O czym jest ten kurs: gdy bliska osoba ma natręctwa

Pierwsza w nocy, światło w kuchni

Gohar budzi się, bo spod drzwi sypialni widać światło. Tigran stoi przy kuchence i po kolei dotyka pokręteł, potem fotografuje je telefonem, wraca do łóżka, a po kilku minutach znowu wstaje. Są małżeństwem od jedenastu lat i Gohar od dawna wiedziała, że mąż „lubi mieć pewność”. Tej jesieni sprawdzanie zabiera mu jednak godzinę każdej nocy, rano jest szary ze zmęczenia, a na pytanie, co się dzieje, odpowiada tylko „nic, zaraz przyjdę”. Gohar siada na brzegu łóżka i wpisuje w telefon: „mąż ma nerwicę natręctw, co robić”.

Dla kogo jest ten kurs

Ten kurs jest dla osoby, której partner albo partnerka ma nerwicę natręctw, czyli zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, w skrócie OCD, rozpoznane albo dopiero podejrzewane. Dla żon i mężów, dla par bez ślubu, dla par kobiet i par mężczyzn, dla tych, którzy są razem od roku, i dla tych po dwudziestu latach małżeństwa, z dziećmi i bez dzieci, mieszkających razem i osobno.

Kolejne moduły prowadzą od tego, czym jest OCD i jak działa pętla lęku i rytuału, przez rozmowę o leczeniu i samą terapię, do codzienności: odpowiadania na pytania o upewnienie, Twojego udziału w rytuałach i wspólnego, stopniowego wycofywania się z nich. Osobne moduły dotyczą natrętnych wątpliwości wobec związku, natrętnych myśli o skrzywdzeniu kogoś, złości i kłótni, bliskości i seksu, dzieci, pieniędzy i pracy. Ostatnie moduły są o Tobie: o Twoim zmęczeniu, o decyzji co do związku i o sytuacjach, w których pomoc jest pilna. CWP przygotowuje też osobne kursy dla osoby, która sama ma OCD, i dla rodzica dziecka z OCD.

Czego ten kurs nie zastąpi

Ten kurs nie jest terapią ani leczeniem. Nie służy do stawiania diagnozy partnerowi i nie zastępuje pomocy psychiatry ani psychoterapeuty. Rozpoznanie stawia psychiatra albo psycholog kliniczny po rozmowie z osobą, której to dotyczy. Dlatego nie znajdziesz tu listy objawów do odhaczania ani testu, który można dać partnerowi do wypełnienia.

Nie podajemy też nazw leków. Jeśli psychiatra zaproponuje leczenie farmakologiczne, decyzję podejmuje Twoja partnerka albo Twój partner razem z lekarzem.

Czy to moja wina, że partner ma OCD?

Nie, to nie Twoja wina. To także nie jest jej wina ani jego wina. OCD nie bierze się z tego, że ktoś był za mało kochany, za słabo się starał albo że w związku było za dużo napięcia. Na powstanie zaburzenia składa się wiele rzeczy, między innymi podatność, którą człowiek nosi w sobie, i doświadczenia z całego życia.

Osoba z OCD nie wymyśla swojego lęku i nie robi tego, żeby Cię zmęczyć. Rytuał jest dla niej sposobem na przetrwanie lęku, który w danej chwili wydaje się nie do zniesienia. Jednocześnie Twoje zmęczenie, złość i granice są równie prawdziwe i równie ważne. W tym kursie poważnie traktujemy obie strony.

Czy nerwica natręctw się leczy?

Tak, OCD dobrze się leczy. W psychoterapii podstawą jest terapia poznawczo-behawioralna z ekspozycją i powstrzymaniem reakcji, a psychiatra może zaproponować leczenie farmakologiczne. Leczenie wymaga czasu i wysiłku osoby z OCD, a poprawa przychodzi zwykle stopniowo, z lepszymi i gorszymi tygodniami. Ty nie leczysz partnera. Masz za to realny wpływ na to, jak wygląda Wasz dom: czy rytuały rozrastają się na całą rodzinę, czy powoli się kurczą, i czy w domu zostaje miejsce na rozmowę, czułość i zwykłe życie.

Jak korzystać z kursu

Każda lekcja zaczyna się sceną z życia innej pary. Potem wyjaśniamy prosto, co się dzieje i co możesz zrobić, i podajemy gotowe zdania: do partnera, do dziecka, do teściów, do terapeuty partnera i do siebie. Na końcu jest jedno małe zadanie. Możesz iść po kolei albo zacząć od modułu, który najbardziej Cię dotyczy. Do kursu dołączyliśmy dziesięć materiałów do druku: arkusze, plany i karty z gotowymi zdaniami.

Kiedy nie czekać z pomocą

Jeśli partner mówi, że nie chce żyć, albo ma zamiar zrobić komuś krzywdę, albo słyszy głosy, albo od kilku dni prawie nie śpi, albo jest skrajnie pobudzony, szukaj pomocy tego samego dnia: u lekarza albo na izbie przyjęć. Przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112. Gdy to Ty jesteś w kryzysie, możesz zadzwonić pod 116 123 albo 800 70 2222. Wracamy do tego dokładniej w modułach 8 i 16.

Gotowe zdania do siebie

• „Nie muszę dziś wiedzieć wszystkiego. Wystarczy, że zaczynam rozumieć.”
• „To, że jestem zmęczona, nie znaczy, że przestałam go kochać.”
• „Mogę martwić się o partnera i jednocześnie dbać o siebie.”
• „Nie muszę go leczyć. Mogę za to przestać zgadywać i zacząć się uczyć.”

Co już działa

Gohar zauważyła zmianę i zamiast kolejnej kłótni o światło w kuchni zaczęła szukać wiedzy. Tigran, choć mówi „nic”, za każdym razem wraca do sypialni i kładzie się obok niej. Od tych dwóch rzeczy da się zacząć.

Zadanie na dziś

Weź kartkę i dokończ dwa zdania: „Najbardziej męczy mnie…” oraz „W naszym związku wciąż jest…”. Nie pokazuj ich nikomu i schowaj kartkę. Wrócisz do niej w lekcji 13.4, kiedy będziesz szukać tego, co już działa.