CWPCentrum Wiedzy Psychologicznej

Anoreksja u dziecka i nastolatka. Jak rozpoznać, wspierać leczenie i prowadzić posiłki w domu

Spokojny, praktyczny przewodnik dla rodzica lub opiekuna dziecka w wieku od około dziewięciu do osiemnastu lat, które może chorować na anoreksję albo już jest w leczeniu: jak rozpoznać pierwsze sygnały, dotrzeć do lekarzy, współpracować z zespołem leczącym, prowadzić posiłki w domu, rozmawiać ze szkołą i zadbać o całą rodzinę.

Godziny dydaktyczne
24 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
64 lekcje
Anoreksja u dziecka i nastolatka. Jak rozpoznać, wspierać leczenie i prowadzić posiłki w domu

Anoreksja u dziecka i nastolatka to poważna choroba, którą się leczy, a rodzice są w tym leczeniu bardzo ważni. Jeśli martwisz się, że Twoje dziecko je coraz mniej, dużo ćwiczy, zamyka się w sobie i mówi „nic mi nie jest”, albo lekarz już rozpoznał anoreksję u nastolatki czy nastolatka, ten kurs pokaże Ci, jak pomóc dziecku z anoreksją krok po kroku: od pierwszych sygnałów i pierwszej rozmowy, przez wizyty u lekarzy, po spokojne prowadzenie posiłków w domu razem z zespołem leczącym.

Kurs wyjaśnia, skąd bierze się choroba, bez szukania winnych, i czym anoreksja różni się u dziewczyn i chłopców. Osobno omawiamy, dlaczego chłopców często trudniej przekonać do leczenia i jak z nimi rozmawiać. Opisujemy, kto jest kim w leczeniu, gdzie szukać pomocy na NFZ i prywatnie, kiedy potrzebny jest szpital, co z lekami i jak wygląda rola rodziców, którzy na jakiś czas przejmują odpowiedzialność za posiłki, a potem stopniowo oddają ją dziecku.

Dużo miejsca poświęcamy codzienności: temu, co robić przed posiłkiem, przy stole i po nim, jak motywować bez nagród i szantażu, jak stawiać granice bez kar, jak odpowiadać na „chcę być na diecie” i jak mówić w domu o jedzeniu i ciele. Są też lekcje o psychice dziecka, o szkole i jej obowiązkach, o rozmowie z wychowawcą, gdy dziecko nie je obiadów, o rówieśnikach, ruchu i internecie, a na końcu o rodzeństwie, o Twoich siłach i o tym, jak przygotować się na ewentualny nawrót.

Każda lekcja zaczyna się sceną z życia różnych rodzin, wyjaśnia, co się może dziać, proponuje konkretne kroki, podaje gotowe zdania do dziecka, drugiego rodzica, rodzeństwa, szkoły, lekarza, dziadków i trenera, a kończy się jednym małym zadaniem. Do kursu dołączyliśmy dwanaście kart do wydruku.

Kurs nie jest terapią ani leczeniem i nie zastępuje opieki lekarza ani zespołu leczącego. Nie podaje żadnych liczb medycznych ani planów żywieniowych, a we wszystkich sprawach zdrowia odsyła do lekarza. Wyraźnie opisuje, kiedy potrzebna jest pilna pomoc tego samego dnia.

Najczęściej zadawane pytania

Pierwsze objawy anoreksji u dziecka często są subtelne i narastają powoli. Dziecko je coraz mniej, wyklucza kolejne produkty, unika wspólnych posiłków i ma sztywne zasady dotyczące jedzenia. Często więcej ćwiczy, marznie, szybciej się męczy, staje się drażliwe albo wycofane i dużo myśli o ciele. Pojedynczy sygnał nie przesądza o chorobie, ale kilka zmian trwających tygodniami to powód, żeby pójść z dzieckiem do pediatry albo lekarza rodzinnego.

Tak, chłopcy też chorują na anoreksję, choć często rozpoznaje się ją u nich później. U chłopców choroba bywa ukryta za sportem: skupieniem na mięśniach, „czystym jedzeniu”, odżywkach i treningach, których nie potrafią odpuścić. Wielu z nich wstydzi się, bo uważa anoreksję za chorobę dziewczyn. Dlatego warto reagować na sygnały tak samo jak u córki, rozmawiać o zdrowiu i sile, a nie o diagnozie, i iść do lekarza.

Nie musisz przekonać dziecka, żeby działać. Zaprzeczanie to częsta część choroby, a decyzja o wizycie u lekarza należy do dorosłych. Rozmawiaj w spokojnej chwili, nie przy jedzeniu. Powiedz, co widzisz i że się martwisz, bez wyliczania przewinień i bez komentarzy o wyglądzie. Nie wchodź w spór o fakty. Powtarzaj spokojnie, że idziecie do lekarza, i daj dziecku wybór w drobnych sprawach, na przykład terminu wizyty.

