Statystyka dla studentów psychologii – bez strachu i od podstaw

Średnia to suma wyników podzielona przez ich liczbę, mediana to wartość środkowa po uporządkowaniu danych, a dominanta to wartość występująca najczęściej. Średnia jest wrażliwa na wartości odstające, dlatego przy danych skośnych, na przykład dochodach, lepiej opisuje je mediana. Dominanta przydaje się przy danych kategorialnych, gdzie nie da się policzyć średniej. Wybór miary zależy od skali pomiarowej i kształtu rozkładu danych.

Odchylenie standardowe pokazuje, jak bardzo wyniki są rozproszone wokół średniej, czyli jaka jest typowa odległość pojedynczego wyniku od średniej. Małe odchylenie oznacza, że wyniki są do siebie podobne, a duże, że bardzo się różnią. Liczy się je jako pierwiastek z wariancji, dzięki czemu wyrażone jest w tych samych jednostkach co dane. W rozkładzie normalnym około dwie trzecie wyników mieści się w odległości jednego odchylenia od średniej.

Wynik standaryzowany, czyli z-score, pokazuje, o ile odchyleń standardowych dany wynik jest powyżej lub poniżej średniej. Oblicza się go, odejmując średnią od wyniku i dzieląc przez odchylenie standardowe. Dzięki standaryzacji można porównywać wyniki z różnych skal, na przykład z dwóch kwestionariuszy samooceny o innej liczbie punktów. Wynik z równy zero oznacza wynik średni, a wartości dodatnie i ujemne wskazują położenie powyżej lub poniżej średniej.

Test t-Studenta stosuje się do porównania średnich w dwóch grupach lub dwóch pomiarach, a analizę wariancji ANOVA, gdy grup jest więcej niż dwie. Wykonywanie wielu testów t zamiast jednej ANOVA zwiększa ryzyko błędu pierwszego rodzaju, czyli fałszywego wykrycia różnicy. Gdy ANOVA wykaże istotny efekt, stosuje się testy post-hoc, aby sprawdzić, które grupy różnią się między sobą. Oba testy wymagają spełnienia założeń, takich jak zbliżony do normalnego rozkład danych.

Testy nieparametryczne stosuje się, gdy dane nie spełniają założeń testów parametrycznych, na przykład gdy rozkład wyraźnie odbiega od normalnego, próba jest mała albo dane mają charakter porządkowy. Zamiast testu t dla prób niezależnych można użyć testu U Manna-Whitneya, a dla prób zależnych testu Wilcoxona. Zamiast korelacji Pearsona stosuje się korelację rang Spearmana. Testy nieparametryczne opierają się zwykle na rangach, a nie na surowych wartościach.

Wartość p informuje, jak prawdopodobne byłoby uzyskanie tak dużego lub większego efektu, gdyby w rzeczywistości hipoteza zerowa była prawdziwa. Nie oznacza prawdopodobieństwa, że hipoteza jest prawdziwa, ani nie mówi, jak ważny jest wynik. Dlatego obok istotności statystycznej warto podawać wielkość efektu, na przykład d Cohena, oraz przedziały ufności. Próg 0,05 jest umowny, a przy dużych próbach nawet bardzo małe różnice mogą okazać się istotne.

Statystyki najłatwiej nauczyć się na konkretnych przykładach obliczeniowych, krok po kroku, zaczynając od statystyki opisowej i stopniowo przechodząc do testów. Kurs CWP „Statystyka dla studentów psychologii – bez strachu i od podstaw” pokazuje obliczenia na przykładach, uczy wyboru testu za pomocą drzewa decyzyjnego, korzystania z arkusza kalkulacyjnego i podstaw SPSS, a także radzenia sobie z lękiem przed liczbami. Zawiera zadania z pełnymi rozwiązaniami.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.