Rzetelność — co realnie znaczy współczynnik 0,85

Rzetelność nie jest cechą testu

Rzetelność jest własnością wyniku uzyskanego w określonej grupie, w określonych warunkach. Ten sam kwestionariusz ma inną rzetelność w próbie normalizacyjnej studentów i w grupie pacjentów oddziału. Zdanie „to rzetelne narzędzie" jest skrótem, który w opinii nie obroni się przed pytaniem: rzetelne dla kogo.

Trzy sposoby szacowania i co znaczą

• Zgodność wewnętrzna (alfa, omega) — na ile pozycje mierzą to samo. Wysoka alfa przy dwudziestu bardzo podobnych pozycjach nie świadczy o jakości, tylko o redundancji.
• Stabilność bezwzględna (test-retest) — na ile wynik jest powtarzalny w czasie. Kluczowa, gdy mierzymy cechę; myląca, gdy mierzymy stan.
• Zgodność między sędziami — istotna wszędzie tam, gdzie wynik zależy od kodowania przez badającego.

Interpretacja liczb

Współczynnik 0,85 oznacza, że około 85% wariancji wyników w tej grupie przypada na wariancję prawdziwą, a 15% na błąd. Nie oznacza, że wynik pojedynczej osoby jest „w 85% poprawny". Ta różnica jest istotna, bo decyduje o tym, jak szeroki przedział podamy wokół wyniku.

Progi orientacyjne

1. Poniżej 0,70 — wynik nadaje się do wnioskowania grupowego, nie do decyzji o pojedynczej osobie.
2. 0,70-0,85 — dopuszczalny do wniosków opisowych, zawsze z przedziałem ufności.
3. Powyżej 0,90 — wymagane, gdy wynik ma bezpośredni skutek dla badanego (orzeczenie, kwalifikacja, decyzja o leczeniu).

Konsekwencja praktyczna

Zanim zinterpretujesz wynik, sprawdź w podręczniku dwie rzeczy: w jakiej grupie policzono rzetelność i czy twój badany do niej przypomina. Jeśli nie przypomina — to trzeba napisać w opinii, a nie przemilczeć.