół orzekający poradni korzysta z dokumentacji. Potem przechodzimy do wywiadu rozwojowego, obserwacji dziecka i miejsca narzędzi w diagnozie, z jasnym rozróżnieniem przesiewu i diagnozy.

Kolejne moduły dotyczą różnych grup wiekowych: małego dziecka do trzech lat, ucznia i nastolatka, dziewcząt maskujących trudności oraz dorosłych, także wtedy, gdy nie ma kogo zapytać o dzieciństwo. Dużo miejsca poświęcamy temu, jak wygląda diagnoza autyzmu u dorosłych, autodiagnozie z internetu i późnej diagnozie kobiet i osób starszych. Trzy moduły to różnicowanie u dzieci i u dorosłych (ADHD, zaburzenia języka, lęk społeczny, mutyzm wybiórczy, trauma, zaburzenia osobowości, OCD, psychoza) oraz zaburzenia współwystępujące, w tym depresja, myśli samobójcze i wypalenie autystyczne.

Ostatnia część kursu dotyczy opinii pisanej zrozumiale i z szacunkiem, rozmowy zwrotnej z rodzicami, dzieckiem i dorosłym, zaleceń dla szkoły i pracodawcy, orzeczeń i opinii wydawanych w poradni oraz etyki: presji na wynik, braku danych i granic kompetencji.

Każda lekcja zawiera fragmenty wywiadu i obserwacji z komentarzem diagnosty, wersję „zamiast tego” z typowym błędem, gotowe pytania i listę pułapek. W każdym module jest studium przypadku i ćwiczenie z przykładowymi odpowiedziami. Do kursu dołączyliśmy 10 kart do pracy: mapę procesu, listy obszarów do wywiadu i obserwacji, tabele pytań pomocniczych do różnicowania, wzór opinii, plan rozmowy zwrotnej i przykłady zaleceń. Karty nie są kwestionariuszami i nie zawierają żadnego liczenia wyników.

Kurs nie uczy przeprowadzania ADOS-2 ani ADI-R i nie przygotowuje do ich samodzielnego stosowania. Opisuje, czemu te metody służą i jakie mają ograniczenia, a ich stosowanie wymaga osobnego szkolenia i licencji wydawcy. Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany i nie nadaje uprawnień do stawiania rozpoznania medycznego ani do stosowania ADOS-2 i ADI-R.

Najczęściej zadawane pytania

Rozpoznanie medyczne z oznaczeniem według klasyfikacji ICD stawia lekarz, najczęściej psychiatra dzieci i młodzieży albo psychiatra. Psycholog prowadzi diagnozę psychologiczną: wywiad, obserwację, badanie rozwoju i funkcjonowania, i może opisać, że obraz jest zgodny z kryteriami spektrum autyzmu. Do wniosku o orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na autyzm potrzebne jest zaświadczenie lekarza psychiatry, a opinia psychologa opisuje codzienne funkcjonowanie dziecka.

Diagnoza autyzmu u dorosłych obejmuje zwykle kilka spotkań: rozmowę o powodzie zgłoszenia, szczegółowy wywiad o obecnym funkcjonowaniu w pracy, związkach i codzienności, historię rozwoju od dzieciństwa, rozmowy z bliskimi, analizę dawnych dokumentów, ocenę nastroju i zaburzeń współwystępujących, konsultację psychiatryczną i rozmowę zwrotną. Szczególnie ważne są pytania o maskowanie, zmęczenie po kontaktach i to, czy trudności były obecne w dzieciństwie.

Tak, choć wymaga to staranniejszego szukania danych z dzieciństwa. Pomagają rozmowy z rodzeństwem, dalszą rodziną albo przyjaciółmi z dzieciństwa, świadectwa z opisową oceną zachowania, zeszyty, zdjęcia, dawna dokumentacja medyczna i konkretne wspomnienia samej osoby. Gdy danych nadal brakuje, wniosek formułuje się ostrożniej i opisuje ograniczenia oceny. Brak rodziców nie zwalnia z ustalenia, czy cechy były obecne od wczesnego okresu rozwoju.

Nie. Kurs nie uczy przeprowadzania ADOS-2 ani ADI-R i nie przygotowuje do ich samodzielnego stosowania. Wyjaśnia, do czego te metody służą, w jakim wieku się je stosuje, jakie mają ograniczenia i jak łączyć ich wynik z oceną kliniczną. Stosowanie ADOS-2 i ADI-R wymaga osobnego szkolenia u wydawcy albo osób przez niego upoważnionych oraz zakupu licencji i materiałów.

