CWPCentrum Wiedzy Psychologicznej

Dziecko, które mówi „nie”. ADHD i zachowania opozycyjno-buntownicze: jak stawiać granice bez krzyku i kar

Spokojny, praktyczny kurs dla rodziców i opiekunów dzieci w wieku od około czterech do czternastu lat z ADHD, rozpoznanym albo podejrzewanym, u których na co dzień dominuje sprzeciw, kłótnie i złość: jak zrozumieć, co się dzieje, przerwać błędne koło przymusu, odbudować relację i nauczyć się umiejętności, których uczy się na treningach dla rodziców.

Godziny dydaktyczne
24 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
60 lekcji
Dziecko, które mówi „nie”. ADHD i zachowania opozycyjno-buntownicze: jak stawiać granice bez krzyku i kar

Dziecko, które mówi „nie” na każdą prośbę, kłóci się o wszystko i wybucha złością kilka razy dziennie, potrafi wyczerpać najbardziej cierpliwego rodzica. Jeśli Twoje dziecko ma ADHD albo je podejrzewasz, a w domu słyszysz o tym, że to mogą być zaburzenia opozycyjno-buntownicze, ten kurs pomoże Ci zrozumieć, co się dzieje, i pokaże krok po kroku, jak stawiać granice dziecku bez krzyku, gróźb i kar, tak żeby w domu znów dało się normalnie żyć.

Zaczynamy od wyjaśnienia, czym zwykły bunt rozwojowy różni się od wzorca, który wymaga uwagi specjalisty, dlaczego ADHD i opozycyjność tak często idą w parze i co jeszcze może stać za ciągłym sprzeciwem: zmęczenie, lęk, trudności w nauce czy zmiany w rodzinie. Pokazujemy błędne koło przymusu, w którym polecenie prowadzi do sprzeciwu, sprzeciw do krzyku, a krzyk do ustępstwa, i uczymy, jak je przerwać w jednym, wybranym miejscu dnia.

Potem przechodzimy do umiejętności w kolejności, która ma znaczenie. Najpierw codzienny krótki czas z dzieckiem i zauważanie dobrych chwil, które odbudowują relację. Następnie polecenia, które dziecko jest w stanie wykonać, pochwała opisowa i system nagród, który nie jest przekupstwem. Dopiero na tym fundamencie omawiamy konsekwencje: krótkie, logiczne, zapowiedziane wcześniej i stosowane spokojnie, bez kar fizycznych, wyzwisk i straszenia. Osobny moduł poświęcamy wybuchom złości, a kolejne szkole, rodzeństwu, dziadkom, rodzicom po rozstaniu i komentarzom otoczenia.

Każda lekcja zaczyna się sceną z życia różnych rodzin, wyjaśnia, co może się dziać, proponuje konkretne kroki i gotowe zdania do dziecka, drugiego rodzica, dziadków, wychowawcy i lekarza, a kończy się jednym małym zadaniem. Do kursu dołączyliśmy dwanaście kart do wydruku, a ostatni moduł jest o Tobie: o zmęczeniu, poczuciu winy i o tym, gdzie szukać wsparcia dla siebie.

Kurs nie jest terapią ani leczeniem, nie stawia diagnozy i nie zastępuje lekarza ani psychologa, którzy znają Twoje dziecko. Opisuje, gdzie szukać pomocy, czym jest trening umiejętności rodzicielskich i kiedy potrzebna jest pomoc pilna, tego samego dnia.

Najczęściej zadawane pytania

Zaburzenia opozycyjno-buntownicze to utrwalony wzorzec złości, kłótliwości, przekory i sprzeciwu wobec dorosłych, który trwa długo, pojawia się dużo częściej niż u rówieśników i wyraźnie utrudnia życie dziecku oraz rodzinie, w domu i w szkole. Różnią się od zwykłego buntu rozwojowego nasileniem i kosztami, a nie pojedynczym zachowaniem. Rozpoznanie stawia lekarz razem z psychologiem po dokładnej ocenie, bo podobnie mogą wyglądać lęk, trudności w nauce czy skutki trudnych przeżyć.

Nie, ODD, czyli zaburzenie opozycyjno-buntownicze, i ADHD to dwa różne rozpoznania, choć często występują razem. ADHD dotyczy trudności z uwagą, nadmiernej ruchliwości i impulsywności. Zaburzenie opozycyjno-buntownicze dotyczy utrwalonego wzorca złości, kłótni i sprzeciwu. Impulsywność i niska tolerancja frustracji przy ADHD sprzyjają konfliktom, a częste upomnienia nakręcają sprzeciw. Dlatego przy obu trudnościach podstawą pomocy jest praca z rodzicami, a o leczeniu ADHD decyduje lekarz.

