Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ
Wszystkie teksty
Pedagog szkolny13 listopada 202610 min czytania

Zabawy sensoryczne w przedszkolu i szkole: kącik wyciszenia, scenariusz zajęć na 45 minut i zasady bezpieczeństwa

Zabawy sensoryczne w przedszkolu i klasach 1-3 z perspektywy nauczycielki: kącik wyciszenia, zabawy dla grupy, scenariusz zajęć na 45 minut i bezpieczeństwo.

Autor: Redakcja CWP

Zabawy sensoryczne w przedszkolu i szkole: kącik wyciszenia, scenariusz zajęć na 45 minut i zasady bezpieczeństwa

Lusia stawia na dywanie dużą drewnianą misę z grochem. Czworo pięciolatków od razu wkłada do niej dłonie, przesypuje ziarna kubeczkiem i chowa w nich plastikowe zwierzątka. Witek stoi z boku, ręce trzyma za plecami. Lusia nie ciągnie go do miski. Podaje mu dużą łyżkę i prosi, żeby pomógł nakarmić zwierzątka. Po kilku minutach Witek siedzi przy misce, choć nadal nie dotyka grochu palcami. Tak w praktyce wyglądają dobrze poprowadzone zabawy sensoryczne w przedszkolu: dziecko samo wybiera, jak blisko podejdzie, a dorosły daje mu do tego narzędzia.

W tym wpisie o zabawach sensorycznych w przedszkolu znajdziesz pomysł na kącik wyciszenia, kilka zabaw dla całej grupy, jeden gotowy scenariusz zajęć na 45 minut i zasady bezpieczeństwa, o których łatwo zapomnieć przy pierwszej misce z kaszą.

Czym są zabawy sensoryczne w przedszkolu i czego od nich nie oczekiwać?

Zabawy sensoryczne w przedszkolu to zabawy, w których dziecko dostaje wyraźne wrażenia z ciała i zmysłów: dotyka, przesypuje, pcha, kołysze się, słucha, wącha. Każde dziecko tego potrzebuje, więc z zabaw może korzystać cała grupa. Dzieci wrażliwe na bodźce często najbardziej zyskują na tym, że zajęcia mają stały porządek, a każda zabawa ma wariant łagodniejszy i mocniejszy.

Trzeba też uczciwie powiedzieć, czego te zabawy nie robią. Badań nad zajęciami sensorycznymi w grupie jest niewiele i są prowadzone na małych grupach dzieci. Zabawy wspierają samopoczucie i udział dziecka w zajęciach, ale nie są terapią integracji sensorycznej. Nie diagnozujesz też zaburzeń przetwarzania sensorycznego na podstawie tego, jak dziecko bawi się grochem. Diagnozę stawia terapeuta po badaniu, a opinię dla przedszkola i szkoły wydaje poradnia psychologiczno-pedagogiczna.

W rozmowie z rodzicami lepiej więc mówić o tym, co widać na co dzień: dziecko łatwiej wraca do grupy po przerwie ruchowej, chętniej siada do stolika, rzadziej zakrywa uszy w hałasie. Takie obserwacje są prawdziwe i nie obiecują więcej, niż zabawa może dać.

Moduł „Po co zabawy sensoryczne i czego od nich nie oczekiwać” w szkoleniu dla nauczycieli rozkłada na części, co mówią badania i jak opisywać zajęcia rodzicom bez obietnic. Dostajesz też gotową kartę „Informacja dla rodziców o zabawach sensorycznych i pytania o alergie, diety i nadwrażliwości”, którą możesz rozdać na zebraniu: zobacz program szkolenia.

Jak urządzić kącik wyciszenia w przedszkolu i w klasie?

