Zestaw powtórkowy z psychologii osobowości: pytania zamknięte i otwarte o temperament, teorie cech, psychoanalizę, humanizm, teorie społeczno-poznawcze, Ja i biologię osobowości. Pod każdym odpowiedź z wyjaśnieniem i wskazówki, jak odpowiadać na pytania otwarte.
Autor: Redakcja CWP
Ten tekst jest częścią przewodnika Materiały do nauki psychologii (tekst 14 z 37).
Korytarz przed salą, egzamin ustny z psychologii osobowości. Ktoś wychodzi i mówi tylko: „Pytał o porównanie dwóch teorii i o to, czym cecha różni się od stanu”. Nagle wszystkie przeczytane rozdziały wydają się za mało konkretne. Dobra wiadomość jest taka, że pytania na egzamin z psychologii mają powtarzalne typy, a odpowiadać na nie można się nauczyć. Egzamin z psychologii osobowości to jeden z głównych egzaminów na studiach, dlatego poniżej znajdziesz zestaw powtórkowy właśnie z tego przedmiotu, z odpowiedzią pod każdym pytaniem. Najpierw spróbuj odpowiedzieć sam lub sama, potem sprawdź.
Zestaw ma pytania zamknięte i otwarte, ułożone tematycznie: podstawy przedmiotu, teorie psychodynamiczne i cech, temperament, podejście humanistyczne i społeczno-poznawcze, Ja i tożsamość oraz biologiczne podstawy osobowości. W pytaniach otwartych odpowiedz na głos, pełnymi zdaniami, tak jak przed komisją. Jeśli potrzebujesz najpierw przypomnieć sobie teorie, zajrzyj do przeglądu najważniejszych teorii osobowości.
1. Pytanie otwarte: czym różnią się temperament, charakter i osobowość?
Odpowiedź: temperament to formalne, w dużej mierze biologiczne cechy zachowania, czyli to, jak reagujemy. Charakter to aspekt podlegający ocenie moralnej, a osobowość to pojęcie najszersze, obejmujące także treść zachowania, motywy i obraz siebie.
2. Podejście, które bada niepowtarzalny układ cech jednej osoby, to podejście:
Odpowiedź: B. Podejście nomotetyczne szuka ogólnych praw i wspólnych wymiarów, na których różnią się wszyscy ludzie.
3. Czym różni się cecha od stanu?
Odpowiedź: B. Dobrym skojarzeniem jest różnica między klimatem a pogodą. Wynik kwestionariusza wypełnionego w kryzysie może odzwierciedlać stan, a nie cechę.
4. Oceny badanego dokonane przez nauczyciela należą w klasyfikacji Cattella do danych:
Odpowiedź: A. To częsta pułapka: dane Q to wyłącznie samoopis, a oceny innych osób dotyczą funkcjonowania w życiu.
5. Pytanie otwarte: na czym polegał spór „osoba czy sytuacja” i jak go rozstrzygnięto?
Odpowiedź: krytycy teorii cech wskazali, że zachowanie w jednej sytuacji słabo przewiduje zachowanie w innej. Dziś dominuje interakcjonizm: zachowanie wynika ze współdziałania cech osoby i właściwości sytuacji.
Takie pytania, z pełnym omówieniem, kończą moduły kursu „Psychologia osobowości dla studenta psychologii: teorie, badania i pytania egzaminacyjne”. Ostatni moduł uczy, jak odpowiadać na pytania otwarte.
6. Student oblał kolokwium i mówi, że prowadzący „uwziął się na niego”, choć to on sam jest zły na prowadzącego. Jaki to mechanizm obronny?
Odpowiedź: B. Projekcja polega na przypisywaniu innym własnych, nieakceptowanych uczuć lub impulsów.
7. Pytanie otwarte: co zmienili neofreudyści względem klasycznej psychoanalizy?
Odpowiedź: przesunęli akcent z popędów biologicznych na czynniki społeczne i kulturowe, relacje oraz rozwój trwający także po dzieciństwie. Mniejszą wagę przypisywali seksualności.
8. Hipoteza leksykalna zakłada, że:
Odpowiedź: B. Im ważniejsza różnica, tym więcej słów ją opisuje i tym częściej pojawia się w różnych językach.
