Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ
Telefon, gry i media społecznościowe w szkole: zasady w statucie, rozmowa z uczniem i rodzicem, nagrania, hazard i profilaktyka. Przewodnik dla pedagoga, wychowawcy i dyrektora

Lekcja demonstracyjna · bez logowania

Dla kogo jest ten kurs i co prawo mówi o telefonie w szkole

18 minModuł: Telefon w szkole: przepisy i statut

Na tablicy ogłoszeń w pokoju nauczycielskim wisi kartka z jednym zdaniem: „Od września telefony w szkole są zakazane”. Ktoś dopisał pod spodem ołówkiem: „A co z Madzią z 5b, która ma czujnik glikemii?”. Ktoś inny dopisał obok: „A co z wycieczką?”. Trzeci, najmniejszymi literami: „A kto to będzie egzekwował na dyżurze, ja?”. Wicedyrektor Sławek patrzy na tę kartkę od kilku minut i w końcu zdejmuje ją z tablicy, żeby zacząć od nowa.

Jeśli takie dopiski kojarzysz, ten kurs jest dla Ciebie. Telefon w szkole to jeden z tych tematów, w których przepis jest krótki, a życie długie. Ustawa mówi, że jest zakaz, a Ty masz do zapisania, co to znaczy w piątek na czwartej lekcji, kiedy uczeń trzyma telefon pod ławką i twierdzi, że sprawdza godzinę.

Dla kogo jest ten kurs

Dla pedagogów i psychologów szkolnych, którzy rozmawiają z uczniami i rodzicami o ekranach i dostają od nauczycieli zgłoszenia „on cały czas gra”. Dla wychowawców, którzy ustalają zasady w klasie i muszą je potem pilnować. Dla nauczycieli przedmiotów, także nauczycieli informatyki, którzy mają telefon w ręku ucznia raz jako problem, a raz jako przydatne narzędzie. Dla dyrektorów i wicedyrektorów, bo to oni podpisują statut i decydują o miejscach przechowywania. Dla nauczycieli przedszkoli, gdzie temat wygląda inaczej, ale też wraca. Dla pracowników poradni, do których szkoła kieruje rodziny z pytaniem „co z tymi grami”.

Przykłady w kursie pochodzą z różnych miejsc: z dużej szkoły podstawowej w mieście i z wiejskiej, z przedszkola, z liceum, z technikum, ze szkoły branżowej, ze szkoły specjalnej, z klasy integracyjnej i z poradni. Postaci są zmyślone, sytuacje nie.

Czym ten kurs jest, a czym nie jest

Kurs jest szkoleniem online, które przechodzisz we własnym tempie. Ma dwanaście modułów po cztery lekcje. W każdym module jest studium przypadku, a ostatnia lekcja kończy się ćwiczeniem z przykładową odpowiedzią. Do kursu dołączone są karty i wzory do wydruku: zapisy statutu, kontrakt klasowy, karta rozmowy o grach, procedury na wypadek nagrania lub intymnego zdjęcia, scenariusze zajęć i wzór szkolnej polityki cyfrowej.

Kurs nie jest akredytowany i nie daje uprawnień ani kwalifikacji zawodowych, w tym z pedagogiki specjalnej. Nie jest formą doskonalenia uznawaną do awansu zawodowego. Po jego ukończeniu dostajesz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin, który potwierdza udział w szkoleniu. Kurs nie jest poradą prawną: omawiam przepisy tam, gdzie pomagają one w codziennej pracy szkoły, ale w sprawie spornej albo po zmianie przepisów sprawdź aktualny tekst i omów go z dyrektorem, organem prowadzącym albo prawnikiem. Nie zastępuje też pomocy lekarza ani psychoterapeuty ucznia, rodzica czy nauczyciela, który jej potrzebuje.

Kurs nie uczy pisania programu wychowawczo-profilaktycznego ani standardów ochrony małoletnich. Do tych tematów odsyłam w odpowiednich miejscach. Nie rozwijam też tematu hejtu i cyberprzemocy, bo ma własny kurs, i nie powtarzam scen z rozmów z trudnymi rodzicami, które opisuje inny kurs z tego działu.

Z jakiej perspektywy to piszę

Pracuję od ponad dwudziestu lat jako pedagożka i psycholożka, w szkole i w poradni, i prowadzę zajęcia o higienie cyfrowej dla uczniów, rodziców i rad pedagogicznych. Widziałam szkoły, w których telefon zniknął z korytarzy w dwa tygodnie, i szkoły, w których zakaz wisiał na ścianie od roku, a uczniowie pisali w toalecie. Widziałam nauczycielkę, która zabrała telefon i dostała w zamian awanturę rodzica, bo w telefonie były leki dziecka. Widziałam też chłopca, któremu gra pomogła przetrwać pierwszy rok w nowej klasie.

Z tych obserwacji wynika ton kursu. Nie straszę ekranem i nie udaję, że gry oraz media są wyłącznie zagrożeniem. Uczniowie spędzają w nich część życia, a część tej części jest dobra. Szkoła ma jednak obowiązki, a nauczyciel potrzebuje konkretnych zdań, więc znajdziesz tu zarówno przepisy, jak i gotowe sformułowania.

Czy telefon w szkole to rzeczywiście problem

To zależy, kogo zapytasz. Nauczyciel matematyki odpowie, że tak, bo w co drugiej ławce widzi pochyloną głowę. Uczennica odpowie, że telefon to jej kontakt z mamą, która pracuje na zmiany. Dyrektor powie, że to głównie źródło sporów z rodzicami. Pedagog dodaje, że to też zdjęcia i nagrania, o których nikt nie wiedział, dopóki nie trafiły do sieci. Wszyscy mają trochę racji i dlatego zasady trzeba ustalać razem z nimi.

