Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Śmierć w społeczności szkolnej: co robi szkoła, gdy umiera uczeń, nauczyciel albo rodzic ucznia. Pierwsze dni, rozmowa z klasą i wsparcie dzieci w żałobie

Szkolenie online dla dyrektorów, pedagogów i psychologów szkolnych, wychowawców i nauczycieli o tym, jak działać w pierwszych godzinach po śmierci w szkole, rozmawiać z klasą, wspierać dzieci w żałobie i przygotować szkolną procedurę.

Godziny dydaktyczne
20 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
48 lekcji
Śmierć w społeczności szkolnej: co robi szkoła, gdy umiera uczeń, nauczyciel albo rodzic ucznia. Pierwsze dni, rozmowa z klasą i wsparcie dzieci w żałobie

Śmierć w szkole zaczyna się zwykle od telefonu: rodzic, szpital albo policja informują, że uczeń nie żyje, a dyrektor ma kilka godzin, żeby powiedzieć o tym nauczycielom, klasie i rodzicom. Ten kurs porządkuje wiedzę o tym, co robi szkoła, gdy umiera uczeń, nauczyciel albo rodzic ucznia: jak zwołać zespół kryzysowy, co powiedzieć klasie, kogo otoczyć opieką i jak nie zostawić samych dorosłych.

To szkolenie online, które przechodzisz we własnym tempie. Ma 12 modułów i około 20 godzin nauki. Zaczynamy od pierwszych godzin i zespołu kryzysowego, potem omawiamy komunikaty dla nauczycieli, uczniów i rodziców oraz rozmowę z klasą w przedszkolu, w klasach 1 do 3 i w liceum. Dalej przechodzimy do żałoby dziecka i nastolatka, śmierci samobójczej ucznia, uczniów najbardziej narażonych, mediów społecznościowych i dziennikarzy, pogrzebu i miejsca pamięci, powrotu ucznia po śmierci rodzica, żałoby nauczycieli i szkolnej procedury przygotowanej zawczasu.

Każda lekcja zawiera sceny z praktyki z komentarzem, dialogi, typowe błędy i gotowe sformułowania, które możesz powiedzieć lub napisać. W każdym module jest studium przypadku, a na końcu modułu ćwiczenie z przykładową odpowiedzią. Do kursu dołączone są wzory do druku: lista pierwszych kroków dyrektora, skład zespołu kryzysowego, wzory komunikatów, scenariusz godziny wychowawczej, karta obserwacji ucznia w żałobie, lista uczniów narażonych, zasady bezpiecznego mówienia o samobójstwie, komunikat dla mediów, plan wsparcia ucznia w żałobie i wzór szkolnej procedury.

Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany, nie daje uprawnień ani kwalifikacji zawodowych, nie zastępuje pomocy psychologicznej ani leczenia i nie jest formą doskonalenia uznawaną do awansu zawodowego.

Czego się nauczysz

  • Wiesz, co robi dyrektor i szkoła w pierwszych godzinach po śmierci ucznia, nauczyciela albo rodzica ucznia
  • Powołujesz zespół kryzysowy z jasnym podziałem ról, zastępstwami i listą kontaktów
  • Przygotowujesz komunikaty dla rady pedagogicznej, uczniów, rodziców i mediów w prostym, prawdziwym języku
  • Prowadzisz rozmowę z klasą dopasowaną do wieku, od przedszkola po liceum, i odpowiadasz na trudne pytania dzieci
  • Rozpoznajesz typowe i niepokojące reakcje dziecka w żałobie i wiesz, kiedy szukać pomocy specjalisty
  • Wiesz, jak mówić o śmierci samobójczej ucznia bezpiecznie dla pozostałych uczniów i jak pytać wprost o myśli samobójcze
  • Tworzysz listę uczniów narażonych i plan kontaktu z zachowaniem poufności
  • Reagujesz na plotki, media społecznościowe i dziennikarzy oraz chronisz dane zmarłego ucznia i jego rodziny
  • Planujesz pożegnanie, udział uczniów w pogrzebie, miejsce pamięci i rocznice z szacunkiem dla różnych wyznań
  • Wspierasz ucznia, który wraca do szkoły po śmierci rodzica lub rodzeństwa, i układasz plan wsparcia na cały rok
  • Dbasz o nauczycieli i zespół, w tym o wychowawcę i świadka zdarzenia, oraz o własne granice
  • Piszesz, wdrażasz i ćwiczysz szkolną procedurę na wypadek śmierci w społeczności szkolnej

