W poradni w małym mieście, we wtorek po południu, Halina szła do kasy z koszykiem pełnym zakupów. W kolejce przed nią stał ojciec jedenastolatka, który od trzech miesięcy przychodził z synem na spotkania. Mężczyzna odwrócił się, uśmiechnął i powiedział głośno, tak że usłyszeli go wszyscy w kolejce: „Pani Halino, dobrze, że Panią widzę! W sobotę robimy grilla, niech Pani wpadnie z mężem, syn tyle o Pani opowiada”. Halina miała pięćdziesiąt dwa lata i dwadzieścia osiem lat praktyki. Mimo to przez chwilę nie wiedziała, co powiedzieć. Odmowa przy ludziach mogła zawstydzić ojca. Zgoda oznaczała, że za kilka dni będzie siedzieć przy jednym stole z rodziną klienta. A cała kolejka właśnie dowiedziała się, że ten chłopiec w ogóle do niej chodzi.
Ten kurs o kodeksie etyki psychologa jest o takich chwilach: kodeks w nich milczy albo mówi dwie rzeczy naraz, a Ty musisz coś zrobić w ciągu kilku sekund lub kilku dni. Zasady znasz ze studiów, więc tu ćwiczymy ich stosowanie.
Dla kogo jest ten kurs?
Kurs jest dla psychologów, psychoterapeutów i innych specjalistów, którzy pracują z ludźmi i chcą mieć uporządkowany sposób myślenia o dylematach etycznych. Najwięcej skorzystasz, jeśli prowadzisz własny gabinet, pracujesz w poradni, szkole, szpitalu, ośrodku interwencji kryzysowej, sądzie albo firmie i zdarza Ci się zadawać sobie pytanie: czy tak mogę, czy jednak lepiej nie.
Poziom jest średniozaawansowany. Zakładamy, że znasz podstawowe pojęcia: tajemnicę zawodową, zgodę na udział w badaniu lub terapii, kontrakt, superwizję. Nie tłumaczymy ich od zera. Zamiast tego pokazujemy, co z nich zostaje, kiedy sytuacja przestaje być książkowa.
Z kursu skorzysta także osoba, która dopiero zaczyna praktykę po studiach. Dostanie tu wiele realnych sytuacji, które w programie kształcenia zwykle omawia się krótko, bo na nie nie ma miejsca. Z kolei doświadczony specjalista często odkrywa, że znana mu zasada w konkretnym przypadku prowadzi do dwóch różnych decyzji, i potrzebuje narzędzia, które pomoże wybrać.
Z czego składa się kurs?
Kurs ma dwanaście modułów, a w każdym cztery lekcje. Pierwszy moduł porządkuje to, co obowiązuje: jakie kodeksy i przepisy dotyczą psychologa w Polsce i jak mają się do siebie. Drugi daje model podejmowania decyzji, z którego korzystasz w całym kursie. Kolejne moduły zajmują się konkretnymi obszarami: relacjami podwójnymi, pieniędzmi i prezentami, internetem, tajemnicą zawodową, granicami kompetencji, pracą z dziećmi i nastolatkami, uczuciami w relacji terapeutycznej, konfliktem interesów w instytucji, błędem i skargą oraz dbaniem o siebie.
Główną osią jest pytanie: jak podjąć decyzję, kiedy wszystkie dostępne opcje mają jakiś koszt. Odpowiedzi „co zrobić” zależą od konkretnego klienta, miejsca pracy i prawa, więc zamiast ich wymieniać, pokazujemy rozumowanie. Zobaczysz je na wielu sytuacjach z różnych miejsc: z gabinetu w dużym mieście i z małej miejscowości, z poradni, ze szpitala, z sądu, ze szkoły i z pracy online.
Lekcje zawierają fikcyjne osoby z wymyślonymi imionami, wiekiem i okolicznościami. Żadna z nich nie jest prawdziwym klientem ani prawdziwym kolegą. Dialogi są po to, żebyś usłyszał, jak można coś powiedzieć na głos, a komentarze pod nimi tłumaczą, dlaczego dana wypowiedź działa albo zawodzi.
W większości lekcji znajdziesz gotowe sformułowania. Oznaczamy je słowami „Możesz powiedzieć” lub „Możesz napisać”. Traktuj je jak punkt wyjścia. Dopasuj do własnego stylu, bo tekst wyuczony na pamięć brzmi sztucznie, a klient to słyszy.
Co moduł, jedna lekcja ma studium przypadku, czyli dłuższą historię rozłożoną na etapy decyzji. Ostatnia lekcja modułu kończy się ćwiczeniem praktycznym z przykładową odpowiedzią. Najpierw spróbuj odpowiedzieć sam, dopiero potem czytaj wzór.
Jakie materiały do pobrania dostajesz?
Do kursu dołączono osiem załączników do druku, każdy przypisany do konkretnego modułu. Są to między innymi mapa przepisów i kodeksów, karta decyzji w dylemacie etycznym, lista kontrolna relacji podwójnych, wzór zasad dotyczących prezentów i płatności, wzór polityki gabinetu w mediach społecznościowych, karta decyzji o przełamaniu tajemnicy, wzór notatki z konsultacji etycznej i plan dbania o siebie. Pola do uzupełnienia mają formę linii, więc możesz wydrukować kartę i wypełnić ją długopisem przy biurku albo w trakcie superwizji.
Czym ten kurs nie jest?
