CWPCentrum Wiedzy Psychologicznej

Analiza danych w JASP dla studenta psychologii: krok po kroku

Praktyczny kurs dla studenta psychologii, który musi wykonać analizy do pracy rocznej, licencjackiej lub magisterskiej albo na zajęcia: od wczytania i przygotowania danych, przez statystyki opisowe, rzetelność skal, testy t, analizę wariancji, korelację i regresję, po moderację, mediację i przeniesienie wyników do pracy, w całości na jednym zbiorze danych do ćwiczeń.

Godziny dydaktyczne
20 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
32 lekcje
Analiza danych w JASP dla studenta psychologii: krok po kroku

Jak zrobić analizę danych w JASP, kiedy znasz podstawy statystyki, ale sam program budzi niepokój? Najprościej przejść przez nią w stałej kolejności: wczytać dane i ustawić typy zmiennych, wykluczyć osoby według ustalonych kryteriów, utworzyć wyniki skal, sprawdzić braki i wartości odstające, policzyć rzetelność i statystyki opisowe, a dopiero potem testować hipotezy i przenosić liczby do pracy. JASP jest darmowy, a wyniki pojawiają się od razu po zaznaczeniu opcji, więc najwięcej pracy wymaga nie klikanie, tylko wiedza, co zaznaczyć i jak przeczytać tabelę.

Kurs zaczyna się od instalacji programu, wczytywania plików z arkusza i CSV, typów zmiennych, etykiet wartości i pracy z plikiem projektu. Następnie uczy przygotowania danych w samym programie: filtrów, kolumn obliczanych, odwracania pozycji, liczenia wyników skal, rekodowania oraz radzenia sobie z brakami danych i wartościami odstającymi. Moduł o statystykach opisowych pokazuje, które opcje zaznaczyć do pracy, jak rozsądnie oceniać normalność rozkładu, jak czytać tabele częstości i tabele krzyżowe oraz jak przygotować i wyeksportować wykresy.

Dalej przechodzisz przez rzetelność skali, czyli alfę Cronbacha, omegę McDonalda, analizę pozycji i eksploracyjną analizę czynnikową w zarysie, a potem przez porównania grup i pomiarów: testy t dla prób niezależnych i zależnych z poprawką Welcha i wielkością efektu, testy Manna-Whitneya i Wilcoxona oraz chi-kwadrat. Kolejne moduły omawiają analizę wariancji (ANOVA) jednoczynnikową, dwuczynnikową i z powtarzanymi pomiarami, test Kruskala-Wallisa, test Friedmana i analizę kowariancji, a także macierz korelacji, korelacje cząstkowe, regresję liniową wielokrotną i hierarchiczną z diagnostyką oraz regresję logistyczną w zarysie.

Ostatni moduł dotyczy moderacji z centrowaniem zmiennych i efektami warunkowymi, mediacji z przedziałem bootstrapowym, krótkiego wprowadzenia do czynnika Bayesa oraz eksportu tabel i opisu wyników w stylu APA. Wszystkie lekcje korzystają z jednego fikcyjnego zbioru danych o studentach, więc każdy wynik możesz odtworzyć u siebie, a każda lekcja kończy się ćwiczeniem z oczekiwanym wynikiem, przykładowym zdaniem do pracy i listą najczęstszych błędów. Do kursu dołączyliśmy sześć materiałów do pobrania: ściągawkę z menu i opcjami JASP, listę kontrolną przygotowania danych, kartę sprawdzania założeń, zestawienie, jak przenieść wynik z JASP do zdania w stylu APA, zbiór danych kursu z opisem zmiennych i zadaniami z rozwiązaniami oraz 40 pytań sprawdzających z odpowiedziami, a także sam plik z danymi do ćwiczeń.

Najczęściej zadawane pytania

Wczytaj dane z pliku CSV, sprawdź typy zmiennych i nadaj etykiety. Następnie ustaw filtr wykluczający osoby według kryteriów z planu, utwórz wyniki skal kolumnami obliczanymi i oznacz braki danych. Policz rzetelność skal i statystyki opisowe, sprawdź założenia, a dopiero potem wykonaj analizy hipotez z odpowiednich menu na wstążce. Wyniki zapisuj w pliku projektu .jasp z notatkami i przenoś do pracy z przecinkiem dziesiętnym, w formacie ustalonym z promotorem.

