Macocha, ojczym, partner rodzica: o czym jest ten kurs

Możesz czytać po kolei albo zaczynać od lekcji, która dziś jest Ci najbardziej potrzebna. Każda lekcja kończy się jednym małym zadaniem. Nie musisz robić wszystkich.

Scena z życia

Jest niedziela, siedemnasta. Za godzinę Kuba i Ola wracają do mamy. Agata, partnerka ich taty, od rana starała się, żeby było miło: naleśniki, które podobno lubią, gra planszowa, spacer z psem. Kuba przez cały dzień odpowiadał półsłówkami, a Ola przy obiedzie powiedziała: „U mamy naleśniki są lepsze”. Teraz Agata stoi przy zlewie, zmywa patelnię i czuje, że ma łzy w oczach. Nie wie, czy powinna coś powiedzieć, czy udawać, że nic się nie stało. Nie wie nawet, kim właściwie jest w tym domu.

A może Twoja scena wygląda inaczej. Może jesteś ojczymem nastolatki, która od roku mieszka z Wami na stałe i mija Cię w przedpokoju bez słowa. Może jesteś partnerem lub partnerką rodzica, bez ślubu, i dzieci przyjeżdżają co drugi weekend. Może masz własne dzieci i próbujesz połączyć dwa światy. Może dzieci Twojego partnera są już dorosłe i spotykacie się tylko przy świętach. Wszystkie te sytuacje mają wspólny mianownik: weszłaś albo wszedłeś do rodziny, która miała już swoją historię, zanim się w niej pojawiłeś lub pojawiłaś.

Dla kogo jest ten kurs

Ten kurs jest napisany do Ciebie, do nowej osoby w rodzinie z dziećmi partnera lub partnerki. Do macochy, ojczyma, partnera albo partnerki rodzica, niezależnie od tego, czy jesteście małżeństwem, czy nie, i niezależnie od tego, czy tworzysz związek z kobietą, czy z mężczyzną. Nie zakładamy jednej konfiguracji. Dzieci mogą mieszkać z Wami na stałe, przyjeżdżać na weekendy albo żyć w opiece naprzemiennej. Drugi rodzic dziecka może być obecny i zaangażowany, może być w konflikcie z Twoim partnerem, może nie utrzymywać kontaktu albo może nie żyć.

Kurs jest pisany z Twojej perspektywy. Nie uczy Twojego partnera, jak powiedzieć dzieciom o nowym związku. Pomaga Tobie odnaleźć się w roli, która nie ma gotowego scenariusza.

Na początek ważna uwaga: ten kurs nie jest terapią, mediacją ani poradą prawną. Daje wiedzę, gotowe zdania i małe kroki. Nie zastąpi rozmowy z psychologiem, terapeutą rodzinnym, mediatorem ani prawnikiem. W wielu lekcjach znajdziesz wskazówki, kiedy warto po taką pomoc sięgnąć.

Co dzieje się w Tobie

Wiele osób w Twojej roli przeżywa naraz kilka sprzecznych uczuć. Chcesz, żeby dzieci Cię polubiły, a jednocześnie czujesz złość, że tak trudno to idzie. Kochasz partnera, a czasem masz wrażenie, że w jego życiu jesteś na trzecim miejscu. Starasz się, a słyszysz, że „u mamy jest lepiej” albo „tata by tak nie zrobił”. Czasem wstydzisz się własnych myśli, na przykład tego, że cieszysz się, kiedy dzieci wyjeżdżają.

To wszystko jest zrozumiałe. Nie świadczy o tym, że jesteś złą osobą ani że ta rodzina się nie uda. Świadczy o tym, że jesteś w sytuacji naprawdę trudnej, w której nikt nie dał Ci instrukcji. Do tego dochodzi stereotyp złej macochy albo obcego ojczyma, który znamy z bajek i filmów. Możesz czuć, że musisz cały czas udowadniać, że nim nie jesteś. To męczy.

Co możesz zrobić

Na start nie musisz wiedzieć wszystkiego. Wystarczy kilka założeń, które będą Ci towarzyszyć przez cały kurs:

• Relacja z dziećmi partnera rośnie w ich tempie, nie w Twoim. Możesz zapraszać, nie możesz wymusić.
• Nie zastępujesz drugiego rodzica dziecka. Jesteś kimś nowym, dodatkowym dorosłym, który może być dla dziecka ważny na własny sposób.
• Wychowanie na początku prowadzi rodzic dziecka. Ty wspierasz, pilnujesz wspólnych zasad domu, budujesz kontakt.
• Twoje uczucia też się liczą. Nie musisz być bez przerwy cierpliwy lub cierpliwa. Potrzebujesz miejsca, żeby o nich mówić.
• Związek z partnerem jest fundamentem. Jeśli wy dwoje rozmawiacie i działacie razem, dzieciom jest łatwiej.

Pomaga też zapisanie, z czym przychodzisz do kursu. Co jest teraz najtrudniejsze? Czego najbardziej się boisz? Co już działa, choćby odrobinę? Wrócisz do tych notatek w ostatniej lekcji i zobaczysz, co się zmieniło.

Gotowe zdania

Do siebie, w trudnej chwili:

• „Nie muszę dziś wygrać tej relacji. Wystarczy, że jej nie popsuję.”
• „Dziecko nie odrzuca mnie jako człowieka. Broni się przed zmianą, której nie wybrało.”
• „Mogę być ważną osobą w życiu dziecka, nie będąc jego rodzicem.”

Do partnera lub partnerki, gdy chcesz zacząć rozmowę o swojej roli:

• „Chciałabym albo chciałbym, żebyśmy razem ustalili, jaka jest moja rola wobec dzieci. Teraz często nie wiem, czy mam reagować, czy się wycofać.”
• „Potrzebuję od Ciebie wsparcia, nie oceny. Uczę się tej roli tak samo jak Ty.”

Zadanie na dziś

Weź kartkę i dokończ trzy zdania: „Najtrudniejsze jest dla mnie teraz…”, „Najbardziej chciałabym lub chciałbym, żeby…”, „Jedna rzecz, która już trochę działa, to…”. Nie pokazuj nikomu, jeśli nie chcesz. Schowaj kartkę, wrócisz do niej na końcu kursu.