Kurs jest materiałem edukacyjnym i nie jest poradą prawną, więc nie zastąpi rozmowy z prawnikiem, gdy masz konkretną sprawę, na przykład wezwanie do sądu, pismo od prokuratury albo skargę klienta. Przepisy opisujemy po to, żebyś wiedział, że istnieją i jak mniej więcej działają, a nie po to, żebyś na ich podstawie sam rozstrzygał sprawę o wysokiej stawce.
Kodeksy etyczne streszczamy własnymi słowami, bez przytaczania ich dosłownego brzmienia i bez numerów punktów. Kodeksy bywają zmieniane i numeracja szybko się dezaktualizuje, a do decyzji w gabinecie potrzebujesz sensu zasady, nie cytatu.
Kurs nie zastępuje superwizji ani konsultacji z kolegami. Dobry model decyzji skraca drogę do rozsądnej odpowiedzi, ale nie zdejmuje z Ciebie potrzeby, żeby w trudnej sprawie z kimś porozmawiać. W kilku miejscach wprost to zaznaczamy i podajemy, jak taką rozmowę zorganizować.
Kurs nie jest też podatkową ani księgową instrukcją prowadzenia gabinetu, nie omawia kwot i stawek i nie rozstrzyga sporów między towarzystwami zawodowymi. Dokumenty RODO i dokumentację medyczną dotykamy tylko tam, gdzie wpływają na decyzję etyczną. Prawną stronę tajemnicy zawodowej, ochrony danych i prowadzenia dokumentacji omawia osobny kurs, o którym piszemy w ostatnim module.
Czy po kursie dostanę certyfikat?
Tak, po ukończeniu wszystkich lekcji otrzymujesz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin, którą podajemy w opisie kursu. Trzeba jednak jasno powiedzieć, czym on jest. Kurs nie jest akredytowany, a certyfikat jest potwierdzeniem Twojego udziału w szkoleniu. Nie daje uprawnień zawodowych, w tym do prowadzenia psychoterapii czy pełnienia funkcji biegłego, i nie zastępuje wymagań stawianych przez pracodawcę, towarzystwa zawodowe ani sąd. Jeśli potrzebujesz zaświadczenia na potrzeby konkretnej instytucji, zapytaj najpierw tę instytucję, co przyjmuje.
Na jakim stanie prawnym oparty jest kurs?
Lekcje opisują stan na koniec października 2026 roku. Sytuacja prawna psychologów w Polsce jest przejściowa. Obowiązuje ustawa o zawodzie psychologa z 2001 roku, choć samorząd, który przewidziała, nigdy nie powstał. Nowa ustawa z 2026 roku jest już ogłoszona, ale jej główna część zacznie obowiązywać dopiero 19 maja 2028 roku, a samorząd zawodowy psychologów jeszcze nie działa. Szczegóły omawiamy w następnych dwóch lekcjach. Gdy będziesz uczyć się z tego kursu za kilka miesięcy lub lat, sprawdź w oficjalnym źródle, czy coś się nie zmieniło. W każdej lekcji, która opiera się na przepisach, staramy się oddzielić to, co jest zapisane w ustawie, od tego, co wynika z dobrych praktyk.
Jak się uczyć, żeby coś zostało?
Nie czytaj wszystkiego naraz. Jedna lekcja to mniej więcej dwadzieścia minut uważnej lektury. Po lekcji zrób sobie przerwę i zapisz jedno zdanie: co w tej lekcji mnie zaskoczyło albo z czym się nie zgadzam. Po tygodniu wróć do tych zdań. Zobaczysz, które sytuacje z lekcji naprawdę zdarzają się w Twojej praktyce.
W trakcie kursu powstanie coś w rodzaju osobistej księgi dylematów. Jeśli korzystasz z superwizji, zabierz ją na spotkanie. Jeśli nie korzystasz, to dobry moment, żeby zacząć, o czym piszemy w ostatnim module.
Sprawdź się: z czym zaczynasz?
Zanim przejdziesz do następnej lekcji, odpowiedz sobie na cztery pytania. Pierwsze: jaka sytuacja z Twojej praktyki z ostatnich dwunastu miesięcy sprawiła, że zatrzymałeś się i zastanowiłeś, czy to w ogóle wolno. Drugie: komu o niej opowiedziałeś i co usłyszałeś. Trzecie: czy zapisałeś choć jedno zdanie o tym, dlaczego podjąłeś taką, a nie inną decyzję. Czwarte: czy dziś zrobiłbyś to samo.
Nie ma poprawnych odpowiedzi. Jeśli na trzecie pytanie odpowiadasz „nie”, to już jest informacja o tym, nad czym warto popracować w module drugim.
Co dalej?
W następnej lekcji zaczynamy od pytania, które brzmi prosto, a prostą odpowiedź ma tylko częściowo: jakie zasady etyczne obowiązują psychologa w Polsce. Do Haliny i zaproszenia na grilla wrócimy w module o relacjach podwójnych.
Dalsza część szkolenia
Pozostałe 47 lekcji w abonamencie
Dostęp do całego szkolenia i pozostałych materiałów biblioteki wynika z subskrypcji. Plan Student można uzupełnić o pojedyncze szkolenia ze Specjalisty (29 zł, powyżej 20 godz. 39 zł). Certyfikat z liczbą godzin dydaktycznych wystawiamy po ukończeniu wszystkich lekcji.
Certyfikat potwierdza udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest certyfikatem psychoterapeuty żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Materiały mają charakter edukacyjny i nie zastępują superwizji ani leczenia.