Tak. JASP jest darmowym i otwartym programem do analizy statystycznej, dostępnym dla systemów Windows, macOS i Linux. Pobierzesz go z oficjalnej strony projektu bez opłat i bez rejestracji. Program oferuje klasyczne i bayesowskie wersje najczęściej używanych analiz, a dodatkowe moduły, na przykład do rzetelności czy modelowania równań strukturalnych, włączasz przyciskiem plus na wstążce. W pracy podaj numer wersji, której używałeś.

Otwórz moduł Reliability, w razie potrzeby włączając go przyciskiem plus, i wybierz analizę dla skali jednowymiarowej. Przeciągnij pozycje skali do pola zmiennych, a pozycje sformułowane odwrotnie wskaż w sekcji pozycji odwróconych albo użyj wcześniej odwróconych kolumn. Zaznacz alfę Cronbacha i omegę McDonalda, a w statystykach pozycji korelację pozycji z resztą i alfę po usunięciu pozycji. Rzetelność licz dla każdej podskali osobno, na danych z własnego badania.

Wybierz T-Tests i test odpowiedni do schematu: dla prób niezależnych, dla prób zależnych albo dla jednej próby. W teście dla prób niezależnych przeciągnij zmienną ilościową do pola zmiennych zależnych, a zmienną z dwiema kategoriami do pola grupującego. Zaznacz test Studenta i Welcha, wielkość efektu, statystyki opisowe oraz sprawdzenie normalności i równości wariancji. Odczytaj t, stopnie swobody, p, d Cohena i przedział ufności różnicy, a kierunek sprawdź w średnich grup.

Włącz przyciskiem plus moduł do modelowania równań strukturalnych i wybierz analizę mediacji, a jeśli Twoja wersja ma moduł Process, możesz użyć jego szablonu. Wskaż predyktor, mediator i zmienną zależną, zaznacz efekt pośredni, całkowity i bezpośredni oraz przedziały ufności metodą bootstrapową, na przykład z 5000 powtórzeń. Efekt pośredni uznaje się za istotny, gdy przedział bootstrapowy nie obejmuje zera. Przy danych z jednego pomiaru nie wyciągaj wniosków przyczynowych.

Wybierz menu ANOVA i analizę dla czynników międzyobiektowych. Przeciągnij zmienną ilościową do pola zmiennej zależnej, a zmienną grupującą do czynników stałych. Zaznacz statystyki opisowe, wielkość efektu, test jednorodności wariancji i wykres Q-Q reszt. W sekcji porównań post hoc przenieś czynnik i wybierz poprawkę z planu analiz, na przykład Tukeya. Przy nierównych wariancjach użyj poprawki Welcha, a dla pomiarów powtarzanych analizy z powtarzanymi pomiarami ze sprawdzeniem sferyczności.

Wybierz Regression i Linear Regression. Zmienną zależną przeciągnij do pola Dependent Variable, predyktory ilościowe do pola Covariates, a kategorialne do pola Factors. Zostaw metodę Enter, zaznacz oszacowania z przedziałami ufności, dopasowanie modelu oraz diagnostykę współliniowości i reszt. Odczytaj R² i skorygowane R², test F modelu oraz współczynniki B, β, t i p. Przy regresji hierarchicznej ustaw bloki w sekcji Model i zaznacz zmianę R².

Utwórz kolumnę obliczaną przyciskiem plus za ostatnią kolumną danych i wpisz wzór: suma minimum i maksimum skali minus odpowiedź, na przykład 6 - stres4 dla skali od 1 do 5. Ustaw typ zmiennej jako ilościowy i sprawdź kilka wierszy ręcznie. Która pozycja wymaga odwrócenia, mówi klucz narzędzia. W analizie rzetelności możesz zamiast tego wskazać pozycję w sekcji pozycji odwróconych, ale nie rób obu rzeczy naraz.