Najwięcej mówi źródło trudności społecznych. Dziecko z ADHD zwykle rozumie sytuacje społeczne i chce w nich uczestniczyć, ale przerywa, nie czeka na swoją kolej i działa impulsywnie. Osoba w spektrum autyzmu ma trudność w samym rozumieniu intencji i wzajemności, także w spokojnej sytuacji, oraz cechy z drugiego obszaru kryteriów, takie jak potrzeba rutyny. Oba rozpoznania często współwystępują i wtedy opisuje się oba.

Przesiew to krótki kwestionariusz, który wskazuje, czy warto przyjrzeć się osobie dokładniej. Diagnoza spektrum autyzmu to proces obejmujący wywiad rozwojowy, obserwację, ocenę rozwoju i języka, różnicowanie i konsultację lekarską. Wynik przesiewu w zakresie ryzyka nie jest rozpoznaniem, a wynik poza tym zakresem niczego nie wyklucza, zwłaszcza u osób maskujących trudności. Niepokój rodzica albo specjalisty jest powodem do diagnozy niezależnie od liczby.

Tak, po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany i nie nadaje uprawnień do stawiania rozpoznania medycznego ani do stosowania ADOS-2 i ADI-R. Certyfikat potwierdza ukończenie szkolenia online z zakresu diagnozy spektrum autyzmu u dzieci i dorosłych, a do pracy ze standaryzowanymi metodami potrzebne są osobne szkolenia u ich wydawców.

Tak. Moduły o diagnozie dorosłych, autodiagnozie, późnej diagnozie kobiet i osób starszych, różnicowaniu z zaburzeniami osobowości, lękiem społecznym, OCD i psychozą oraz o wypaleniu autystycznym są pisane z myślą o psychologach pracujących z dorosłymi. Moduły o dzieciach pomogą Ci rozumieć, jakich danych z dzieciństwa szukać i jak je interpretować, gdy diagnozujesz dorosłego.

Czego się nauczysz

  • Opisujesz spektrum autyzmu według ICD-11, z określnikami dotyczącymi rozwoju intelektualnego i języka funkcjonalnego, i czytasz dawne rozpoznania z ICD-10
  • Planujesz proces diagnozy z zespołem i wiesz, jaką część wnosi psycholog, a jaką lekarz psychiatra
  • Prowadzisz wywiad rozwojowy pytaniami otwartymi, także z rodzicem zdenerwowanym albo przekonanym o wyniku
  • Obserwujesz dziecko w gabinecie, przedszkolu i szkole oraz notujesz zachowania oddzielone od interpretacji
  • Rozumiesz, co mierzą narzędzia przesiewowe i standaryzowane, i interpretujesz wynik w świetle obrazu klinicznego
  • Rozpoznajesz wczesne sygnały u małego dziecka i wiesz, kiedy obserwować dalej, a kiedy kierować pilnie
  • Diagnozujesz uczniów, nastolatków i dziewczęta maskujące trudności, z poszanowaniem zgody i poufności
  • Prowadzisz diagnozę autyzmu u dorosłych, także bez wywiadu z rodzicami, i rozmawiasz z szacunkiem o autodiagnozie
  • Różnicujesz spektrum autyzmu z ADHD, zaburzeniami języka, lękiem, mutyzmem, traumą, zaburzeniami osobowości, OCD i psychozą
  • Oceniasz zaburzenia współwystępujące, pytasz wprost o myśli samobójcze i odróżniasz wypalenie autystyczne od depresji
  • Piszesz opinię opisowym językiem, z mocnymi stronami i zaleceniami, które da się wykonać
  • Przekazujesz wynik rodzicom, dziecku i dorosłemu, także gdy jest negatywny albo niejednoznaczny
  • Wiesz, kiedy wstrzymać się z wnioskiem i jak reagować na presję rodziny, szkoły albo instytucji

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy kliniczni, którzy diagnozują albo chcą diagnozować spektrum autyzmu u dzieci i dorosłych
  • Psycholodzy poradni psychologiczno-pedagogicznych przygotowujący dokumentację dla zespołów orzekających
  • Psycholodzy dziecięcy pracujący w gabinetach, ośrodkach i poradniach zdrowia psychicznego
  • Psycholodzy pracujący z dorosłymi, do których zgłaszają się osoby z pytaniem o późną diagnozę
  • Psycholodzy szkolni, którzy współpracują z diagnostami i wprowadzają zalecenia po diagnozie

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie uczy przeprowadzania ADOS-2 ani ADI-R i nie przygotowuje do ich samodzielnego stosowania, a ich użycie wymaga osobnego szkolenia i licencji wydawcy
  • Kurs daje certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin, nie jest akredytowany i nie nadaje uprawnień do stawiania rozpoznania medycznego ani do stosowania ADOS-2 i ADI-R
  • Nie zawiera treści pozycji, zadań, kodów ani zasad interpretacji narzędzi standaryzowanych, a karty kursu nie są kwestionariuszami
  • Nie zastępuje superwizji, pracy w zespole ani konsultacji lekarskiej, rozpoznanie medyczne stawia lekarz
  • Nie zawiera porad dotyczących leczenia farmakologicznego ani nazw leków
  • Nie jest poradą prawną, przepisy opisuje ogólnie według stanu z października 2026 roku