Kącik wyciszenia w przedszkolu nie potrzebuje dużego budżetu. Wystarczy mu miejsce o powierzchni jednego, dwóch metrów kwadratowych, z dala od drzwi, półki z zabawkami i głośnego stolika. Z każdego miejsca w sali musisz widzieć dziecko, które tam siedzi. Daszek z lekkiej tkaniny albo parawan zasłania tylko częściowo i nie zamyka dziecka w środku.

Do kącika wystarczy pięć do siedmiu rzeczy. Sprawdzają się miękkie poduchy, gruby koc do siedzenia, kilka książeczek obrazkowych, piłeczka do ściskania, nauszniki wyciszające, butelka z wodą i brokatem z mocno zaklejoną nakrętką, karty z obrazkami oddechu. Lampka powinna mieć baterie zamknięte pod przykręconą klapką. Więcej rzeczy oznacza więcej bodźców, a kącik ma ich dawać mniej.

Raz w tygodniu, na przykład w piątek, przejrzyj zawartość: czy nic się nie urwało, czy nakrętki są szczelne, czy poduchy są czyste. Kącik wprowadzaj stopniowo, przez mniej więcej dwa tygodnie. Najpierw pokazujesz go całej grupie, potem dzieci próbują go po kolei w spokojnym momencie. Do trudnej chwili sięgną po niego dopiero wtedy, gdy już go znają.

Jakie zasady chronią kącik przed zamianą w karne miejsce?

Kącik działa tylko wtedy, gdy dzieci kojarzą go z odpoczynkiem. Jeśli choć raz wyślesz tam dziecko za karę, przestanie z niego korzystać z własnej woli. Pomaga kilka prostych zasad, ogłoszonych grupie i spisanych dla dorosłych:

  • do kącika dziecko idzie samo albo na propozycję dorosłego, nigdy za karę,
  • w kąciku jest jedno dziecko, najwyżej dwoje,
  • dziecko wraca do grupy, kiedy jest gotowe, a dorosły zagląda do niego co kilka minut,
  • w kąciku nikt nie pyta, co się stało, rozmowa przychodzi później,
  • dorosły zawsze widzi dziecko w kąciku.

Ostatnia zasada wynika z obowiązku opieki. Prawo oświatowe nakłada na dyrektora zapewnienie dzieciom bezpieczeństwa i opieki podczas zajęć, a w praktyce realizuje to nauczyciel, który ma grupę pod okiem. Propozycja może brzmieć tak: „Widzę, że jest ci głośno. Chcesz posiedzieć chwilę w kąciku, a potem wrócić do nas?”. Jeśli dziecko odmawia, szukasz innej drogi, na przykład zadania z ruchem.

Jakie zabawy sensoryczne w przedszkolu sprawdzają się z całą grupą?

Najlepiej działają zabawy, w których każde dziecko może wybrać, ile bodźców przyjmie. Kilka przykładów z kursu:

  • miska z grochem i ukrytymi zwierzątkami, a dla dziecka, które nie lubi dotyku, łyżka albo szczypce,
  • pchanie kosza na kółkach pełnego klocków, w parach i powoli,
  • pchanie ściany: dzieci stają przy ścianie i mocno ją pchają, jakby chciały ją przesunąć,
  • noszenie poduch i klocków piankowych z jednego końca sali na drugi,
  • ścieżka z mat i poduch, po której idzie się boso albo w skarpetkach antypoślizgowych,
  • „Gdzie dzwoni dzwoneczek?”: dziecko z zamkniętymi oczami siedzi w środku koła i pokazuje, skąd dochodzi cichy dźwięk.

Ustal z grupą dwa sygnały: „dość” i „jeszcze”. Dziecko może je powiedzieć albo pokazać ręką. Sygnał „dość” zawsze kończy zabawę dla tego dziecka bez dopytywania. Dzięki temu dzieci uczą się rozpoznawać, kiedy mają za dużo wrażeń, a ty widzisz, kto potrzebuje łagodniejszego wariantu.

Jak wprowadzić przerwy ruchowe w klasie, żeby nie rozkręciły dzieci?

