Jak korzystać z kursu i dla kogo jest TSR kurs zaawansowany?

Dla kogo jest ten kurs

Ten kurs jest dla praktyków, którzy znają już podstawy podejścia, jakim jest terapia skoncentrowana na rozwiązaniach (TSR, ang. SFBT), i stosują je w pracy. Jeśli pytanie o cud, wyjątki, skalowanie, komplementy, przerwę i komunikat zwrotny masz już „w rękach”, a coraz częściej trafiasz na klientów, przy których te narzędzia przestają wystarczać, jesteś we właściwym miejscu. Podejście rozwinęli Steve de Shazer i Insoo Kim Berg, a kolejne pokolenia praktyków uprościły je i przeniosły do szkół, poradni, ośrodków pomocy rodzinie i szpitali. Ten kurs idzie tą drogą dalej: do trudnych sesji, sytuacji ryzyka, poważnych zaburzeń, impasu, pomiaru efektów i superwizji.

Podstaw nie powtarzamy. Jeśli chcesz je odświeżyć, zajrzyj najpierw do materiału, który znasz z kursu podstawowego TSR w CWP, a potem wróć tutaj. Zakładamy, że wiesz, czym jest postawa niewiedzy, jak wygląda pierwsza sesja, jak zadać pytanie o cud i jak pracować z wyjątkami.

Czy TSR kurs zaawansowany jest dla mnie?

Tak, jeśli pracujesz z ludźmi jako psycholog, psychoterapeuta, psycholog szkolny, pedagog, terapeuta rodzinny albo konsultant w poradni i masz za sobą choćby kilkadziesiąt rozmów prowadzonych w duchu TSR. Kurs pomoże Ci, gdy:

• klient odpowiada „nie wiem” na każde pytanie o przyszłość,
• rodzina przychodzi z przymusu, a każdy chce czegoś innego,
• w rozmowie pojawiają się myśli samobójcze, przemoc albo objawy, które wymagają leczenia,
• terapia stoi w miejscu, a Ty nie wiesz, czy to jeszcze cierpliwość, czy już „TSR na siłę”,
• piszesz opinię dla szkoły albo sądu i chcesz, żeby była rzetelna, a nie tylko „pozytywna”.

Jeśli dopiero zaczynasz, nie zniechęcaj się. Najwięcej skorzystasz, gdy równolegle prowadzisz własną praktykę i masz superwizję.

Fragment sesji: jak to wygląda w praktyce

Bartek (34) przychodzi do poradni po rozstaniu. Od pierwszych minut mówi o tym, co poszło źle.

Terapeutka: Jakie są Pana najlepsze nadzieje co do naszej rozmowy?

Bartek (34): Nie wiem. Żeby przestało boleć. Chociaż to chyba niemożliwe.

Terapeutka: Gdyby trochę mniej bolało, co by Pan robił inaczej niż teraz?

Bartek (34): Może wróciłbym na siłownię. I przestałbym sprawdzać jej profil co godzinę.

Terapeutka: Siłownia i mniej sprawdzania. Co jeszcze?

Komentarz. Terapeutka nie poprawia klienta ani nie przekonuje go, że ból minie. Podchwytuje jego słowa „mniej boli” i pyta o różnicę, jaką to zrobi w działaniu. Odpowiedź „może wróciłbym na siłownię” to pierwszy konkret preferowanej przyszłości. Właśnie takich małych przesunięć będziemy szukać przez cały kurs, także wtedy, gdy rozmowa jest dużo trudniejsza.

Zamiast tego: wersja z pośpiechem

Terapeutka: Rozumiem. A teraz wyobraźmy sobie, że w nocy zdarza się cud i ból znika całkowicie. Co Pan robi rano?

Bartek (34): Nic. Nie ma takiego cudu.

Pytanie o cud padło za wcześnie i za szeroko. Klient usłyszał, że jego ból jest przeszkodą do szybkiego usunięcia. W zaawansowanej praktyce technika zawsze idzie za klientem, a nie przed nim.

Jak zbudowany jest kurs

Kurs ma 24 moduły po 4 lekcje i zajmuje około 45 godzin nauki. Każda lekcja zawiera fragmenty sesji z komentarzem klinicysty, wersję „zamiast tego”, w której terapeuta naciska na rozwiązanie, przeskakuje emocje albo zaczyna doradzać, gotowe pytania i typowe błędy. W każdym module znajdziesz studium przypadku, a ostatnia lekcja modułu kończy się ćwiczeniem praktycznym z przykładowymi odpowiedziami. Moduł 16 w całości składa się ze studiów przypadków. Do kursu dołączyliśmy piętnaście materiałów do druku: karty pytań, schematy rozmów i wzory dokumentacji.

Polecamy kolejność modułów, ale moduły o konkretnych grupach klientów możesz czytać w dowolnej kolejności. Nie pomijaj jednak modułów 7, 8, 10, 12 i 21, bo dotyczą bezpieczeństwa.

Granice podejścia

TSR jest stylem rozmowy, który można prowadzić także w trudnych sytuacjach, ale nie zastępuje oceny ryzyka, diagnozy, leczenia psychiatrycznego ani procedur ochrony dziecka i osoby doznającej przemocy. Przy ryzyku samobójczym, psychozie, ciężkim epizodzie depresji, manii, zaburzeniach odżywiania zagrażających zdrowiu, przemocy i krzywdzeniu dziecka bezpieczeństwo i konsultacja psychiatryczna są przed techniką. Gdy życie człowieka jest bezpośrednio zagrożone, dzwonisz pod numer 112.

Certyfikat i uprawnienia

Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest szkoleniem akredytowanym przez towarzystwo terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach, nie jest stopniem ścieżki szkolenia terapeuty TSR i nie nadaje uprawnień do prowadzenia psychoterapii ani tytułu terapeuty TSR. Daje wiedzę, przykłady i ćwiczenia, które warto przenosić do praktyki pod superwizją.

Gotowe pytania na start

Możesz zapytać siebie przed rozpoczęciem kursu:

• „Z jakim klientem czuję się dziś najmniej pewnie?”
• „Po czym poznam za kilka tygodni, że ten kurs był mi potrzebny?”
• „Co już robię dobrze w trudnych sesjach, choć rzadko to zauważam?”

Możesz zapytać klienta, gdy wahasz się, czy TSR pasuje do jego sytuacji: „Co musiałoby się wydarzyć w naszych rozmowach, żeby były dla Pani warte czasu?”

Typowe błędy

• Traktowanie kursu jak zbioru nowych technik. Na poziomie zaawansowanym chodzi o mniej technik i lepsze słuchanie.
• Przekonanie, że TSR pasuje do każdej sytuacji. Uczciwa praktyka zaczyna się od znajomości granic.
• Uczenie się bez nagrań i superwizji. Najwięcej zmienia praca na własnych rozmowach, do czego wrócimy w module 2.