Czego się nauczysz

  • Instalujesz JASP, wczytujesz dane z arkusza lub pliku CSV i ustawiasz typy zmiennych oraz etykiety wartości
  • Przygotowujesz dane w programie: filtrujesz osoby, odwracasz pozycje, liczysz wyniki skal i rekodujesz zmienne
  • Znajdujesz braki danych i wartości odstające, podejmujesz decyzje według ustalonych kryteriów i opisujesz je w pracy
  • Liczysz statystyki opisowe, oceniasz rozkład zmiennych i przygotowujesz wykresy gotowe do wstawienia do pracy
  • Obliczasz alfę Cronbacha i omegę McDonalda, wykonujesz analizę pozycji i czytasz wyniki eksploracyjnej analizy czynnikowej
  • Wykonujesz testy t, testy nieparametryczne i chi-kwadrat z wielkością efektu i sprawdzeniem założeń
  • Przeprowadzasz analizę wariancji jednoczynnikową, dwuczynnikową, z powtarzanymi pomiarami i analizę kowariancji z porównaniami post hoc
  • Liczysz korelacje, regresję liniową wielokrotną i hierarchiczną z diagnostyką oraz regresję logistyczną w zarysie
  • Testujesz moderację i mediację w JASP i poprawnie interpretujesz efekty warunkowe oraz efekt pośredni
  • Przenosisz wyniki z tabel JASP do zdań w stylu APA i archiwizujesz analizy tak, żeby każdą liczbę dało się odtworzyć

Dla kogo jest to szkolenie

  • Studenci psychologii od II do V roku, którzy muszą wykonać analizy do pracy rocznej, licencjackiej lub magisterskiej
  • Osoby, które znają podstawy statystyki, ale nie wiedzą, co kliknąć w programie i jak przeczytać tabelę wyników
  • Studenci przygotowujący raporty z badań na zajęcia z metodologii i analizy danych
  • Osoby, które zaczynają pracę z JASP po korzystaniu z innego programu albo z arkusza kalkulacyjnego

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Statystyka od zera: kurs nie uczy wzorów ani idei testów od podstaw, tylko zakłada ich znajomość i pokazuje wykonanie analiz w programie
  • Analizy za studenta: kurs pokazuje kroki na fikcyjnym zbiorze danych, ale analizy własnych danych i decyzje o nich wykonujesz samodzielnie
  • Zastąpienie promotora ani prowadzącego zajęcia: wybór analiz, poziom szczegółowości i format wyników ustalasz z nimi i z wytycznymi uczelni
  • Pełny kurs psychometrii i modelowania: rzetelność, analizę czynnikową, mediację i podejście bayesowskie omawiamy w zakresie potrzebnym do wykonania i opisu analizy
  • Instrukcja każdej wersji programu: nazwy menu i opcji JASP zmieniają się między wersjami, więc kurs opisuje je ostrożnie i z odwołaniem do ich sensu
  • Pisanie całej pracy dyplomowej: kurs dotyczy analizy danych i opisu wyników, a nie przeglądu literatury, metody czy dyskusji

Program szkolenia

32 lekcje w 8 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Pierwsze kroki w JASP

Moduł 2

Przygotowanie danych w JASP

  • Filtry: jak wykluczyć osoby i analizować wybrane grupy36 min
  • Kolumny obliczane: odwracanie pozycji, suma i średnia skali37 min
  • Rekodowanie i tworzenie grup: kiedy to dobry pomysł, a kiedy nie38 min
  • Braki danych i wartości odstające w JASP: jak je znaleźć i co z nimi zrobić38 min
Moduł 3

Statystyki opisowe i wykresy

  • Statystyki opisowe w JASP: które opcje zaznaczyć do pracy40 min
  • Rozkład i normalność: histogram, wykres Q-Q, test Shapiro-Wilka i rozsądna interpretacja38 min
  • Tabele częstości i tabele krzyżowe38 min
  • Wykresy do pracy: słupkowe, pudełkowe, rozrzutu, jak je dopracować i wyeksportować36 min
Moduł 4

Rzetelność i struktura skali

  • Alfa Cronbacha i omega McDonalda w JASP37 min
  • Analiza pozycji: korelacja pozycji z wynikiem, „alfa po usunięciu pozycji”37 min
  • Eksploracyjna analiza czynnikowa w JASP w zarysie: opcje i czytanie wyników39 min
  • Jak opisać rzetelność narzędzia w pracy na podstawie wyników z JASP37 min
Moduł 5