Zabawy sensoryczne w szkole wyglądają inaczej niż w przedszkolu, bo klasa ma ławki, a uczniowie łatwiej się wstydzą. Dobrze sprawdzają się krótkie przerwy ruchowe w trakcie lekcji, trwające około trzech minut. Uczniowie wstają przy ławkach, robią kilka przysiadów, pchają dłonie o siebie, przeciągają się, a na koniec biorą trzy spokojne oddechy.

Każda przerwa powinna kończyć się czymś wolniejszym. Jeśli zakończysz na pajacykach, dzieci wrócą do zeszytów rozbiegane. Najlepiej robić przerwy o stałych porach, na przykład w połowie dłuższego zadania, i mieć zapisane cztery, pięć wersji do wyboru. Uczeń, który nie chce ćwiczyć przy całej klasie, może w tym czasie rozdać kartki albo zetrzeć tablicę.

Moduł „Trzyminutowe przerwy ruchowe dla całej klasy” zawiera gotowe przerwy na różne pory lekcji, także na zakończenie wycieczki czy sprawdzianu. Do druku dostajesz kartę „Trzyminutowe przerwy ruchowe dla klas 1-3: karta do powieszenia przy tablicy”, z której uczniowie sami wybierają ćwiczenie: przejdź do szkolenia.

Zabawy sensoryczne scenariusz zajęć: jak poprowadzić 45 minut z pięciolatkami?

Wszystkie scenariusze w kursie mają ten sam porządek: powitanie, rozgrzewka, część główna, wyciszenie i zakończenie. Stały schemat pomaga szczególnie dzieciom, które źle znoszą niespodzianki. Oto skrócona wersja scenariusza „Budowa domu” dla pięcio i sześciolatków, do 25 dzieci z dwiema osobami dorosłymi.

Powitanie, około 5 minut. Piosenka powitalna, plan zajęć na obrazkach przypiętych do tablicy i zapowiedź: „Dziś jesteśmy budowlańcami i zbudujemy dom dla całej grupy”.

Rozgrzewka, około 7 minut. Dzieci noszą wyobrażone cegły, kucają i wstają jak dźwig. Chętne pary robią kilka kroków taczki na dywanie.

Część główna, około 20 minut. Zespoły przenoszą klocki piankowe, poduchy i materace na plac budowy zaznaczony taśmą malarską. Z pomocą dorosłych układają ściany z klocków, materace kładą płasko jako podłogę, a dach robią z lekkiego koca. Dziecko, które potrzebuje łagodniejszej wersji, zostaje kierownikiem budowy i pokazuje, gdzie kłaść klocki. Dziecko, które potrzebuje mocniejszych wrażeń, nosi materace razem z dorosłym.

Wyciszenie, około 8 minut. Chętne dzieci leżą w domu albo obok niego i słuchają cichej muzyki. Tej części nie skracaj, nawet gdy brakuje czasu, bo to ona pozwala dzieciom wrócić do zwykłego rytmu dnia.

Zakończenie, około 5 minut. Dzieci mówią, co było najcięższe do noszenia, a potem każdy zespół odnosi swoje materiały na miejsce.

W tym scenariuszu materace przenoszą zawsze dwie osoby i nigdy nie stoją pionowo. Dom jest niższy niż wzrost dziecka, koc na dachu jest lekki, a dorosły widzi wnętrze domu.

Jak zadbać o bezpieczeństwo zabaw sensorycznych w przedszkolu?

Przed pierwszymi zabawami sensorycznymi w przedszkolu zapytaj rodziców o alergie, diety i nadwrażliwości. Mąka, kasza, groch czy masa solna mogą zawierać alergeny, a dziecko na diecie bezglutenowej nie powinno ugniatać ciasta z mąki pszennej. Uzupełnioną kartę trzymaj w miejscu, do którego zajrzy każdy dorosły w sali.

