Psychologia od podstaw – kompletny kurs dla studenta: czym jest psychologia — definicja i przedmiot badań

Zaczynamy od pytania, które wydaje się banalne, a które na pierwszym roku studiów potrafi zaskoczyć: czym właściwie jest psychologia? Potoczne skojarzenia — „czytanie w myślach", „leżenie na kozetce", „udzielanie porad" — mają niewiele wspólnego z tym, czym psychologia jest jako dyscyplina naukowa. Ten kurs prowadzi Cię krok po kroku przez całą wiedzę bazową, jakiej oczekuje się od studenta przygotowującego się do egzaminów — od definicji, przez historię i wielkie teorie, po rozwój człowieka, psychopatologię, psychologię społeczną i pierwsze kroki w zawodzie.

Definicja robocza

Psychologia to nauka empiryczna zajmująca się zachowaniem oraz procesami psychicznymi człowieka — czyli tym, co robimy (zachowanie obserwowalne z zewnątrz) i tym, co dzieje się „w środku" (myśli, emocje, motywacje, spostrzeżenia), a czego wprost zobaczyć się nie da, ale można to badać pośrednio, przez pomiar zachowania, reakcji fizjologicznych czy samoopisu. Kluczowe słowo to „empiryczna" — psychologia formułuje twierdzenia, które można sprawdzić metodą obserwacji i eksperymentu, a nie wyłącznie drogą rozumowania fotelowego, jak czyniła to dawna filozofia umysłu.

Dwa filary przedmiotu badań

Warto zapamiętać ten podział, bo wraca on w wielu pytaniach egzaminacyjnych: psychologia bada (1) zachowanie — czyli wszystko, co jednostka robi i co da się zaobserwować lub zmierzyć z zewnątrz (mowa, mimika, reakcja fizjologiczna, wykonanie zadania), oraz (2) procesy psychiczne — czyli zjawiska wewnętrzne, niedostępne bezpośredniej obserwacji, takie jak myślenie, pamięć, emocje czy motywacja, które wnioskuje się na podstawie zachowania i wypowiedzi osoby badanej.

Czym psychologia NIE jest

Dla porządku: psychologia to nie psychiatria (ta jest specjalizacją medyczną, prowadzoną przez lekarzy, uprawnioną do przepisywania leków), nie parapsychologia (badanie zjawisk paranormalnych, poza głównym nurtem nauki) i nie potoczne „czytanie w ludziach" bez żadnej metodologii. Te rozróżnienia pojawiają się regularnie na egzaminach wstępnych i pierwszych kolokwiach — warto je mieć jasno poukładane od pierwszej lekcji tego kursu.

Jak korzystać z tego kursu

Każdy z 36 modułów kończy się krótką sekcją „Sprawdź się" z pytaniami w stylu egzaminacyjnym — potraktuj je jako trening przed prawdziwym kolokwium, nie jako quiz z gotowymi odpowiedziami w tekście. W materiałach do pobrania znajdziesz też ściągawkę egzaminacyjną, fiszki i przewodnik po systemie nauki, które pomogą Ci uczyć się efektywnie przez cały semestr, a nie tylko w noc przed egzaminem.