Protokół diagnostyczny · PDF do pobrania
Protokół CWP: Dziecko z ADHD i jego rodzina
Scenariusz pracy psychologa z dzieckiem w wieku szkolnym z ADHD lub podejrzeniem ADHD i z jego rodzicami. Zawiera wywiad z rodzicami i pytania do szkoły, psychoedukację o funkcjach wykonawczych i regulacji emocji, 12-sesyjny plan treningu rodzicielskiego z systemem wzmocnień, gotowe struktury sesji, karty do domu i szkoły oraz kryteria kierowania do psychiatry dziecięcego, PPP i na diagnozę.

Pełna wersja
69 zł
płatność jednorazowa, bez subskrypcji
- 99 stron PDF do druku
- struktura sesji z rodzicami i karty ABC do obserwacji trudnych sytuacji
- bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie
Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista
Dla kogo
Dla kogo jest ten materiał
Adresaci materiału
Materiał jest przeznaczony dla psychologów i psychoterapeutów w ramach ich kompetencji zawodowych.
Czego materiał nie zastępuje
To materiał pomocniczy, nie zastępuje oceny klinicznej ani odpowiedzialności prowadzącego specjalisty.
Co zawiera
Struktura materiału
Pełna wersja ma 99 stron. Spis treści i pierwsze strony zobaczysz w darmowym fragmencie, bez zakładania konta.
Pytania o materiał? Napisz na kontakt@cwp.edu.pl.
Pełna wersja
69 zł
- 99 stron PDF do druku
- struktura sesji z rodzicami i karty ABC do obserwacji trudnych sytuacji
- bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie
Płacisz raz. Imię i nazwisko trafią na znak wodny w pliku, a link do pobrania przyjdzie na podany adres e-mail.
Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista
W praktyce
Jak pracować z tym protokołem
Z tym protokołem pracujesz z dzieckiem w wieku szkolnym z ADHD albo podejrzeniem ADHD i, przede wszystkim, z jego rodzicami. Rodzice przychodzą zmęczeni: poranki to walka, odrabianie lekcji kończy się płaczem, ze szkoły przychodzą kolejne uwagi. Często obwiniają siebie albo dziecko.
Dlaczego praca z dzieckiem z ADHD zaczyna się od rodziców?
Bo to rodzice zmieniają codzienność dziecka, a godzina w gabinecie raz w tygodniu niewiele da bez zmian w domu. Protokół zawiera dwanaście sesji treningu rodzicielskiego z systemem wzmocnień, strukturą dnia i sposobami wydawania poleceń, które dziecko z trudnościami w funkcjach wykonawczych jest w stanie wykonać.
Pierwsze spotkanie to wywiad z rodzicami i pytania do szkoły. Psychoedukacja o funkcjach wykonawczych i regulacji emocji często zmienia sposób, w jaki rodzice patrzą na dziecko: zamiast „nie chce” zaczynają widzieć „jeszcze nie potrafi bez pomocy”. Na sesjach z rodzicami ćwiczycie konkretne sytuacje, a karty do domu i szkoły pomagają przenieść ustalenia do codzienności. Karta obserwacji dla nauczyciela łączy dom ze szkołą.
Z dzieckiem pracujesz krótko, konkretnie i w ruchu, z przerwami. Dobrze sprawdza się nazywanie emocji, plan na trudne momenty i zauważanie tego, co już się udaje.
Nie obiecuj rodzicom, że system wzmocnień zmieni dziecko w ciągu tygodnia. Pierwsze tygodnie bywają trudniejsze, bo dziecko sprawdza nowe zasady. Unikaj też systemów, które opierają się na karach i odbieraniu punktów; dziecko z ADHD szybko traci wtedy motywację.
Kieruj na diagnozę do psychiatry dziecięcego albo poradni, gdy jej jeszcze nie było, i do psychiatry przy nasilonych zachowaniach agresywnych, objawach depresji albo myślach samobójczych. Dziecko może zadzwonić pod 116 111 albo 800 12 12 12, a w bezpośrednim zagrożeniu dzwonisz pod 112.
Masz pacjenta z…?
Protokół, szkolenia i artykuł w jednym pakiecie
Protokół daje gotowy scenariusz sesji. Jeśli chcesz pogłębić temat, zacznij od dwóch szkoleń z biblioteki CWP i artykułu, który dobraliśmy do tego materiału.
Pełna wersja
69 zł
- 99 stron PDF do druku
- struktura sesji z rodzicami i karty ABC do obserwacji trudnych sytuacji
- bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie
Fragment pokazuje układ materiału. Pełna wersja to cały plik, gotowy do druku.
Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista
Inne protokoły
Może Ci się też przydać

Współpraca z rodzicami w terapii dziecka i nastolatka: kwestionariusze, kontrakt i karty pracy (PDF)