9. Pytanie otwarte: wymień wymiary modelu Wielkiej Piątki.
Odpowiedź: neurotyczność, ekstrawersja, otwartość na doświadczenie, ugodowość i sumienność. Każdy wymiar jest ciągły, a ludzie różnią się jego natężeniem.
10. Model PEN Eysencka obejmuje:
Odpowiedź: A. Eysenck szukał niewielu szerokich wymiarów i ich biologicznych podstaw.
11. Wszyscy ludzie z wiekiem stają się średnio bardziej sumienni, ale kolejność osób w grupie pozostaje podobna. Co to pokazuje?
Odpowiedź: B. To dwa różne rodzaje stałości, które można badać niezależnie.
12. Cecha tak dominująca, że przenika niemal całe życie człowieka, to według Allporta cecha:
Odpowiedź: C. Allport uważał, że niewiele osób ma cechę kardynalną. U większości ludzi osobowość opisuje kilka cech centralnych.
13. W regulacyjnej teorii temperamentu Strelaua temperament dotyczy:
Odpowiedź: B. Temperament opisuje formę zachowania, a nie jego treść.
14. Pytanie otwarte: czym są żwawość i perseweratywność?
Odpowiedź: to czasowe cechy temperamentu. Żwawość to skłonność do szybkiego reagowania i łatwego przechodzenia między reakcjami, a perseweratywność to skłonność do kontynuowania i powtarzania reakcji po ustaniu bodźca.
Do powtórki kurs ma gotowe załączniki: tabelę porównawczą teorii osobowości, mapę pojęć, fiszki „autor i pojęcie”, zbiór pytań egzaminacyjnych z odpowiedziami i schemat odpowiedzi na pytanie „porównaj teorię X i Y”. Zobacz materiały w kursie psychologii osobowości
15. Pytanie otwarte: czym są warunki wartości według Rogersa?
Odpowiedź: to przekonanie, że jest się wartościowym tylko wtedy, gdy spełnia się oczekiwania innych. Prowadzą do rozbieżności między Ja a doświadczeniem, a przeciwdziała im bezwarunkowa akceptacja.
16. Osoba uważa, że jej oceny zależą głównie od szczęścia i humoru prowadzącego. Ma:
Odpowiedź: B. Umiejscowienie kontroli to przekonanie o tym, czy wyniki zależą od własnych działań, czy od czynników zewnętrznych.
17. Pytanie otwarte: czym różni się nabycie zachowania od jego wykonania w teorii Bandury?
Odpowiedź: dziecko może nauczyć się zachowania przez obserwację, ale go nie wykonywać, na przykład gdy widziało, że model został ukarany. Gdy pojawi się zachęta, potrafi je odtworzyć, co pokazuje, że uczenie się zaszło.
18. Determinizm wzajemny oznacza, że:
Odpowiedź: B. To jeden z trzech filarów teorii Bandury, obok modelowania i poczucia własnej skuteczności.
19. Pytanie otwarte: na czym polega paradoks spójności osobowości?
Odpowiedź: intuicyjnie uważamy, że ludzie zachowują się spójnie, a badania pokazują dużą zmienność zachowania między sytuacjami. Mischel zaproponował, że osobowość wyraża się w stałych wzorcach typu „jeśli taka sytuacja, to takie zachowanie”.
20. Rozbieżność między Ja realnym a Ja powinnościowym wiąże się przede wszystkim z:
Odpowiedź: B. Rozbieżność z Ja idealnym prowadzi raczej do przygnębienia, a z Ja powinnościowym do lęku.
21. Osoba wybrała zawód wskazany przez rodziców, nie rozważając innych możliwości, i jest go pewna. To status tożsamości:
Odpowiedź: B. Status przejęty to zobowiązanie bez wcześniejszego okresu poszukiwań. Tożsamość osiągnięta wymaga i poszukiwań, i zobowiązania.
22. Pytanie otwarte: dlaczego odziedziczalność nie mówi nic o pojedynczym człowieku?
Odpowiedź: odziedziczalność opisuje, jaka część zróżnicowania cechy w danej populacji wiąże się ze zróżnicowaniem genetycznym. Dotyczy różnic między ludźmi w grupie i zależy od środowiska, więc nie da się z niej wyczytać, „ile genów” jest w cesze jednej osoby.
23. W teorii Graya układ hamowania zachowania reaguje przede wszystkim na:
Odpowiedź: A. Układ aktywacji reaguje na sygnały nagrody i wiąże się ze zbliżaniem do celu.