Najlepiej zacząć od pediatry albo lekarza rodzinnego, który zbada dziecko, zleci badania i oceni, czy potrzebna jest pilna pomoc. Leczenie anoreksji prowadzi zwykle zespół: psychiatra dziecięcy, psycholog lub psychoterapeuta i dietetyk współpracujący z lekarzem. Do psychiatry dziecięcego na NFZ nie potrzeba skierowania. Przy omdleniach, bólu w klatce piersiowej, kołataniu serca, odmowie picia albo splątaniu jedź do lekarza tego samego dnia albo dzwoń pod 112.

Większość dzieci i nastolatków z anoreksją leczy się w domu, pod opieką poradni i z dużym udziałem rodziców. Szpital albo oddział dzienny są potrzebne, gdy stan zdrowia jest zagrażający, dziecko bardzo szybko chudnie, przestaje pić, leczenie w domu nie przynosi poprawy albo pojawiają się myśli samobójcze. Decyzję zawsze podejmuje lekarz. Szpital nie jest karą ani porażką rodziców, tylko sposobem na zapewnienie dziecku bezpieczeństwa.

Ustal plan posiłków razem z lekarzem i dietetykiem, a decyzje podejmuj przed posiłkiem, nie przy stole. Na początku leczenia zwykle to rodzic przygotowuje i nakłada jedzenie. Przy stole bądź spokojny, rozmawiaj o czymś innym niż jedzenie i wygląd, nie negocjuj i nie komentuj porcji. Krótko zachęcaj, gdy dziecko się zatrzymuje. Po posiłku zostań z dzieckiem, bo wtedy często jest mu najtrudniej, i zaproponuj spokojne zajęcie.

Umów spotkanie z wychowawcą, pedagogiem i pielęgniarką szkolną. Powiedz tyle, ile szkoła potrzebuje: że dziecko jest pod opieką lekarzy z powodu zaburzenia odżywiania i jakie są zalecenia. Poproś o dyskretne wsparcie przy posiłku, jeśli zaleca je zespół leczący, o spokojniejsze miejsce do jedzenia, o brak komentarzy o wyglądzie i o informację, czy dziecko zjadło. Szkoła nie może zmuszać do jedzenia. Szczegóły ustal z dyrekcją.

Nie, anoreksja nie jest winą rodziców. Powstaje z połączenia wielu czynników: wrażliwości i charakteru dziecka, biologii, dojrzewania, stresu i kultury diet. Nie powoduje jej konkretny styl wychowania ani „zła” matka czy ojciec. Rodzice nie są przyczyną choroby, ale są bardzo ważną częścią leczenia. Zamiast szukać winnego, lepiej skupić się na tym, co możesz zrobić dziś, a z poczuciem winy porozmawiać z psychologiem dla siebie.

Czego się nauczysz

  • Rozumiesz, czym jest anoreksja, skąd się bierze i dlaczego nie jest winą dziecka ani rodziców
  • Rozpoznajesz pierwsze sygnały w jedzeniu, zachowaniu i ciele oraz wiesz, kiedy iść do lekarza tego samego dnia albo dzwonić pod 112
  • Wiesz, jak anoreksja wygląda u dziewczyn i u chłopców i jak rozmawiać z synem, który nie chce się leczyć
  • Umiesz przygotować pierwszą rozmowę z dzieckiem i reagować, gdy słyszysz „nic mi nie jest”, złość albo płacz
  • Wiesz, od czego zacząć, kto jest kim w leczeniu, gdzie szukać pomocy na NFZ i prywatnie oraz o co pytać lekarza
  • Rozumiesz, kiedy potrzebny jest szpital, jaka jest rola leków i co robić, gdy dziecko nie zgadza się na leczenie
  • Potrafisz razem z zespołem leczącym ułożyć plan w domu, prowadzić posiłek przed, w trakcie i po oraz stopniowo oddawać dziecku kontrolę
  • Oddzielasz dziecko od choroby, motywujesz bez nagród i szantażu, stawiasz granice bez kar i dbasz o swoje emocje przy stole
  • Wiesz, jak rozmawiać ze szkołą, gdy dziecko nie je obiadów, o co poprosić i jakie formalne możliwości daje pomoc psychologiczno-pedagogiczna
  • Umiesz wspierać dziecko wobec rówieśników, w sprawie ruchu i internetu oraz zadbać o rodzeństwo i własne siły
  • Masz plan na wypadek nawrotu, dwanaście kart do wydruku i wiesz, gdzie szukać pomocy w sytuacjach pilnych