Dla kogo jest to szkolenie

  • Dyrektorzy i wicedyrektorzy, którzy odpowiadają za decyzje w pierwszych godzinach po śmierci w szkole
  • Pedagodzy i psycholodzy szkolni oraz przedszkolni, którzy prowadzą wsparcie dla uczniów i nauczycieli
  • Wychowawcy klas i nauczyciele, którzy mają powiedzieć klasie o śmierci kolegi albo nauczyciela
  • Pracownicy poradni psychologiczno-pedagogicznych i ośrodków interwencji kryzysowej współpracujących ze szkołami
  • Zespoły przygotowujące szkolną procedurę na wypadek śmierci ucznia, nauczyciela lub rodzica

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie jest akredytowany, nie daje kwalifikacji zawodowych ani uprawnień (w tym z pedagogiki specjalnej), nie jest formą doskonalenia uznawaną do awansu zawodowego; po ukończeniu otrzymujesz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin
  • Kurs nie zastępuje pomocy psychologicznej ani leczenia: przy silnych objawach żałoby, myślach samobójczych lub samookaleczeniach szkoła kieruje ucznia i rodzinę do lekarza, psychiatry dzieci i młodzieży albo poradni
  • Kurs nie uczy terapii żałoby: pokazuje, co może zrobić szkoła, a psychoterapia należy do wykwalifikowanego terapeuty
  • Kurs nie zawiera testów ani kwestionariuszy z punktacją: karta obserwacji ucznia i lista uczniów narażonych są opisowe i służą do uważnej obserwacji, a nie do stawiania diagnozy
  • Kurs nie jest poradą prawną: przepisy omawia tam, gdzie służą praktyce szkoły, a w konkretnej sprawie sprawdź aktualny stan prawny i skonsultuj się z organem prowadzącym lub kuratorium

Program szkolenia

48 lekcji w 12 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Pierwsze godziny: kto się dowiaduje, kto decyduje i czego nie robić

Moduł 2

Zespół kryzysowy w szkole: role, kontakt z rodziną i organ prowadzący

  • Kto należy do zespołu kryzysowego i co robi każda osoba21 min
  • Kontakt z rodziną zmarłego: kto dzwoni, co mówi i o co pyta22 min
  • Organ prowadzący, policja, prokuratura i poradnia: z kim szkoła się kontaktuje19 min
  • Dokumentacja po śmierci ucznia: co szkoła zapisuje, a czego nie powinna19 min
Moduł 3

Jak przekazać wiadomość nauczycielom, uczniom i rodzicom

  • Jak powiedzieć nauczycielom: spotkanie przed lekcjami i rada pedagogiczna22 min
  • Co napisać w liście do rodziców po śmierci ucznia: wzory i zasady21 min
  • Jak szkoła mówi o przyczynie śmierci: choroba, wypadek, przemoc, samobójstwo21 min
  • Śmierć nauczyciela lub pracownika szkoły: komunikat dla uczniów i rodziców19 min
Moduł 4

Rozmowa z klasą: przedszkole, klasy 1-3, starsi uczniowie i liceum

  • Jak powiedzieć klasie o śmierci kolegi: zasady rozmowy w każdym wieku22 min
  • Przedszkole i klasy 1-3: rozmowa z małymi dziećmi o śmierci20 min
  • Klasy 4-8 i liceum: rozmowa ze starszymi uczniami, pytania i milczenie20 min
  • Godzina wychowawcza o śmierci: scenariusz krok po kroku21 min
Moduł 5

Żałoba dziecka i nastolatka: reakcje typowe, reakcje niepokojące i rola nauczyciela

  • Żałoba u dzieci w szkole: jak wygląda w kolejnych dniach i tygodniach18 min
  • Uczeń w żałobie po rówieśniku: jak przeżywają nastolatki17 min
  • Reakcje dziecka w żałobie, które powinny niepokoić: kiedy szukać pomocy18 min
  • Lekcje po śmierci ucznia: jak prowadzić zajęcia z klasą w żałobie18 min
Moduł 6

Śmierć samobójcza ucznia: jak mówić, żeby nie zwiększać ryzyka

  • Samobójstwo ucznia: pierwsza doba w szkole i różnice wobec innej śmierci18 min
  • Jak mówić o śmierci samobójczej w szkole, żeby nie zwiększać ryzyka18 min
  • Pytanie wprost o myśli samobójcze: rozmowa z uczniem w kryzysie18 min
  • Tygodnie po samobójstwie ucznia: jak chronić klasę i całą szkołę18 min
Moduł 7

Uczniowie najbardziej narażeni: przyjaciele, rodzeństwo, świadkowie i dzieci po wcześniejszych stratach

  • Kto w szkole jest najbardziej narażony po śmierci ucznia18 min
  • Przyjaciel, rodzeństwo, świadek: jak wspierać uczniów najbliżej zmarłego17 min
  • Uczeń po wcześniejszej stracie lub w kryzysie: jak rozpoznać i jak pomóc17 min
  • Lista uczniów narażonych i plan kontaktu: jak to zorganizować w praktyce17 min
Moduł 8