Granice bez krzyku zaczynają się od relacji i jasnych zasad ustalonych wcześniej. Podejdź do dziecka, nawiąż kontakt i powiedz krótkie, konkretne polecenie, a potem chwilę poczekaj. Jeśli dziecko odmawia, raz i spokojnie zapowiedz krótką konsekwencję związaną z sytuacją, a potem ją wykonaj, bez kazania. Zapowiadaj zmiany, dawaj wybór tam, gdzie się da, i zauważaj każde wykonane polecenie. Gdy czujesz, że wybuchasz, odsuń się na chwilę i wróć spokojniejszy.

Surowe kary zwykle działają krótko i nasilają konflikt, zwłaszcza u dziecka z ADHD, które słabo łączy odległe skutki z zachowaniem i silnie reaguje na poczucie niesprawiedliwości. Lepiej działają konsekwencje: krótkie, logiczne, zapowiedziane wcześniej i stosowane spokojnie, na przykład odłożenie zabawki do jutra. Najwięcej daje jednak połączenie ich z codziennym czasem z dzieckiem, pochwałą i nagrodami za pożądane zachowanie. Nigdy nie stosuj kar fizycznych, wyzwisk ani straszenia, bo zawsze szkodzą.

Gdy dziecko na wszystko mówi „nie”, nie traktuj pierwszej odmowy jak wypowiedzenia wojny. Często jest impulsem, a nie decyzją. Daj chwilę ciszy, zostaw dziecku furtkę do zmiany zdania i nie wchodź w przeciąganie liny. Zmniejsz liczbę poleceń, mów krótko i blisko dziecka, dawaj wybór z dwóch opcji i zapowiadaj zmiany. Zauważaj każdą współpracę. Jeśli sprzeciw trwa długo, dotyczy wielu sytuacji i mocno utrudnia życie, porozmawiaj z lekarzem albo psychologiem.

Najprościej zacząć od pediatry albo lekarza rodzinnego, który oceni zdrowie i pokieruje dalej. Do psychiatry dzieci i młodzieży w ramach NFZ nie potrzeba skierowania, podobnie do ośrodków środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży. Bezpłatne badanie i zajęcia dla rodziców prowadzi publiczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna. Przy agresji z ryzykiem krzywdy, słowach o śmierci albo samookaleczeniach szukaj pomocy tego samego dnia, a w nagłym zagrożeniu dzwoń pod 112.

Trening umiejętności rodzicielskich to cykl spotkań, grupowych albo indywidualnych, na których rodzice uczą się konkretnych sposobów reagowania na zachowanie dziecka i ćwiczą je w domu między spotkaniami. Zwykle zaczyna się od odbudowy relacji i pozytywnej uwagi, potem są jasne polecenia, nagrody i dopiero konsekwencje. Przy zachowaniach opozycyjnych, także z ADHD, jest uznawany za podstawową formę pomocy. Takie zajęcia prowadzą między innymi bezpłatnie poradnie psychologiczno-pedagogiczne.

Nie, bunt dziecka nie jest winą rodziców. Zachowania opozycyjne mają wiele źródeł: temperament, ADHD, zmęczenie, lęk, trudności w nauce i zmiany w rodzinie. Rodzice nie powodują ADHD. To, jak reagują dorośli, może jednak konflikt nasilać albo łagodzić, i to jest dobra wiadomość, bo tę część można zmienić. Zamiast szukać winnego, lepiej sprawdzić, co dziś podtrzymuje błędne koło w domu, a z poczuciem winy porozmawiać z psychologiem.

Czego się nauczysz

  • Rozumiesz, czym zwykły bunt różni się od zaburzenia opozycyjno-buntowniczego i dlaczego ADHD tak często idzie w parze z zachowaniami opozycyjnymi
  • Wiesz, co jeszcze może stać za ciągłym „nie”, i potrafisz to obserwować, zanim wyciągniesz wnioski
  • Rozpoznajesz błędne koło polecenia, sprzeciwu, krzyku i ustępstwa w swoim domu i umiesz je przerwać w wybranej sytuacji
  • Prowadzisz codzienny krótki czas z dzieckiem i zauważasz dobre chwile, które odbudowują relację
  • Wydajesz polecenia, które dziecko jest w stanie wykonać, i wiesz, co robić spokojnie, gdy ich nie wykonuje
  • Budujesz z dzieckiem system pochwał i nagród, który nie jest przekupstwem, i wiesz, jak go potem wygaszać
  • Stosujesz konsekwencje krótkie, logiczne i zapowiedziane, bez kar fizycznych, wyzwisk, straszenia i upokarzania
  • Masz plan na wybuch złości: przed, w trakcie i po, także poza domem i wtedy, gdy dziecko bije albo niszczy
  • Umiesz rozmawiać ze szkołą, wiesz, czym jest pomoc psychologiczno-pedagogiczna i opinia z poradni, i ustalasz wspólne zasady z drugim rodzicem i dziadkami
  • Wiesz, kiedy i gdzie szukać pomocy, także pilnej, i masz własny plan na moment, w którym czujesz, że tracisz kontrolę