Dla kogo jest to szkolenie

  • Rodzice i opiekunowie dzieci i nastolatków w wieku od około dziewięciu do osiemnastu lat, którzy martwią się jedzeniem dziecka albo podejrzewają anoreksję
  • Rodzice, których dziecko ma już rozpoznaną anoreksję i jest w leczeniu w poradni, na oddziale dziennym albo po pobycie w szpitalu
  • Mamy i ojcowie córek i synów, z rodzin z dwojgiem rodziców, samotni rodzice, rodzice po rozstaniu i rodziny patchworkowe
  • Dziadkowie i inni bliscy dorośli, którzy pomagają przy posiłkach i chcą wiedzieć, jak wspierać dziecko i jego rodziców
  • Rodzice dzieci, u których obok anoreksji występuje lęk, smutek, spektrum autyzmu, ADHD albo natręctwa

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie jest terapią ani leczeniem, nie stawia diagnozy i nie zastępuje opieki lekarza, psychiatry dziecięcego, psychoterapeuty, dietetyka ani zespołu leczącego, który zna Twoje dziecko.
  • Kurs nie podaje żadnych liczb medycznych, norm ani planów żywieniowych, a we wszystkich sprawach zdrowia, jedzenia, ruchu i badań odsyła do lekarza i dietetyka współpracującego z zespołem.
  • Kurs nie podaje nazw leków ani suplementów i nie zachęca do żadnych zmian w leczeniu bez decyzji lekarza.
  • Kurs nie omawia z nazwy metod leczenia, programów terapeutycznych, testów ani skal, opisuje natomiast własnymi słowami, jak rodzina może współpracować z zespołem leczącym.
  • Kurs nie jest poradą prawną: sprawy zgody na leczenie, nauczania indywidualnego i obowiązków szkoły opisuje ogólnie, a szczegóły trzeba ustalić z lekarzem, szkołą, poradnią albo prawnikiem.
  • Kurs nie jest formą pomocy w kryzysie: gdy życie dziecka jest zagrożone, dzwoń pod 112, dziecko może zadzwonić pod 116 111, gdy dziecku dzieje się krzywda, pod 800 12 12 12, a dorosły w kryzysie emocjonalnym pod 116 123 lub 800 70 2222.

Program szkolenia

64 lekcje w 16 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Czym jest anoreksja i skąd się bierze

Moduł 2

Pierwsze sygnały

  • Zmiany w jedzeniu i przy stole22 min
  • Zmiany w zachowaniu, nastroju i relacjach23 min
  • Sygnały w ciele, przy których najpierw lekarz22 min
  • Wybredne jedzenie, lęk przed jedzeniem i anoreksja: czym się różnią21 min
Moduł 3

Chłopcy i dziewczyny

  • Jak anoreksja wygląda u dziewczyn24 min
  • Jak wygląda u chłopców: mięśnie, siłownia, „czyste jedzenie”, odżywki23 min
  • Dlaczego chłopców trudniej przekonać do leczenia i jak z nimi rozmawiać23 min
  • Sport, taniec i trener: gdy liczy się sylwetka23 min
Moduł 4

Pierwsza rozmowa z dzieckiem

  • Jak przygotować się do rozmowy: kiedy, gdzie i kto24 min
  • Co mówić, gdy słyszysz „nic mi nie jest”22 min
  • Czego nie mówić: komentarze o wyglądzie, wadze i jedzeniu23 min
  • Gdy dziecko się złości, płacze albo zaprzecza24 min
Moduł 5

Lekarze i miejsca leczenia

  • Od czego zacząć: pediatra albo lekarz rodzinny23 min
  • Kto jest kim w leczeniu: psychiatra dziecięcy, psycholog, psychoterapeuta, dietetyk23 min
  • Gdzie szukać pomocy na NFZ i prywatnie22 min
  • Kiedy potrzebny jest szpital i co, gdy dziecko nie zgadza się na leczenie23 min
Moduł 6

Badania, leki i współpraca z lekarzem

  • Po co badania i kontrole u lekarza22 min
  • Leki: kiedy lekarz po nie sięga i dlaczego same nie leczą anoreksji23 min
  • Jak rozmawiać z lekarzem: pytania, które warto zadać23 min
  • Gdy masz wątpliwości co do leczenia: druga opinia i współpraca zamiast walki22 min
Moduł 7

Plan leczenia w domu

  • Rola rodziców: na jakiś czas przejmujecie odpowiedzialność za posiłki22 min
  • Jak ustalić plan z zespołem leczącym23 min
  • Wspólny front rodziców, także po rozstaniu23 min
  • Stopniowe oddawanie dziecku kontroli23 min
Moduł 8

Posiłek krok po kroku

  • Przed posiłkiem: przygotowanie i atmosfera23 min
  • Przy stole: o czym rozmawiać, czego unikać22 min
  • Po posiłku: najtrudniejsze chwile i jak wtedy być obok22 min
  • Posiłki poza domem: szkoła, wyjazdy, święta, restauracja23 min
Moduł 9