Porównywanie dwóch grup i pomiarów

  • Test t dla prób niezależnych w JASP: opcje, test Levene’a, poprawka Welcha, wielkość efektu38 min
  • Test t dla prób zależnych i dla jednej próby38 min
  • Testy nieparametryczne: Manna-Whitneya i Wilcoxona w JASP38 min
  • Chi-kwadrat w tabelach krzyżowych: opcje, wielkość efektu, małe liczebności37 min
Moduł 6

Analiza wariancji

  • ANOVA jednoczynnikowa i porównania post hoc38 min
  • ANOVA dwuczynnikowa i interakcja: jak czytać wykres interakcji38 min
  • ANOVA z powtarzanymi pomiarami i sferyczność37 min
  • Gdy założenia nie są spełnione: Kruskal-Wallis, Friedman, ANCOVA w zarysie36 min
Moduł 7

Korelacje i regresja

  • Macierz korelacji, korelacja Spearmana i korelacje cząstkowe w JASP38 min
  • Regresja liniowa wielokrotna: opcje i czytanie tabel37 min
  • Regresja hierarchiczna i diagnostyka: reszty, współliniowość, obserwacje wpływowe39 min
  • Regresja logistyczna w zarysie: kiedy zmienna zależna ma dwie kategorie36 min
Moduł 8

Mediacja, moderacja i raport z analiz

  • Moderacja w JASP: interakcja, centrowanie zmiennych, wykres efektu37 min
  • Mediacja w JASP: efekt pośredni i przedział bootstrapowy37 min
  • JASP po bayesowsku w zarysie: co oznacza czynnik Bayesa38 min
  • Od pliku do raportu: eksport tabel, cała analiza krok po kroku i podsumowanie36 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna — pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.

  • Ściągawka: gdzie w JASP znaleźć analizę i jakie opcje zaznaczyćPDF
  • Zbiór danych kursu: książka kodów, 15 zadań z rozwiązaniami i danePDF
  • Plik z danymi kursu do wczytania w JASP (dane_kursu.csv)CSV
  • Lista kontrolna przygotowania danych przed analiząPDF
  • Karta sprawdzania założeń: co sprawdzić, gdzie w JASP i co zrobić, gdy założenie nie jest spełnionePDF
  • Jak przenieść wynik z JASP do pracy: które liczby z której tabeli i gdzie trafiają w zdaniu APAPDF
  • 40 pytań sprawdzających z odpowiedziamiPDF

Pytania o dostęp i certyfikat

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Pierwsza lekcja każdego szkolenia jest otwarta bez logowania. Po założeniu darmowego konta dostajesz dodatkowo trzy pełne szkolenia oraz cały blog.

Powiązane szkolenia

Materiały akademickie dla studenta

Samoocena i obraz siebie dla studenta psychologii

Kurs dla studenta psychologii porządkujący wiedzę o samoocenie i obrazie siebie — od klasycznych teorii (James, Rosenberg, Coopersmith) przez rozwój w ciągu całego życia, związek ze zdrowiem psychicznym, aż po narzędzia pomiaru, krytykę popularnych uproszczeń i praktyczne techniki interwencji terapeutycznej.

25,7 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencieZobacz szkolenie

Materiały akademickie dla studenta

Psychologia w praktyce – 30 klasycznych badań, które powinien znać student psychologii

Przegląd trzydziestu kilku najważniejszych klasycznych badań i eksperymentów w historii psychologii — od Milgrama i Zimbardo, przez Piageta i Pawłowa, po H.M. i Genie — z kontekstem historycznym, metodą, wynikami, rzetelną krytyką metodologiczną i etyczną oraz znaczeniem każdego badania dla psychologii dzisiaj.

28,8 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencieZobacz szkolenie

Materiały akademickie dla studenta

Jak napisać pierwszą pracę zaliczeniową na psychologii

Kurs dla studenta I roku psychologii, prowadzący krok po kroku przez cały proces pisania pierwszej pracy zaliczeniowej — od wyboru tematu i formułowania tezy, przez konspekt, wstęp, budowanie argumentacji i zakończenie, po redakcję, odpowiedzialne korzystanie z AI, obronę pracy i praktyczne odpowiedzi na najczęstsze wątpliwości pierwszorocznych.

37,4 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencieZobacz szkolenie

Przeczytaj także

W abonamencie

7 dni za darmo

Przetestuj 7 dni za darmo