Dla kogo jest to szkolenie

  • Rodzice i opiekunowie dzieci w wieku od około czterech do czternastu lat z ADHD, rozpoznanym albo podejrzewanym, u których dominuje sprzeciw, kłótnie i złość
  • Rodzice dzieci, u których specjalista rozpoznał zaburzenie opozycyjno-buntownicze albo je podejrzewa, także w trakcie oczekiwania na diagnozę
  • Mamy i ojcowie córek i synów, z rodzin z dwojgiem rodziców, samotni rodzice, rodzice po rozstaniu i rodziny z rodzeństwem
  • Dziadkowie i inni bliscy dorośli, którzy na co dzień opiekują się dzieckiem i chcą działać razem z rodzicami
  • Rodzice, którzy czują się zmęczeni codzienną walką, mają poczucie winy albo wstydu i szukają sposobu bez krzyku i kar

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie jest terapią ani leczeniem, nie stawia diagnozy i nie zastępuje lekarza, psychiatry dzieci i młodzieży, psychologa ani terapeuty, którzy znają Twoje dziecko.
  • Kurs nie zawiera list objawów do samodzielnej oceny ani testów, a w sprawie diagnozy ADHD i zaburzeń zachowania odsyła do lekarza i psychologa.
  • Kurs nie podaje nazw leków ani szczegółów leczenia farmakologicznego i nie zachęca do żadnych zmian w leczeniu bez decyzji lekarza.
  • Kurs nie omawia z nazwy programów treningowych dla rodziców, książek ani metod autorskich, opisuje natomiast własnymi słowami umiejętności, których uczy się na takich treningach.
  • Kurs nie jest poradą prawną: zasady pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole i dokumentów z poradni opisuje ogólnie, a szczegóły trzeba ustalić z dyrekcją szkoły i poradnią.
  • Kurs nie jest formą pomocy w kryzysie: w nagłym zagrożeniu życia dzwoń pod 112, dziecko może zadzwonić pod 116 111, gdy dziecku dzieje się krzywda, pod 800 12 12 12, a dorosły w kryzysie emocjonalnym pod 116 123 lub 800 70 2222.

Program szkolenia

60 lekcji w 12 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Czym jest bunt, a czym zaburzenie opozycyjno-buntownicze

Moduł 2

ADHD i opozycyjność: dlaczego często idą w parze

  • Impulsywność, frustracja i „najpierw robię, potem myślę”24 min
  • Dziecko, które ciągle słyszy „nie wolno”: jak rodzi się sprzeciw25 min
  • Kiedy to już nie bunt, a coś poważniejszego25 min
  • Diagnoza: kto ją stawia i jak się do niej przygotować24 min
  • Leczenie ADHD a praca z zachowaniem: co robi lekarz, co psycholog, co rodzic25 min
Moduł 3

Błędne koło: polecenie, sprzeciw, krzyk, ustępstwo

  • Jak wygląda błędne koło przymusu w zwykły wtorek24 min
  • Dlaczego ustępowanie po awanturze wzmacnia awantury23 min
  • Dlaczego krzyk i groźby działają krótko, a szkodzą długo24 min
  • Twoje wyzwalacze: kiedy najłatwiej Ci wybuchnąć23 min
  • Jak przerwać koło: pierwszy krok w Twoim domu24 min
Moduł 4

Czas z dzieckiem, który odbudowuje relację

  • Dlaczego relacja jest fundamentem zmian zachowania24 min
  • Codzienny krótki czas tylko dla dziecka: jak go prowadzić26 min
  • Zauważanie dobrych chwil: uwaga dla zachowania, które chcesz widzieć24 min
  • Gdy dziecko odrzuca bliskość albo jest starsze24 min
  • Rodzeństwo i czas z każdym dzieckiem23 min
Moduł 5

Jak wydawać polecenia, żeby dziecko je wykonało

  • Polecenie krótkie, jasne, jedno naraz24 min
  • Kontakt, bliskość i moment: zanim cokolwiek powiesz25 min
  • Wybór zamiast rozkazu i zapowiedź zmiany23 min
  • Gdy dziecko nie wykonuje polecenia: spokojna sekwencja kroków23 min
  • Poranki, wieczory i wyjścia z domu23 min
Moduł 6

Pochwała i system nagród, który działa

  • Pochwała opisowa: co działa, a co brzmi pusto24 min
  • Tabela zachowań i żetony: jak ją zbudować razem z dzieckiem25 min
  • Nagrody, które nie są przekupstwem24 min
  • Gdy system przestaje działać: najczęstsze błędy25 min
  • Jak stopniowo wygaszać nagrody25 min
Moduł 7