Gdy dziecko odmawia jedzenia

  • Choroba mówi przez dziecko: jak oddzielić dziecko od anoreksji23 min
  • Motywowanie bez nagród za jedzenie i bez szantażu22 min
  • Granice i konsekwencje bez kar: co jest stałe, a czego nie negocjujemy22 min
  • Wybuchy, kłótnie i Twoje emocje przy stole22 min
Moduł 10

„Chcę być na diecie” a jedzenie wartościowe

  • „Chcę jeść zdrowo”: kiedy to troska, a kiedy choroba22 min
  • Co można negocjować, a czego nie w czasie leczenia23 min
  • Wegetarianizm, weganizm i nietolerancje w czasie leczenia22 min
  • Jak w domu mówić o jedzeniu i ciele, bez dzielenia na dobre i złe22 min
Moduł 11

Psychika dziecka

  • Lęk, perfekcjonizm i potrzeba kontroli23 min
  • Smutek, depresja i wycofanie22 min
  • Samookaleczenia i myśli samobójcze: pomoc tego samego dnia23 min
  • Anoreksja a inne trudności: spektrum autyzmu, ADHD, natręctwa23 min
Moduł 12

Szkoła: jak rozmawiać

  • Czy mówić w szkole, komu i ile22 min
  • Gdy dziecko nie je obiadów ani drugiego śniadania w szkole23 min
  • Rozmowa z wychowawcą, pedagogiem, psychologiem szkolnym i pielęgniarką23 min
  • Nauka, oceny i presja w czasie leczenia23 min
Moduł 13

Obowiązki szkoły i formalności

  • Pomoc psychologiczno-pedagogiczna: co to jest i jak o nią poprosić23 min
  • Opinia, orzeczenie i nauczanie indywidualne: kiedy mają sens21 min
  • WF, wycieczki i zawody sportowe w czasie leczenia21 min
  • Powrót do szkoły po szpitalu albo oddziale dziennym23 min
Moduł 14

Rówieśnicy i ruch

  • Komentarze o wyglądzie, docinki i przemoc rówieśnicza23 min
  • Przyjaciele: co mogą wiedzieć i jak pomóc dziecku o tym powiedzieć22 min
  • Sport i ruch w czasie leczenia: decyzja lekarza22 min
  • Gdy dziecko ukrywa jedzenie albo potajemnie ćwiczy22 min
Moduł 15

Internet i media społecznościowe

  • Treści o odchudzaniu i algorytmy: jak to działa23 min
  • Jak rozmawiać o tym, co dziecko ogląda, bez zakazów na ślepo22 min
  • Wspólne zasady w domu i ustawienia w telefonie22 min
  • Co w sieci może pomagać w zdrowieniu22 min
Moduł 16

Rodzina, nawroty i Ty

  • Rodzeństwo: jak zadbać o dziecko, które jest obok23 min
  • Partner i Ty: siły na długi czas leczenia22 min
  • Nawrót: sygnały, plan działania, bez paniki22 min
  • Podsumowanie i plan na najbliższe tygodnie22 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planie Rodzic.

  • Karta „Kiedy pilnie do lekarza”PDF
  • Plan pierwszej rozmowy z dzieckiemPDF
  • Zdania, które pomagają, i zdania, których lepiej unikaćPDF
  • Kto jest kim w leczeniu: mapa pomocyPDF
  • Pytania do lekarza na pierwszą i kolejne wizytyPDF
  • Wspólne ustalenia rodzicówPDF
  • Plan posiłku w domu: przed, w trakcie, poPDF
  • Co negocjujemy, a czego niePDF
  • Wzór listu do szkołyPDF
  • O co poprosić szkołę: lista spraw do ustaleniaPDF

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny 7-dniowy okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Pierwsza lekcja każdego szkolenia jest otwarta bez logowania, a cały blog jest dostępny bez opłat. Konta założone przed 1 września 2026 zachowują darmowy dostęp do trzech pełnych szkoleń, bez certyfikatów. Nowe konta zaczynają od 7-dniowego bezpłatnego okresu próbnego wybranego planu.

Powiązane szkolenia

Terapia par, rodzin i seksuologia

Jak zmienia się nastolatka — normalny rozwój a sygnały, które wymagają uwagi

Przewodnik dla rodziców dziewcząt w okresie dojrzewania: co w zmianach nastolatki jest zupełnie normalne, jak rozumieć jej ciało, mózg, emocje i bunt, kiedy trudność jest tylko fazą, a kiedy staje się sygnałem, który warto skonsultować ze specjalistą — i jak rozmawiać, stawiać granice oraz odbudowywać bliskość.

9,9 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencieZobacz szkolenie

Przeczytaj także

W abonamencie

7 dni za darmo

Przetestuj 7 dni za darmo