Drugie ryzyko to zadławienie. Groch, fasola, koraliki, kamyki, nakrętki czy kulki hydrożelowe mogą utknąć w drogach oddechowych, w nosie albo w uchu. U młodszych dzieci drobne elementy podajesz tylko w zamkniętych butelkach, a przy misce z grochem dorosły siedzi przy stoliku przez cały czas. Kulek hydrożelowych w ogóle nie używaj. Gdy dziecko ma trudność z oddychaniem, dzwonisz pod 112.

Trzecia sprawa to docisk. Dzieci chętnie leżą pod poduchami albo kocem, ale głowa i szyja zawsze zostają odkryte. Nie owijaj dziecka szczelnie kocem ani matą i nie pozwalaj, żeby robiły to inne dzieci. Kamizelki i koce obciążeniowe w placówce używa się tylko z zalecenia terapeuty, za pisemną zgodą rodzica i według spisanych zasad. Nigdy nie kładziesz ich na śpiące dziecko i nie używasz w czasie leżakowania.

Przy zabawach ze światłem zrezygnuj z migających lamp i szybko zmieniających się kolorów, zwłaszcza jeśli w grupie jest dziecko z padaczką. Informacje o zdrowiu dzieci przekazane przez rodziców zostają w gronie osób, które ich potrzebują do opieki.

Kiedy porozmawiać z rodzicem i zaproponować poradnię?

Jedna trudna chwila niczego nie przesądza. Do rozmowy z rodzicem przygotuj obserwacje z kilku tygodni: co się działo, w jakiej sytuacji, co pomogło. Sygnałem do rozmowy jest sytuacja, w której dziecko regularnie unika całych grup zabaw, bardzo silnie reaguje na hałas albo dotyk, często się przewraca albo jego trudności utrudniają mu udział w życiu grupy. Jeśli dziecko je bardzo wąską listę produktów, zaproponuj rodzicowi także rozmowę z pediatrą.

W rozmowie opisujesz, co widzisz, bez stawiania diagnozy. Możesz powiedzieć: „Nie stawiam diagnozy, ale jeśli Państwo zechcą skonsultować to w poradni, mogę opisać nasze obserwacje”. Do poradni psychologiczno-pedagogicznej nie trzeba skierowania. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w przedszkolu i szkole jest dobrowolna i nieodpłatna, a rodzic decyduje, czy z niej skorzysta. Notatki z obserwacji przekazujesz terapeucie albo poradni tylko za zgodą rodzica.

Więcej o tym, jak dostosować lekcję, przerwę i stołówkę dla starszych uczniów, przeczytasz we wpisie o zaburzeniach sensorycznych u ucznia w szkole. Gdy dziecko płacze albo wybucha złością na lekcji, przyda się wpis o regulacji emocji w klasie, a przy uczniu w spektrum tekst o uczniu z autyzmem w szkole.

Co dostajesz w szkoleniu o zabawach sensorycznych i kąciku wyciszenia?

Szkolenie „Zabawy sensoryczne i kącik wyciszenia w przedszkolu i szkole: gotowe scenariusze zajęć” ma 12 modułów i 48 lekcji, to około 19 godzin nauki zakończonej certyfikatem CWP. W planach Specjalista i Pedagog szkolny pierwsze 5 dni jest za darmo i w tym czasie otwierasz 2 dowolne szkolenia w całości, więc program sprawdzisz przed płatnością: przejdź do szkolenia.
  • dziesięć gotowych scenariuszy zajęć po 45 minut dla przedszkola, klas 1-3 i świetlicy,
  • 15 kart PDF do druku, w tym plan kącika wyciszenia i kartę bezpieczeństwa zajęć,
  • opisy sytuacji z przedszkoli i szkół z przykładowymi rozmowami z rodzicami,
  • certyfikat CWP z liczbą godzin po ukończeniu szkolenia.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zabawy sensoryczne zastępują terapię integracji sensorycznej?

