O czym jest ten kurs: gdy partner pije albo właśnie przestał

Wiadomość o północy: „Jestem po pierwszej grupie”

Valbona siedzi w kuchni mieszkania na lubelskim Czechowie i patrzy na telefon. Agron, jej mąż od jedenastu lat, od trzech tygodni chodzi do poradni terapii uzależnienia. Od dwóch tygodni mieszka u swojego brata, bo Valbona poprosiła o przerwę. Właśnie napisał: „Jestem po pierwszej grupie. Było ciężko. Tęsknię za Wami”. Dziewięcioletnia Teuta i czteroletni Ardit śpią w pokoju obok. Valbona czuje ulgę, że mąż się leczy, i strach, że jeśli odpisze ciepło, on uzna, że może wracać. Nie wie, czy pomaga, czy przeszkadza. Wpisuje w wyszukiwarkę: „mąż na terapii odwykowej, jak się zachować”.

Jeśli trafiłaś albo trafiłeś tutaj w podobnym momencie, ten kurs jest dla Ciebie. Może partner dopiero zaczyna leczenie. Może jeszcze pije i nie chce o tym rozmawiać. Może mieszkacie osobno, może właśnie wrócił do picia po kilku miesiącach przerwy, a może stoisz przed decyzją, czy wracać do wspólnego życia.

Dla kogo jest ten kurs

Kurs jest dla osoby, której partner albo partnerka pije za dużo albo jest uzależniony od alkoholu. Najczęściej piszą do nas kobiety, których mąż pije, ale w lekcjach spotkasz też mężczyzn, których żona albo partnerka pije, i pary jednopłciowe. Są tu małżeństwa i związki nieformalne, ludzie z małymi dziećmi, z nastolatkami i z dziećmi już dorosłymi, a także teściowie, rodzice i przyjaciele, którzy mają swoje zdanie o tym, co powinnaś zrobić.

Słowa „partner” używamy dla wygody. Jeśli w Twoim domu pije żona, partnerka albo partner tej samej płci, wszystko, co piszemy, dotyczy także Ciebie.

Czy to moja wina, że partner pije?

To nie Twoja wina. Uzależnienie od alkoholu nie bierze się z tego, że za mało pilnowałaś, za dużo wymagałeś, że kłóciliście się albo że nie dało się z Tobą wytrzymać. Wiele osób bliskich latami nosi w sobie zdanie „nie dopilnowałam” i próbuje je naprawić coraz większą kontrolą. Picie partnera należy do niego, tak samo jak jego leczenie.

Nie znaczy to, że jesteś bezradna albo bezradny. Masz realny wpływ na sporo rzeczy: na swoje granice, na bezpieczeństwo swoje i dzieci, na to, czy Twoje reakcje wspierają trzeźwienie partnera, czy niechcący osłaniają jego picie. Masz też wpływ na to, ile miejsca w Twoim życiu zajmuje alkohol, którego sama albo sam nie pijesz.

Powrót i rozstanie: dwie uprawnione decyzje

Ten kurs nie namawia Cię ani do odejścia, ani do zostania. Są osoby, które po leczeniu partnera odbudowują związek, i są takie, które po latach starań się rozstają. Obie decyzje są uprawnione. Ważne, żeby była to Twoja decyzja, podjęta we własnym tempie. Nacisk rodziny, partnera albo kalendarza zwykle tylko ją utrudnia. W module 10 piszemy, jak się do niej przygotować.

Nie obiecujemy też, że związek się uratuje, jeśli zrobisz wszystko „dobrze”. Leczenie uzależnienia zależy od osoby, która pije. Ty możesz zadbać o to, żeby nie stracić po drodze siebie.

Czego ten kurs nie zastąpi

Ten kurs nie jest terapią. Nie zastępuje terapii uzależnień ani terapii dla osób bliskich i nie służy do stawiania diagnozy, ani partnerowi, ani Tobie. Nie znajdziesz tu testów ani list objawów. Znajdziesz wiedzę o tym, jak przebiega uzależnienie i leczenie, sceny z życia, gotowe zdania i konkretne kroki. Jeśli chcesz porozmawiać o swojej sytuacji z kimś, kto zna ją od środka, w module 5 i 15 piszemy, gdzie w Polsce szukać pomocy dla siebie.

Jak korzystać z kursu

Lekcje otwiera scena z życia jakiejś rodziny, za każdym razem innej. Potem wyjaśniamy prostym językiem, co się dzieje, i proponujemy kroki. W lekcjach są gotowe zdania: do partnera, gdy jest trzeźwy, gdy jest po alkoholu, gdy wraca z terapii i po nawrocie, do dzieci w różnym wieku, do teściów, przyjaciół i do siebie. Każdą lekcję zamyka jedno małe zadanie. Do kursu dołączyliśmy dziesięć materiałów do druku.

Możesz czytać po kolei albo zacząć od modułu, który dotyczy Twojej sytuacji dzisiaj. Jeśli w domu jest groźnie, bo partner po alkoholu grozi, niszczy rzeczy albo używa siły, albo ktoś mówi o odebraniu sobie życia, przejdź od razu do modułu 13, a gdy komuś grozi niebezpieczeństwo, dzwoń pod 112.

Gotowe zdania do siebie na początek

• „Szukam wiedzy, bo zależy mi na sobie i na dzieciach. Nie dlatego, że coś zawaliłam.”
• „Nie odpowiadam za jego picie. Odpowiadam za to, co robię dziś.”
• „Mogę cieszyć się, że się leczy, i jednocześnie nie być gotowa na powrót.”
• „Nie muszę dziś decydować o całym naszym życiu.”

Co już działa

Valbona nie odpisała od razu. Odłożyła telefon do rana i napisała wtedy: „Dobrze, że poszedłeś. Porozmawiamy w sobotę, jak ustaliliśmy”. Jest w tym uznanie dla jego wysiłku i jest jej granica. Wiele z tego, o czym piszemy w kursie, ona już robi intuicyjnie, tylko jeszcze nie ufa, że to wystarczy.

Zadanie na dziś

Przygotuj kartkę i narysuj na środku pionową kreskę. Po lewej zapisz jedno pytanie, z którym przyszłaś albo przyszedłeś do tego kursu, tak konkretnie, jak potrafisz, na przykład „co odpisywać, gdy pisze w nocy”. Po prawej zapisz jedną rzecz, która w ostatnim czasie pomogła Ci przetrwać trudny dzień. Wrócisz do tej kartki w ostatniej lekcji.