24. Pytanie otwarte: kiedy cecha osobowości staje się zaburzeniem?
Odpowiedź: gdy wzorzec jest sztywny, przejawia się w wielu sytuacjach i prowadzi do istotnych trudności w funkcjonowaniu lub cierpienia. O zaburzeniu nie decyduje sama wyrazistość cechy.
Otwarte pytania na egzamin z psychologii mają kilka typów, a każdy ma swoją strukturę:
Do porównań wybieraj stałe kryterium: obraz człowieka, jednostka opisu, rozwój, metoda badania i zastosowanie. Pytania zamknięte z innych przedmiotów znajdziesz w zestawie testy z psychologii z odpowiedziami. Jeśli przed egzaminem rośnie napięcie, przydadzą się sposoby na to, jak poradzić sobie ze stresem w sesji.
Ten zestaw to próbka. Kurs porządkuje cały przedmiot, od definicji osobowości po pomiar i porównanie wszystkich teorii, z pytaniami egzaminacyjnymi i omówieniem typowych pułapek. Kurs jest dostępny w planie Student.
Zacznij powtórkę z kursem psychologii osobowości
Najczęściej pytania o definicje pojęć, charakterystykę teorii i porównanie dwóch podejść. Częste są też pytania o pary pojęć łatwych do pomylenia, na przykład cecha i stan albo temperament i charakter.
Wybierz kilka kryteriów porównania, na przykład obraz człowieka, jednostkę opisu i metodę badania. Potem wskaż podobieństwa, różnice i zakończ krótkim wnioskiem.
Najpewniejszym źródłem są zagadnienia podane przez prowadzącego i sylabus przedmiotu. Uzupełnieniem mogą być zestawy powtórkowe z wyjaśnieniami, takie jak ten, bo uczą struktury odpowiedzi.
Tak, ale razem z pojęciami, które wprowadzili, a nie jako osobnej listy. Fiszki w układzie „autor i pojęcie” pomagają łączyć jedno z drugim.
Wiedza jest podstawą, ale ważny jest też porządek odpowiedzi. Komisja docenia jasną strukturę, poprawne pojęcia i przykład, który pokazuje zrozumienie, a nie wyuczoną formułkę.
Ważniejsza od liczby jest powtarzalność. Lepiej kilka razy odpowiedzieć na głos na mniejszy zestaw pytań niż raz przeczytać długą listę.
Nie, zestaw pytań na egzamin z psychologii służy sprawdzeniu wiedzy i ćwiczeniu odpowiedzi. Podstawą pozostają wykład, lektury i notatki.
Ostatnia aktualizacja: 10 października 2026. Artykuł ma charakter edukacyjny.
Newsletter
Nowe teksty i nowości z biblioteki CWP
Jedna wiadomość, gdy pojawi się coś wartego uwagi: nowe szkolenia i ścieżki, nowe teksty na blogu, zmiany w regulacji zawodu. Bez ofert w każdym mailu.
Powiązane szkolenia
Dostęp w ramach subskrypcji — bez opłat za pojedyncze szkolenie.
Materiały akademickie dla studenta
Kurs powtórkowy dla studenta I-III roku psychologii, który porządkuje cały materiał z psychologii osobowości przed egzaminem: od Freuda i neofreudystów, przez teorie cech, Wielką Piątkę, HEXACO i temperament według Strelaua, po humanizm, teorie społeczno-poznawcze, Ja i tożsamość, geny i mózg oraz pomiar osobowości.
Przewodnik: Materiały do nauki psychologii
29 września 2026
ADHD to jeden z tych tematów, w których potoczne skojarzenia łatwo mieszają się z wiedzą akademicką. Porządkujemy najważniejsze pojęcia, różnice i mity, które warto znać przed egzaminem.
8 min czytania
10 października 2026
Zestaw własnych pytań zamkniętych i otwartych z metod badań, mózgu i pamięci, teorii i rozwoju, psychologii społecznej oraz etyki. Pod każdym pytaniem odpowiedź z krótkim wyjaśnieniem, żeby powtórka była naprawdę skuteczna.
8 min czytania
10 października 2026
Wykłady, ćwiczenia, statystyka i biologia już na pierwszym roku. Jak naprawdę wyglądają studia psychologiczne, jakie przedmioty pojawiają się po kolei, kiedy są praktyki i jak przygotować się do nauki bez stresu.
8 min czytania