Program szkolenia

64 lekcje w 16 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Spektrum autyzmu w ICD-11: kryteria i różnice wobec ICD-10

Moduł 2

Diagnoza spektrum autyzmu krok po kroku: kto diagnozuje, zespół, rola psychologa i lekarza

  • Kto może postawić diagnozę spektrum autyzmu w Polsce?22 min
  • Ścieżka od zgłoszenia do wniosku: ile spotkań i w jakiej kolejności?23 min
  • Informacje z wielu źródeł: rodzic, szkoła, dokumenty i nagrania21 min
  • Dokumentacja procesu diagnostycznego i współpraca z lekarzem psychiatrą29 min
Moduł 3

Wywiad rozwojowy z rodzicem w diagnozie spektrum autyzmu

  • Kamienie milowe bez listy kontrolnej: jak pytać o pierwsze lata życia?24 min
  • Rozwój mowy, kontakt i regres: o co dopytać, żeby nie przeoczyć?23 min
  • Zabawa, zainteresowania i sensoryka w wywiadzie z rodzicem23 min
  • Rodzic zdenerwowany albo przekonany o diagnozie: jak prowadzić wywiad?28 min
Moduł 4

Obserwacja dziecka w diagnozie spektrum autyzmu: zabawa, komunikacja, kontakt

  • Obserwacja swobodna i ustrukturyzowana: czym się różnią i co dają?23 min
  • Jak obserwować dziecko w gabinecie, żeby zobaczyć jego zwykłe funkcjonowanie?22 min
  • Przedszkole, szkoła i nagrania od rodziców jako źródło obserwacji21 min
  • Co notować podczas obserwacji i jak oddzielić opis od interpretacji?28 min
Moduł 5

Narzędzia w diagnozie spektrum autyzmu: co mierzą i jakie mają ograniczenia

  • Czym różni się przesiew od diagnozy spektrum autyzmu?23 min
  • ADOS-2 i ADI-R: do czego służą i dlaczego wymagają osobnego szkolenia?21 min
  • Inteligencja, język i funkcjonowanie adaptacyjne jako tło diagnozy23 min
  • Kiedy wynik narzędzia nie zgadza się z obrazem klinicznym?29 min
Moduł 6

Małe dziecko do 3 lat: wczesne sygnały spektrum autyzmu i ostrożność w ocenie

  • Wczesne sygnały spektrum autyzmu u dziecka do 3 lat23 min
  • Opóźnienie mowy czy spektrum autyzmu? Jak patrzeć szerzej24 min
  • Kiedy obserwować dalej, a kiedy kierować małe dziecko pilnie?22 min
  • Wczesne wspomaganie rozwoju i rozmowa z rodzicami małego dziecka30 min
Moduł 7

Diagnoza spektrum autyzmu u dziecka w wieku szkolnym i nastolatka

  • Szkoła jako źródło informacji: o co pytać wychowawcę i pedagoga?24 min
  • Relacje rówieśnicze w wieku szkolnym: jak pytać dziecko i rodziców?23 min
  • Nastolatek, który nie chce diagnozy: zgoda, poufność i współpraca23 min
  • Lęk, przeciążenie i szkoła: jak nie przeoczyć spektrum za objawami?28 min
Moduł 8

Dziewczęta i maskowanie w diagnozie spektrum autyzmu

  • Maskowanie w procesie diagnozy: co zmienia w wywiadzie i obserwacji?24 min
  • Jak pytać dziewczynkę i nastolatkę o kamuflaż społeczny?22 min
  • Zmęczenie po szkole i „dwie twarze” dziecka: jak łączyć relacje domu i szkoły?23 min
  • Dziewczynka „za dobrze funkcjonująca” do diagnozy: jak uzasadnić wniosek?29 min
Moduł 9

Diagnoza autyzmu u dorosłych, także gdy nie ma informacji z dzieciństwa

  • Jak wygląda diagnoza autyzmu u dorosłych krok po kroku?24 min
  • Jak diagnozować autyzm u dorosłego bez wywiadu z rodzicami?23 min
  • Autodiagnoza z internetu: jak rozmawiać z szacunkiem i rzetelnie?22 min
  • Późna diagnoza u kobiet i u osoby starszej: na co zwrócić uwagę?28 min
Moduł 10

Różnicowanie u dzieci: ADHD, zaburzenia językowe, lęk, trauma, niepełnosprawność intelektualna