Nie zastępują. Zabawy w grupie wspierają samopoczucie dzieci i ich udział w zajęciach. Terapię prowadzi terapeuta po badaniu dziecka, a nauczyciel może z nim współpracować za zgodą rodzica.

Jak długo dziecko może siedzieć w kąciku wyciszenia?

Tyle, ile potrzebuje, żeby się uspokoić, zwykle kilka minut. Dorosły zagląda do niego co jakiś czas i proponuje powrót do grupy. Jeśli dziecko spędza w kąciku dużą część dnia, porozmawiaj o tym z rodzicem i psychologiem placówki.

Czy można wysłać dziecko do kącika, gdy źle się zachowuje?

Lepiej tego nie robić. Kącik działa, bo dzieci kojarzą go z odpoczynkiem i chodzą tam z własnej woli. Za trudnym zachowaniem często stoi przeciążenie, więc kącik możesz zaproponować, ale nie nakazać jako kary.

Jakie materiały do zabaw sensorycznych są bezpieczne dla trzylatków?

Duże elementy, których dziecko nie zmieści w ustach, oraz drobne materiały zamknięte w szczelnie zaklejonych butelkach. Przed zajęciami sprawdź listę alergii w grupie. Przy każdej zabawie z sypkimi materiałami dorosły siedzi przy stoliku.

Co zrobić z dzieckiem, które nie chce niczego dotykać?

Nie zmuszaj go i nie zabieraj mu możliwości obserwowania. Daj mu narzędzia, na przykład łyżkę, szczypce albo rękawiczkę, albo rolę pomocnika. Jeśli unikanie dotyku utrzymuje się tygodniami i utrudnia mu codzienne czynności, porozmawiaj z rodzicem.

Czy w przedszkolu można używać koców obciążeniowych?

Tylko dla konkretnego dziecka, z zalecenia terapeuty, za pisemną zgodą rodzica i według zasad spisanych w placówce. Nie są wyposażeniem kącika do swobodnego używania. Nie używa się ich do snu ani w czasie leżakowania.

Czy szkolenie jest akredytowane przez kuratorium?

Szkolenie nie ma akredytacji kuratorium i nie daje nowych kwalifikacji. Po ukończeniu dostajesz certyfikat CWP z liczbą godzin, który możesz dołączyć do dokumentacji swojego rozwoju zawodowego. Nie zastępuje on formalnych form doskonalenia wymaganych przy awansie.

Źródła

Ostatnia aktualizacja: 13 listopada 2026. Artykuł ma charakter edukacyjny dla specjalistów i nie zastępuje diagnozy ani terapii integracji sensorycznej.

Newsletter

Nowe teksty i nowości z biblioteki CWP

Jedna wiadomość, gdy pojawi się coś wartego uwagi: nowe szkolenia i ścieżki, nowe teksty na blogu, zmiany w regulacji zawodu. Bez ofert w każdym mailu.

Powiązane szkolenia

Szkolenia, które rozwijają ten temat

Dostęp w ramach subskrypcji — bez opłat za pojedyncze szkolenie.

Zabawy sensoryczne i kącik wyciszenia w przedszkolu i szkole: gotowe scenariusze zajęćNowość

Dla pedagogów i psychologów szkolnych

Zabawy sensoryczne i kącik wyciszenia w przedszkolu i szkole: gotowe scenariusze zajęć

Szkolenie online dla nauczycielek przedszkola i klas 1-3, wychowawców świetlicy, pedagogów i nauczycieli wspomagających o tym, jak prowadzić zabawy sensoryczne z całą grupą, urządzić kącik wyciszenia za niewielkie pieniądze, wprowadzić przerwy ruchowe, pomóc dziecku przeciążonemu i współpracować z rodzicem oraz terapeutą integracji sensorycznej.

19 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Blog

Przeczytaj także