Co do skutków: telefon w klasie rozprasza uwagę i uczniów, i nauczyciela, a przerwa spędzona na ekranie wygląda inaczej niż przerwa na korytarzu. Z drugiej strony zakaz nie rozwiązuje tego, co dzieje się po lekcjach, w domu, o dwudziestej trzeciej. Dlatego pierwsze cztery lekcje dotyczą przepisów i zasad, a kolejne gier, mediów społecznościowych, snu, uwagi, sygnałów problemu, rozmowy z uczniem i rodzicem, nagrań, zakupów w grach oraz profilaktyki.

Co zawiera pierwszy moduł

Moduł pierwszy to przepisy i statut. W lekcji drugiej omawiam, co od 1 września 2026 wynika z ustawy dla szkoły podstawowej, przedszkola i szkoły ponadpodstawowej, wraz z wyjątkami. Lekcja trzecia dotyczy miejsc przechowywania i egzekwowania zasad: co może nauczyciel, a czego nie, i dlaczego szarpanie się z uczniem o telefon kończy się źle dla wszystkich. Lekcja czwarta pokazuje, jak zapisać zasady w statucie, żeby dało się je stosować, i zawiera wzór zapisów do dostosowania w Twojej szkole.

Możesz powiedzieć na radzie pedagogicznej: „Zanim zaczniemy dyskutować, czy zakaz jest dobry, ustalmy, co w naszej szkole wynika z ustawy, a co możemy zapisać sami. Wtedy będziemy sprzeczać się tylko o to, o czym naprawdę decydujemy”.

Rozmowa w pokoju nauczycielskim

Dobrze zacząć od pytań, na które każdy zna odpowiedź z własnej lekcji.

Sławek: Mam dziś trzy zgłoszenia o telefonach, a jeszcze nie ma żadnego przepisu w statucie, który bym mógł wskazać.

Marzenka: Ustawa obowiązuje od września, a statut musimy dostosować najpóźniej do końca grudnia. Nie czekałabym do grudnia. Im dłużej działamy na starych zapisach, tym więcej sporów o to, co właściwie obowiązuje.

Sławek: A uczeń, który powie, że w telefonie ma tętno i cukier?

Marzenka: Na to ustawa ma osobną drogę. Uczeń albo rodzic składa wniosek do dyrektora i dyrektor wyraża zgodę ze względu na chorobę. Do czasu decyzji rozmawiam z rodzicem, a nie z uczniem przy klasie.

Marzenka nie wdała się w spór o to, czy zakaz jest dobry. Oddzieliła to, co wynika z ustawy, od tego, co szkoła zapisze sama, i od razu wskazała tryb dla ucznia chorego: wniosek i decyzja dyrektora. Uczeń z cukrzycą nie powinien tłumaczyć się ze swojej choroby przy całej klasie, więc pierwsza rozmowa odbywa się z rodzicem, na osobności.

Typowe błędy na starcie

Pierwszy to założenie, że zakaz załatwia sprawę. Ustawa wprowadza zakaz, ale nie mówi, gdzie telefon leży w czasie lekcji, kto go pilnuje na wycieczce ani co robi nauczyciel, gdy uczeń nie chce go oddać. Te sprawy trzeba zapisać i przećwiczyć.

Drugi to traktowanie wszystkich uczniów tak samo, z pominięciem wyjątków zdrowotnych. Uczeń z cukrzycą, z urządzeniem do komunikacji albo z aplikacją monitorującą stan zdrowia nie jest „łamaczem zakazu”. Uczeń albo rodzic może złożyć wniosek do dyrektora o zgodę na korzystanie z telefonu ze względu na zdrowie, a jeśli dyrektor odmawia, musi to uzasadnić na piśmie. Nauczyciel, który o takiej zgodzie nie wie, łatwo zrobi uczniowi krzywdę, więc lista zgód powinna być znana wychowawcom i nauczycielom dyżurującym.

Trzeci to kłótnia o to, czy zakaz jest słuszny, zamiast pracy nad jego wdrożeniem. Jeśli rada pedagogiczna spędzi trzy godziny na dyskusji światopoglądowej, w statucie nie zapisze się nic, a w korytarzu dalej będą telefony.

Czwarty to przerzucenie całego ciężaru na nauczyciela dyżurującego. Zasady, które wymagają od jednej osoby pilnowania stu dwudziestu uczniów, nie działają, więc potrzebny jest wspólny schemat reakcji, o którym piszę w lekcji trzeciej.

Na koniec tej lekcji

Weź kartkę i zapisz trzy sytuacje z Twojej szkoły z ostatniego miesiąca, w których telefon był kłopotem: kto, gdzie, co się stało, kto zareagował i jak. Wrócisz do nich w ćwiczeniu na końcu modułu, a w kolejnych lekcjach sprawdzisz, czy przepisy i wzory zapisów rozwiązałyby każdą z nich.

Dalsza część szkolenia

Pozostałe 47 lekcji w abonamencie

Całe szkolenie otwiera plan Pedagog szkolny, od 74,90 zł / mies. przy płatności rocznej. To szkolenie jest też w planie Specjalista, razem z całą biblioteką. Certyfikat z liczbą godzin dydaktycznych wystawiamy po ukończeniu wszystkich lekcji.

Certyfikat potwierdza udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest certyfikatem psychoterapeuty żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Materiały mają charakter edukacyjny i nie zastępują superwizji ani leczenia.