O czym jest ten kurs i jak z niego korzystać razem z terapią

Wieczór, który zna wiele osób

Po dziesiątej wieczorem w mieszkaniu Tamuny jest cicho, jej partner już śpi. Tamuna uczy angielskiego w liceum w Opolu, ma trzydzieści cztery lata i za sobą więcej diet, niż chce liczyć. Stoi w kuchni przy otwartej szafce i je szybko, na stojąco, prawie nie czując smaku. Po kwadransie siada na podłodze, brzuch boli, a w głowie słyszy to samo co zawsze: „Znowu. Jutro nic do kolacji”. Wynosi opakowania do kosza na klatce schodowej, żeby rano nikt ich nie zobaczył, a w łóżku wpisuje w telefonie „napady objadania się, jak przestać” i czyta do pierwszej w nocy.

Jeśli znasz takie wieczory, ten kurs jest dla Ciebie. Napisaliśmy go dla dorosłych, którzy mają napady objadania się: dla osób po wielu dietach, dla tych, które kiedyś chorowały na anoreksję albo bulimię, i dla tych, które nigdy nie miały żadnego rozpoznania. Dla kobiet i dla mężczyzn, dla studentek i dla osób po pięćdziesiątce, dla tych, którzy równolegle leczą depresję, lęk albo ADHD, i dla tych, którzy jeszcze nikomu o napadach nie powiedzieli.

Czy to moja wina, że mam napady objadania się?

Nie, to nie Twoja wina. Napady objadania się nie biorą się z lenistwa ani ze słabego charakteru, choć wiele osób latami tak o sobie myśli. Mają swoje mechanizmy: długie przerwy w jedzeniu i zasady, które zostały po dietach, napięcie i emocje, z którymi trudno sobie poradzić inaczej, wstyd, który każe ukrywać jedzenie i obiecywać sobie coraz ostrzejsze postanowienia. Te mechanizmy da się poznać i krok po kroku osłabiać.

Brak winy nie oznacza braku wpływu. Masz wpływ na to, jak jesz w ciągu dnia, co robisz w chwili, gdy napięcie rośnie, jak mówisz do siebie po napadzie i czy szukasz pomocy. Tym właśnie zajmuje się ten kurs.

Czego możesz się spodziewać po tym kursie

To materiał edukacyjny i samopomocowy. Kurs nie jest terapią, nie zastępuje psychoterapii, leczenia psychiatrycznego ani pomocy dietetyka i nie służy do stawiania diagnozy. Najwięcej z niego wyciągniesz, jeśli korzystasz z niego razem z terapią albo w czasie, gdy czekasz na pierwszą wizytę.

Opieramy się na tym, z czym pracuje się w psychoterapii napadów objadania się: na regularnym jedzeniu, dzienniczku bez liczenia, rozpoznawaniu wyzwalaczy, planie na trudny moment, rozwiązywaniu problemów, pracy z myślami o ciele i wadze, łagodniejszym traktowaniu siebie i zapobieganiu nawrotom. W samopomocy kierowanej robi się to samo, tylko część pracy wykonujesz sama albo sam, w domu, a terapeuta albo lekarz pomaga Ci ją porządkować.

Celem jest to, żeby napady stawały się rzadsze i słabsze, aż ustąpią, a jedzenie zajmowało w Twojej głowie mniej miejsca. Celem kursu nie jest zmiana wagi. Jeśli zależy Ci na schudnięciu, rozumiemy to i nie będziemy udawać, że ten temat nie istnieje. Najpierw jednak zajmujemy się napadami, bo kolejna dieta zwykle je nasila. Sprawy wagi i zdrowia warto omawiać z lekarzem i z dietetykiem, który ma doświadczenie w leczeniu zaburzeń odżywiania.

Jak korzystać z kursu, żeby nie stał się kolejnym planem naprawczym

Kurs ma szesnaście modułów po cztery lekcje. Możesz przerabiać jedną lekcję dziennie albo dwie, trzy w tygodniu. Lepiej wolniej i z zadaniami niż szybko i bez nich. Każda lekcja kończy się jednym małym zadaniem na dziś. Jeśli go nie zrobisz, nic się nie dzieje: wracasz do niego następnego dnia.

Do kursu dołączyliśmy cztery karty do druku: dzienniczek bez liczenia, plan na trudny moment, plan po napadzie na dziś wieczór i jutro oraz pytania do terapeuty i psychiatry. Możesz je wypełniać w domu i zabierać na wizyty.

Jeśli jesteś w terapii, pokaż terapeucie, nad czym pracujesz. Gdy jego zalecenia różnią się od tego, co czytasz tutaj, trzymaj się zaleceń terapeuty, bo on zna Twoją historię. Po anoreksji albo bulimii szczególnie uważaj na wszystko, co mogłoby zamienić się w nową kontrolę: ten kurs nigdy nie zachęca do jedzenia mniej.

Kiedy potrzebna jest pomoc tego samego dnia

Kurs nie zastąpi lekarza, gdy ciało albo psychika dają pilne sygnały. Idź do lekarza tego samego dnia albo na SOR, jeśli po napadzie masz silny ból brzucha z twardym albo mocno spuchniętym brzuchem, albo mdlejesz, albo czujesz kołatanie serca, albo zaczynasz wymiotować po jedzeniu albo się przeczyszczać, albo bardzo szybko tracisz na wadze. Wystarczy jeden z tych sygnałów. Przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112.

Jeśli pojawiają się myśli o śmierci albo o zrobieniu sobie krzywdy, szukaj pomocy tego samego dnia. Dorosły w kryzysie może zadzwonić pod 800 70 2222 (całą dobę) albo 116 123 (codziennie od 14 do 22), a gdy życie jest zagrożone, pod 112.

Gotowe zdania

Do siebie, kiedy zaczynasz: „Nie muszę robić tego idealnie. Wystarczy, że będę wracać.”

Do siebie po trudnym wieczorze: „Napad nie mówi, kim jestem. Mówi, że coś było dla mnie za trudne.”

Do bliskiej osoby: „Zaczynam kurs o napadach objadania się. Nie musisz nic robić, chcę tylko, żebyś wiedział albo wiedziała.”

Do terapeuty: „Robię w domu kurs o napadach. Czy możemy czasem omawiać moje zadania na sesji?”

Co już działa

Tamuna nie zapisała się następnego dnia na nową dietę, tylko szukała informacji. Zrobiła więc coś innego niż zwykle. Jeśli czytasz tę lekcję, robisz to samo: zamiast kolejnego postanowienia szukasz wiedzy, z którą da się pracować.

Zadanie na dziś

Weź kartkę albo notatkę w telefonie i dokończ dwa zdania: „Chcę, żeby napady…” oraz „Gdyby jedzenie zajmowało mniej miejsca w mojej głowie, miałabym albo miałbym więcej czasu na…”. Nie oceniaj odpowiedzi. Schowaj kartkę w bezpiecznym miejscu, wrócimy do niej w ostatnim module.