Protokół CWP: Praca z dzieckiem w gabinecie: od konsultacji z rodzicem do zakończenia

Protokół CWP: Dziecko i nastolatek w spektrum autyzmu
Pytania
Najczęściej zadawane pytania
U dziecka w wieku szkolnym głównymi uczestnikami pracy są zwykle rodzice, a dziecko bierze udział w części sesji. Psycholog zbiera obraz trudności z domu i ze szkoły, wyjaśnia rodzicom, jak ADHD wpływa na funkcje wykonawcze i regulację emocji, prowadzi trening umiejętności rodzicielskich (czas specjalny, pochwała opisowa, polecenia skuteczne, system wzmocnień), pomaga zbudować strukturę dnia i współpracę ze szkołą. Z dzieckiem pracuje nad rozpoznawaniem emocji, sposobami uspokajania się i samooceną.
W Polsce rozpoznanie ADHD jako jednostki chorobowej stawia lekarz, najczęściej psychiatra dzieci i młodzieży, zwykle z udziałem diagnozy psychologicznej. Psycholog prowadzi badanie psychologiczne, zbiera informacje od rodziców i nauczycieli, ocenia funkcjonowanie dziecka i różnicuje inne przyczyny trudności, np. lęk, specyficzne trudności w uczeniu się czy skutki stresu. Po wywiadzie psycholog może stwierdzić, że obraz uzasadnia pełną diagnozę, ale nie powinien sam ogłaszać rodzicom rozpoznania.
Gdy trudności z uwagą, nadruchliwością lub impulsywnością są obecne od wczesnego dzieciństwa, widoczne w domu i w szkole i wyraźnie zaburzają funkcjonowanie, a także gdy mimo kilku tygodni konsekwentnej pracy z rodziną problemy się utrzymują, współwystępują objawy depresji, lęku, tików lub zaburzeń snu albo rodzice pytają o leczenie farmakologiczne. Pilnie, tego samego dnia, gdy pojawiają się myśli samobójcze, samookaleczenia lub agresja zagrażająca zdrowiu. Do psychiatry w ramach NFZ nie jest potrzebne skierowanie.
To ustrukturyzowana praca z rodzicami nad konkretnymi umiejętnościami: codziennym czasem specjalnym z dzieckiem, pochwałą opisową, krótkimi i skutecznymi poleceniami, zapowiadaniem przejść, planowanym ignorowaniem drobnych zachowań, systemem punktów i spokojnymi konsekwencjami. Kolejność ma znaczenie: najpierw relacja i uwaga pozytywna, potem polecenia, na końcu konsekwencje. Wytyczne kliniczne wskazują trening rodzicielski jako jeden z filarów pomocy dzieciom z ADHD, obok leczenia decydowanego przez lekarza.
Na start wybierz 2-3 zachowania sformułowane pozytywnie i konkretnie, np. ubrany do 7:30. Punkt przyznawaj od razu, z krótką pochwałą. Dziecko wymienia punkty codziennie na małe nagrody, a raz w tygodniu na większą. Próg ustaw tak, żeby sukces był w większości dni, i nie odbieraj punktów za każde przewinienie. Najczęstsze przyczyny porażki to zbyt wiele celów, zbyt odległa nagroda i porzucenie systemu po tygodniu.
Za pisemną zgodą rodziców ustal z wychowawcą 2-3 cele codziennej karty szkolnej, które nauczyciel zaznacza, a rodzic nagradza w domu. Zaproponuj proste dostosowania: miejsce blisko nauczyciela, krótkie polecenia, dzielenie zadań, przerwy ruchowe. Szkoła udziela pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a poradnia może wydać opinię z zaleceniami. Samo ADHD zazwyczaj nie jest podstawą orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, decyzję podejmuje zespół orzekający.
Warto ustalić z rodzicami plan na wybuch: zmniejszać wyzwalacze (zmęczenie, głód, nagłe przejścia), w trakcie mówić mniej i ciszej, dbać o bezpieczeństwo i nie negocjować, a po uspokojeniu naprawić relację i dopiero wtedy wrócić do ewentualnej, wcześniej zapowiedzianej konsekwencji. Z dzieckiem można ćwiczyć rozpoznawanie sygnałów z ciała i własny sposób uspokajania. Utrzymująca się drażliwość między wybuchami wymaga konsultacji psychiatrycznej.
Rodzeństwo często czuje się pominięte albo obciążone i trudno mu zrozumieć, dlaczego brat lub siostra ma inne zasady i nagrody. Pomaga krótka, dostosowana do wieku rozmowa o tym, czym jest ADHD, regularny czas tylko dla rodzeństwa z każdym z rodziców oraz własne cele i nagrody albo wspólny cel rodzinny. Wycofanie się lub spadek wyników u rodzeństwa warto potraktować jako osobny sygnał.