  • Jak odróżnić autyzm od ADHD u dziecka?21 min
  • Zaburzenia rozwoju języka i niepełnosprawność intelektualna a spektrum autyzmu24 min
  • Lęk społeczny i mutyzm wybiórczy u dziecka: co różni je od spektrum?22 min
  • Zaburzenia przywiązania i trauma: kiedy obraz przypomina autyzm?33 min
Moduł 11

Różnicowanie spektrum autyzmu u dorosłych: zaburzenia osobowości, lęk społeczny, OCD, psychoza

  • Spektrum autyzmu czy zaburzenie osobowości u dorosłego?23 min
  • Lęk społeczny a spektrum autyzmu u dorosłych: jak je odróżnić?22 min
  • OCD czy powtarzalne zachowania i zainteresowania w spektrum?23 min
  • Psychoza i zaburzenie schizotypowe czy spektrum autyzmu u dorosłego?33 min
Moduł 12

Zaburzenia współwystępujące ze spektrum autyzmu: ADHD, lęk, depresja, sen, zdrowie

  • ADHD i spektrum autyzmu razem: jak diagnozować oba rozpoznania?23 min
  • Lęk, depresja i myśli samobójcze u osoby w spektrum autyzmu23 min
  • Zaburzenia odżywiania, sen i zdrowie somatyczne w diagnozie spektrum22 min
  • Wypalenie autystyczne: jak je rozpoznać i odróżnić od depresji?30 min
Moduł 13

Opinia z diagnozy spektrum autyzmu pisana zrozumiale i z szacunkiem

  • Struktura opinii z diagnozy spektrum autyzmu: od pytania do wniosku23 min
  • Mocne strony i język opisowy zamiast etykiet w opinii21 min
  • Zalecenia, które da się wykonać: dom, szkoła, praca22 min
  • Czego nie pisać w opinii z diagnozy spektrum autyzmu?29 min
Moduł 14

Jak przekazać diagnozę spektrum autyzmu rodzicom, dziecku i dorosłemu

  • Rozmowa zwrotna z rodzicami po diagnozie: plan spotkania i emocje22 min
  • Jak powiedzieć dziecku i nastolatkowi o spektrum autyzmu?22 min
  • Przekazanie diagnozy dorosłemu: ulga, żałoba i złość23 min
  • Gdy wynik diagnozy jest negatywny albo niejednoznaczny: jak o tym mówić?29 min
Moduł 15

Co po diagnozie spektrum autyzmu: zalecenia, szkoła, orzeczenie, wsparcie dorosłego

  • Poradnia, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i wczesne wspomaganie23 min
  • Szkoła po diagnozie: co psycholog może zalecić i z kim współpracować?22 min
  • Wsparcie dorosłego w spektrum autyzmu w pracy i na studiach22 min
  • Grupy wsparcia, orzeczenie o niepełnosprawności i plan na pierwsze miesiące28 min
Moduł 16

Etyka i granice kompetencji: kiedy nie stawiać diagnozy spektrum autyzmu

  • Presja rodzica lub szkoły i diagnoza „do orzeczenia”23 min
  • Brak danych i niejednoznaczny obraz: kiedy wstrzymać się z wnioskiem?21 min
  • Konflikt interesów, granice kompetencji i superwizja w diagnozie23 min
  • Plan rozwoju diagnosty spektrum autyzmu: co dalej po kursie?30 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.

  • Mapa procesu diagnozy spektrum autyzmuPDF
  • Wywiad rozwojowy: obszary i pytania otwartePDF
  • Karta obserwacji dziecka: co notowaćPDF
  • Wczesne sygnały u dziecka do 3 lat: lista do rozmowy z rodzicemPDF
  • Wywiad z dorosłym i źródła informacji z dzieciństwaPDF
  • Różnicowanie u dzieci: tabela pytań pomocniczychPDF
  • Różnicowanie u dorosłych: tabela pytań pomocniczychPDF
  • Wzór opinii z diagnozy: struktura i przykładowe sformułowaniaPDF
  • Rozmowa zwrotna po diagnozie: plan spotkaniaPDF
  • Zalecenia po diagnozie dla rodziny, szkoły i dorosłegoPDF

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Pierwsza lekcja każdego szkolenia jest otwarta bez logowania, a cały blog jest dostępny bez opłat. Konta założone przed 1 września 2026 zachowują darmowy dostęp do trzech pełnych szkoleń, bez certyfikatów. Nowe konta zaczynają od bezpłatnego okresu próbnego wybranego planu (7 dni, w planie Rodzic 5 dni).

Powiązane szkolenia

Przeczytaj także

W abonamencie

Okres próbny za darmo

Przetestuj za darmo