O czym jest ten kurs: gdy masz dość, a nikt tego nie widzi

Scena z życia

Czwartek, dwadzieścia po dziewiątej wieczorem. Marta siedzi w samochodzie na parkingu pod blokiem. Zakupy stoją w bagażniku, w domu czeka mąż i trójka dzieci. Mogłaby już wejść. Nie wchodzi. Siedzi z rękami na kierownicy i liczy, ile minut może tu jeszcze zostać, zanim ktoś zadzwoni z pytaniem, gdzie jest mleko. Po prostu nie ma siły wejść na górę i znowu być mamą.

Kilka kilometrów dalej Paweł, tata siedmioletniej Oli, czyta jej bajkę i orientuje się, że nie pamięta ani jednego zdania z dwóch poprzednich stron. Ola pyta, czemu tata mówi takim dziwnym głosem. „Jestem zmęczony” odpowiada Paweł i czuje, że to słowo dawno przestało wystarczać.

Kiedy Marta w końcu wchodzi, najmłodszy syn wybiega do przedpokoju i mówi: „Dobrze, że jesteś”. Paweł gasi lampkę, a Ola chwyta go za rękę i prosi: „Jeszcze chwilę”. Oboje są wyczerpani. I oboje, mimo wszystko, są dla swoich dzieci kimś bardzo ważnym.

O czym jest ten kurs

Ten kurs jest dla Ciebie, jeśli coraz częściej łapiesz się na myśli „mam dość bycia rodzicem”. Jeśli jesteś zmęczony lub zmęczona w sposób, którego nie naprawia ani weekend, ani przespana noc. Jeśli robisz wszystko, co trzeba, ale bez radości i jakby z daleka, a potem nie możesz zasnąć z poczucia winy.

Nie ma znaczenia, czy masz niemowlę, przedszkolaka, nastolatka, czy kilkoro dzieci. Czy wychowujesz dzieci z partnerem, samotnie, w rodzinie patchworkowej, czy razem z dziadkami. Czy pracujesz na etacie, czy zostajesz w domu. Wypalenie rodzicielskie może dotknąć każdego, kto długo niesie więcej, niż ma sił.

Kurs korzysta z dorobku psychologii pozytywnej: patrzy nie tylko na to, co zabiera Ci siły, ale też na to, co je daje i co już działa. Nie po to, żeby kazać Ci myśleć pozytywnie, tylko po to, żebyś miał lub miała na czym się oprzeć, kiedy zmieniasz to, co trudne.

Czego się tu dowiesz

Najpierw nazwiemy, co się z Tobą dzieje, i odróżnimy wypalenie od zwykłego zmęczenia oraz od kłopotów zdrowotnych, które wymagają lekarza. Potem zobaczymy, skąd bierze się wyczerpanie i co daje Ci siły, rozbroimy mit idealnego rodzica i poszukamy tego, co dla Ciebie naprawdę ważne. Będą lekcje o złości i powrocie do bliskości z dzieckiem, o podziale obowiązków, o związku, o odpoczynku, o proszeniu o pomoc i o granicach. Osobny moduł dotyczy rodziców dzieci z trudnościami. Na końcu poznasz swoje mocne strony, ułożysz realny plan na co dzień i dowiesz się, kiedy szukać pomocy specjalisty.

Każda lekcja ma tę samą budowę: scena z życia, opis tego, co może się dziać, małe kroki, gotowe zdania, krótka część o tym, co już działa, i jedno zadanie na dziś. Do kursu dołączyliśmy dwanaście kart do wydruku.

Co ten kurs może, a czego nie

Ten kurs nie jest terapią ani pomocą psychologiczną i nie zastępuje leczenia. Nie postawi diagnozy i nie zastąpi rozmowy z lekarzem, psychologiem czy psychoterapeutą. Może pomóc Ci zrozumieć, co się dzieje, zmniejszyć poczucie winy, zobaczyć, co da się zmienić od jutra, i rozpoznać moment, w którym warto poprosić o pomoc.

Jeżeli czytając te słowa, czujesz, że jest Ci bardzo źle, że nie widzisz sensu albo myślisz o tym, żeby zniknąć, nie czekaj na kolejne lekcje. Zadzwoń pod 116 123 albo 800 70 2222, a gdy zagrożone jest czyjeś życie, pod 112. Wróć do kursu, gdy będzie Ci trochę lżej.

Jak korzystać z kursu, gdy nie masz siły

• Nie musisz robić wszystkiego. Wystarczy jedna lekcja dziennie albo jedna w tygodniu. Kurs poczeka.
• Zadania są małe. Żadne nie zajmuje więcej niż kilkanaście minut. Jeśli dziś nie dasz rady, zrób je jutro albo wcale.
• Możesz skakać między modułami. Jeśli najbardziej doskwiera Ci złość na dziecko, zacznij od czwartego. Jeśli związek, od szóstego.
• Możesz czytać razem. Niektóre lekcje warto przeczytać z partnerem, partnerką albo drugim rodzicem dziecka.

Kilka ważnych założeń

Wypalenie nie jest wadą charakteru ani złym nastrojem. To stan wyczerpania, gdy przez długi czas wymagania przewyższają Twoje zasoby. Mówi o przeciążeniu, a nie o tym, że jesteś złym rodzicem.

Twoje uczucia są ludzkie. Złość, żal, chęć ucieczki, nawet myśl „żałuję, że mam dzieci” pojawiają się u wielu rodziców. Można o nich mówić.

Siły wracają, gdy zmienia się obciążenie. Pomaga to, żeby czegoś było mniej, żeby ktoś wziął część ciężaru, i żeby w dniu znalazło się miejsce na to, co Cię wzmacnia.

Gotowe zdania

Do siebie:
- „To, co czuję, ma nazwę i ma przyczyny. Nie jestem jedyną osobą, która tak ma.”
- „Nie muszę dziś wszystkiego naprawić. Wystarczy jeden mały krok.”

Do partnera lub drugiego rodzica:
- „Zaczęłam kurs o zmęczeniu rodziców. Chcę, żebyś wiedział, że ostatnio jest mi naprawdę ciężko.”
- „Zapisałem się na kurs, bo czuję, że nie daję rady. Przeczytasz ze mną jedną lekcję?”

Do przyjaciółki lub przyjaciela:
- „Ostatnio ciągnę ponad siły. Mogę Ci o tym czasem opowiedzieć?”

Co już działa

To, że czytasz te słowa, mimo zmęczenia, coś o Tobie mówi: troszczysz się o swoją rodzinę i o siebie. Zastanów się chwilę:

• Co w ostatnim tygodniu udało Ci się zrobić dla dziecka, choć nie miałeś lub nie miałaś siły?
• Kto albo co pomaga Ci przetrwać trudniejsze dni, nawet odrobinę?
• Jaka jedna rzecz w Twoim domu działa, choćby zwykły rytuał przy śniadaniu?

Zadanie na dziś

Weź kartkę albo notatki w telefonie i dokończ dwa zdania: „Najbardziej męczy mnie teraz…” oraz „Mimo zmęczenia udaje mi się…”. Napisz pierwsze, co przyjdzie Ci do głowy, bez oceniania. To będzie Twój punkt startu, do którego wrócisz pod koniec kursu.