Media społecznościowe, plotki i dziennikarze: jak szkoła chroni uczniów i rodzinę

  • Plotki po śmierci ucznia: jak szkoła reaguje, zanim wiadomość obiegnie komunikatory17 min
  • Media społecznościowe po śmierci ucznia: wpisy, zdjęcia, żałoba w sieci18 min
  • Dziennikarze pod szkołą po śmierci ucznia: zasady kontaktu i komunikat dla mediów18 min
  • Zdjęcia, nagrania i dane zmarłego ucznia: co szkoła może, a czego nie18 min
Moduł 9

Pożegnanie, pogrzeb, miejsce pamięci i rocznice

  • Pogrzeb ucznia: czy dzieci i młodzież powinny w nim uczestniczyć19 min
  • Różne wyznania i pożegnanie świeckie: jak szkoła szanuje wszystkich18 min
  • Miejsce pamięci w szkole: kącik, ławka, tablica i zasady rozsądku18 min
  • Rocznica śmierci ucznia i kolejne lata: jak szkoła pamięta bez ranienia19 min
Moduł 10

Uczeń wraca do szkoły po śmierci rodzica lub rodzeństwa

  • Zanim uczeń wróci do szkoły po śmierci rodzica: kontakt z domem i przygotowanie klasy18 min
  • Pierwszy dzień ucznia po powrocie do szkoły po stracie rodzica lub rodzeństwa19 min
  • Miesiące po stracie rodzica: żałoba dziecka w szkole, święta i trudne daty19 min
  • Plan wsparcia ucznia w żałobie: jak go ułożyć i prowadzić przez rok szkolny19 min
Moduł 11

Nauczyciele też przeżywają żałobę

  • Co przeżywają nauczyciele po śmierci ucznia i dlaczego ich żałoba bywa niewidoczna17 min
  • Rozmowa zespołu nauczycieli po śmierci ucznia: jak ją poprowadzić i czego nie robić18 min
  • Wychowawca klasy i świadek śmierci ucznia: osoby szczególnie obciążone19 min
  • Dbanie o siebie po śmierci w szkole: granice nauczyciela, odpoczynek i pomoc dla zespołu18 min
Moduł 12

Plan szkoły przygotowany zawczasu

  • Procedura na wypadek śmierci ucznia: z czego się składa i dlaczego warto ją mieć18 min
  • Procedura w małej i dużej szkole, w przedszkolu, liceum i placówce specjalnej18 min
  • Ćwiczenie zespołu: jak przetestować procedurę na wypadek śmierci ucznia18 min
  • Szkolna procedura krok po kroku: wzór do wypełnienia i zakończenie kursu19 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planach Specjalista i Pedagog szkolny.

  • Lista pierwszych kroków dyrektora po śmierci uczniaPDF
  • Skład i zadania zespołu kryzysowego z listą kontaktówPDF
  • Wzory komunikatów: rada pedagogiczna, klasa i list do rodzicówPDF
  • Scenariusz godziny wychowawczej o śmierci z wariantami wiekowymiPDF
  • Karta obserwacji ucznia w żałobiePDF
  • Zasady bezpiecznego mówienia o samobójstwie dla nauczycieliPDF
  • Lista uczniów narażonych i plan kontaktuPDF
  • Komunikat dla mediów i zasady kontaktu z dziennikarzamiPDF
  • Plan wsparcia ucznia w żałobiePDF
  • Wzór szkolnej procedury na wypadek śmierci w społeczności szkolnejPDF

Najczęściej zadawane pytania

Po śmierci ucznia w pierwszych godzinach dyrektor potwierdza fakty z rodziną, zwołuje zespół kryzysowy i ustala, kto informuje nauczycieli, klasę i rodziców. Potem szkoła przygotowuje rozmowę z klasą, wskazuje uczniów narażonych na silne przeżywanie straty i planuje pożegnanie. Kurs prowadzi przez te kroki i daje listę pierwszych działań oraz wzory komunikatów do druku.

Powiedz prawdę prostymi słowami, na przykład: kolega umarł, a szkoła jest tu, żeby być razem. Nie używaj eufemizmów i nie podawaj szczegółów, których rodzina sobie nie życzy. Pozwól na pytania i na milczenie, a rozmowę dopasuj do wieku dzieci. W kursie znajdziesz scenariusz godziny wychowawczej z wariantami od przedszkola po liceum.

List jest krótki: informacja o tym, co się stało, w zakresie uzgodnionym z rodziną zmarłego, wiadomość, jak szkoła pomaga dzieciom, wskazówki, jak rozmawiać w domu, i telefony wsparcia. Nie opisuj przyczyn ani okoliczności bez zgody rodziny. W kursie są wzory listów w wariantach choroba, wypadek, śmierć samobójcza i śmierć nauczyciela.