Konsekwencje bez kar fizycznych i bez upokarzania

  • Konsekwencja a kara: na czym polega różnica24 min
  • Konsekwencje naturalne i logiczne: przykłady z życia24 min
  • Ignorowanie drobnych zachowań i kiedy nie wolno ignorować24 min
  • Czas na wyciszenie: jak go stosować bezpiecznie25 min
  • Czego nie robić: klapsy, wyzwiska, straszenie, odbieranie podstawowych rzeczy25 min
Moduł 8

Wybuchy złości: co robić przed, w trakcie i po

  • Zanim wybuchnie: sygnały ostrzegawcze i zapobieganie24 min
  • W trakcie wybuchu: bezpieczeństwo i Twój spokój24 min
  • Gdy dziecko bije, rzuca przedmiotami albo niszczy25 min
  • Po wybuchu: naprawianie relacji i szkód bez kazania24 min
  • Wybuchy poza domem: sklep, wizyta u dziadków, plac zabaw23 min
Moduł 9

Szkoła: współpraca z wychowawcą, opinia z poradni

  • Gdy dzwonią ze szkoły: jak rozmawiać z wychowawcą bez wstydu i obrony23 min
  • Wspólne zasady dom i szkoła, zeszyt kontaktowy24 min
  • Pomoc psychologiczno-pedagogiczna i opinia z poradni25 min
  • Odrabianie lekcji bez wojny23 min
  • Uwagi, kary szkolne i rówieśnicy, którzy się odsuwają22 min
Moduł 10

Rodzeństwo, dziadkowie i wspólny front rodziców

  • Wspólne zasady obojga rodziców25 min
  • Rodzice po rozstaniu: dwa domy, jedne zasady24 min
  • Dziadkowie i „u babci wolno”25 min
  • Rodzeństwo: sprawiedliwie nie znaczy tak samo25 min
  • Komentarze otoczenia i wstyd w miejscach publicznych23 min
Moduł 11

Kiedy szukać pomocy: diagnoza, trening dla rodziców, terapia

  • Sygnały, że potrzebna jest pilna pomoc24 min
  • Trening umiejętności rodzicielskich: czym jest i gdzie go szukać24 min
  • Terapia dziecka i terapia rodzinna24 min
  • Leki przy ADHD: rola lekarza, czego się spodziewać25 min
  • Nastolatek, który nadal się buntuje: co się zmienia po dwunastym roku życia25 min
Moduł 12

Ty: zmęczenie, poczucie winy i wsparcie dla siebie

  • Poczucie winy i wstydu rodzica23 min
  • Gdy czujesz, że tracisz kontrolę: plan na trudny moment25 min
  • Związek i para rodziców pod presją23 min
  • Małe kroki i postęp, który łatwo przeoczyć23 min
  • Plan na najbliższe tygodnie23 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planie Rodzic.

  • Dzienniczek błędnego koła: sytuacja, moje słowa, reakcja dzieckaPDF
  • Plan codziennego czasu z dzieckiemPDF
  • Polecenia, które działają: ściąga na lodówkęPDF
  • Spokojna sekwencja przy niewykonanym poleceniuPDF
  • Tabela zachowań: wzór do wypełnienia z dzieckiemPDF
  • Lista nagród bez przekupstwaPDF
  • Konsekwencje logiczne: przykłady i zasadyPDF
  • Plan na wybuch złości: przed, w trakcie, poPDF
  • Wzór wiadomości do wychowawcy i zeszyt kontaktowyPDF
  • Wspólne zasady domu: do spisania przez oboje rodzicówPDF

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny 7-dniowy okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Pierwsza lekcja każdego szkolenia jest otwarta bez logowania, a cały blog jest dostępny bez opłat. Konta założone przed 1 września 2026 zachowują darmowy dostęp do trzech pełnych szkoleń, bez certyfikatów. Nowe konta zaczynają od 7-dniowego bezpłatnego okresu próbnego wybranego planu.

Powiązane szkolenia

Terapia par, rodzin i seksuologia

Jak zmienia się nastolatka — normalny rozwój a sygnały, które wymagają uwagi

Przewodnik dla rodziców dziewcząt w okresie dojrzewania: co w zmianach nastolatki jest zupełnie normalne, jak rozumieć jej ciało, mózg, emocje i bunt, kiedy trudność jest tylko fazą, a kiedy staje się sygnałem, który warto skonsultować ze specjalistą — i jak rozmawiać, stawiać granice oraz odbudowywać bliskość.

9,9 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencieZobacz szkolenie

Przeczytaj także

W abonamencie

7 dni za darmo

Przetestuj 7 dni za darmo