Mów o śmierci wprost, ale bez opisu sposobu i miejsca, nie przedstawiaj jej jako rozwiązania ani bohaterskiego czynu. Pytaj uczniów, jak się czują, i zwracaj uwagę na tych, którzy byli blisko zmarłego. Jeśli uczeń mówi o myślach samobójczych, zapytaj wprost, nie zostawiaj go samego, przekaż sprawę pedagogowi i rodzicom tego samego dnia, a przy bezpośrednim zagrożeniu zadzwoń pod 112. Uczniom podaj numer 116 111. Kurs opisuje to krok po kroku.

Uczniowie mogą iść na pogrzeb, jeśli chcą i mają zgodę rodziców, a rodzina zmarłego nie sprzeciwia się ich obecności. Młodsze dzieci powinny mieć przy sobie znanego dorosłego. Szkoła nie zmusza nikogo do udziału, a tym, którzy nie idą, proponuje inny sposób pożegnania. Kurs omawia też różne wyznania i świeckie formy pożegnania.

Przed powrotem porozmawiaj z rodziną, co dziecko wie i czego potrzebuje, a klasę przygotuj za zgodą rodziny. W pierwszym dniu powitaj je spokojnie, ustal umowny znak, gdy zrobi się ciężko, i nie zadawaj pytań o szczegóły. W kolejnych miesiącach pamiętaj o trudnych datach. Kurs zawiera wzór planu wsparcia na cały rok szkolny.

Niepokoić powinny objawy, które narastają zamiast słabnąć: odmowa chodzenia do szkoły, utrata zainteresowań, silna agresja, wycofanie, samookaleczenia, mówienie o chęci dołączenia do zmarłego lub o śmierci. Wtedy pedagog kontaktuje się z rodziną i proponuje konsultację w poradni lub u lekarza. W kursie jest opisowa karta obserwacji bez punktacji.

Tak. Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany, nie daje kwalifikacji zawodowych ani uprawnień, nie jest formą doskonalenia uznawaną do awansu zawodowego i nie zastępuje pomocy psychologicznej ani leczenia. Certyfikat potwierdza udział w szkoleniu i liczbę godzin nauki.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Zabawy sensoryczne i kącik wyciszenia w przedszkolu i szkole: gotowe scenariusze zajęćNowość

Dla pedagogów i psychologów szkolnych

Zabawy sensoryczne i kącik wyciszenia w przedszkolu i szkole: gotowe scenariusze zajęć

Szkolenie online dla nauczycielek przedszkola i klas 1-3, wychowawców świetlicy, pedagogów i nauczycieli wspomagających o tym, jak prowadzić zabawy sensoryczne z całą grupą, urządzić kącik wyciszenia za niewielkie pieniądze, wprowadzić przerwy ruchowe, pomóc dziecku przeciążonemu i współpracować z rodzicem oraz terapeutą integracji sensorycznej.

19 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie
Interwencja kryzysowa w szkole: uczeń w kryzysie, przemoc, nagłe zdarzenia. Szkolenie dla pedagogów i nauczycieliNowość

Dla pedagogów i psychologów szkolnych

Interwencja kryzysowa w szkole: uczeń w kryzysie, przemoc, nagłe zdarzenia. Szkolenie dla pedagogów i nauczycieli

Szkolenie online dla pedagogów, psychologów szkolnych, wychowawców, nauczycieli i dyrektorów o tym, jak rozpoznać ucznia w kryzysie, rozmawiać z nim, zareagować na podejrzenie przemocy, wypadek lub inne nagłe zdarzenie, wesprzeć klasę i uczniów po traumie, współpracować z rodzicami i instytucjami oraz zbudować szkolny plan reagowania.

20 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie
Trudności w uczeniu się: uczeń, któremu nauka idzie trudniej. Przyczyny, diagnoza w szkole, dostosowania. Szkolenie dla nauczycieli i pedagogówNowość

Dla pedagogów i psychologów szkolnych

Trudności w uczeniu się: uczeń, któremu nauka idzie trudniej. Przyczyny, diagnoza w szkole, dostosowania. Szkolenie dla nauczycieli i pedagogów

Szkolenie online dla nauczycieli, wychowawców, pedagogów i psychologów szkolnych, pedagogów specjalnych, terapeutów pedagogicznych, nauczycieli wspomagających i dyrektorów o tym, jak rozpoznać przyczyny trudności ucznia, obserwować go na lekcji, współpracować z poradnią, dostosować pracę i ocenianie oraz ułożyć plan wsparcia na cały rok.

20 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także