Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Uczeń, który nie chodzi do szkoły: odmowa chodzenia do szkoły, lęk szkolny i absencja. Rozpoznanie i plan powrotu krok po kroku

Szkolenie online dla pedagogów, psychologów szkolnych, wychowawców i dyrektorów o tym, jak rozpoznać, dlaczego uczeń nie chodzi do szkoły, porozmawiać z nim i z rodzicem oraz ułożyć plan stopniowego powrotu.

Godziny dydaktyczne
20 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
48 lekcji
Uczeń, który nie chodzi do szkoły: odmowa chodzenia do szkoły, lęk szkolny i absencja. Rozpoznanie i plan powrotu krok po kroku

Uczeń nie chodzi do szkoły najpierw rzadko, potem coraz częściej: najpierw poniedziałkowe bóle brzucha i spóźnienia, później tygodnie zwolnień, a w końcu rodzice, którzy mówią, że dziecko po prostu nie da rady wejść do budynku. Ten kurs porządkuje wiedzę o odmowie chodzenia do szkoły, lęku szkolnym i absencji: czym się różnią od wagarów i od zatrzymywania dziecka w domu, skąd się biorą i co szkoła może zrobić, zanim sprawa trafi do upomnienia i egzekucji.

To szkolenie online, które przechodzisz we własnym tempie. Ma 12 modułów i około 20 godzin nauki. Zaczynamy od rozróżnienia odmowy, wagarów i zatrzymywania w domu, potem omawiamy przyczyny, wczesne sygnały i rozmowy z uczniem oraz z rodzicem, także takim, który chroni dziecko przed szkołą. Dalej przechodzimy do spektrum autyzmu, ADHD i trudności sensorycznych, planu stopniowego powrotu, przygotowania klasy i nauczycieli, współpracy z poradnią i lekarzem, nauczania indywidualnego, przepisów o obowiązku szkolnym i zapobiegania w szkole.

Każda lekcja zawiera sytuacje z praktyki z komentarzem, rozmowy, typowe błędy i gotowe sformułowania, które możesz powiedzieć lub napisać. W każdym module jest studium przypadku, a na końcu modułu ćwiczenie z przykładową odpowiedzią. Do kursu dołączone są karty i wzory do druku: arkusz analizy nieobecności, lista wczesnych sygnałów, scenariusze rozmów z uczniem i z rodzicem, karta funkcji unikania, plan powrotu z planem na zły poranek, karta postępów, ściąga dla nauczycieli, notatka ze spotkania zespołu, wzór informacji dla lekarza lub poradni oraz procedura reagowania na absencję.

Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany, nie daje uprawnień ani kwalifikacji zawodowych, nie zastępuje diagnozy ani leczenia ucznia i nie jest formą doskonalenia uznawaną do awansu zawodowego.

Czego się nauczysz

  • Odróżniasz odmowę chodzenia do szkoły od wagarów, zatrzymywania dziecka w domu i zwykłej choroby oraz wiesz, jakie pytania to rozstrzygają
  • Rozumiesz, że odmowa chodzenia do szkoły to zachowanie o różnych funkcjach, a nie diagnoza, i nie nazywasz ucznia fobikiem szkolnym
  • Rozpoznajesz wczesne sygnały w dzienniku elektronicznym i w zachowaniu ucznia, zanim nieobecność zamieni się w tygodnie
  • Prowadzisz rozmowę z uczniem, w której ustalasz, co go trzyma w domu, bez przesłuchiwania i bez obiecywania tajemnicy tam, gdzie nie wolno
  • Rozmawiasz z rodzicem także wtedy, gdy broni dziecko przed szkołą, i ustalasz z nim wspólny cel
  • Wiesz, kiedy sygnały wskazują na przemoc rówieśniczą, krzywdzenie, depresję albo ryzyko samobójcze i co wtedy robi szkoła
  • Układasz plan stopniowego powrotu z małymi krokami, bezpiecznym miejscem, osobą kontaktową i planem na zły poranek
  • Przygotowujesz klasę i nauczycieli do powrotu ucznia oraz wiesz, jak dostosować wymagania przejściowo
  • Współpracujesz z poradnią, psychiatrą i lekarzem oraz przekazujesz im rzetelne informacje o funkcjonowaniu ucznia w szkole
  • Rozumiesz, kiedy nauczanie indywidualne i zdalne pomaga, a kiedy utrwala unikanie, oraz co mówią o nim przepisy
  • Znasz kolejność działań szkoły przy nieobecnościach: od wsparcia, przez upomnienie, po zawiadomienie sądu rodzinnego
  • Wprowadzasz w szkole monitoring frekwencji i szybką reakcję, zanim problem urośnie

Dla kogo jest to szkolenie

  • Pedagodzy i psycholodzy szkolni i przedszkolni, do których trafiają uczniowie z długimi nieobecnościami
  • Wychowawcy klas i nauczyciele, którzy widzą, że uczeń coraz częściej znika z lekcji lub z domu nie wychodzi wcale
  • Dyrektorzy i wicedyrektorzy odpowiedzialni za frekwencję, upomnienia i kontakt z gminą
  • Pracownicy poradni psychologiczno-pedagogicznych i nauczyciele pracujący w szkołach specjalnych i integracyjnych
  • Osoby przygotowujące szkolną procedurę reagowania na nieobecności

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie jest akredytowany, nie daje kwalifikacji zawodowych ani uprawnień (w tym z pedagogiki specjalnej), nie jest formą doskonalenia uznawaną do awansu zawodowego; po ukończeniu otrzymujesz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin
  • Kurs nie zastępuje diagnozy ani leczenia ucznia: przy podejrzeniu depresji, zaburzeń lękowych, myśli samobójczych lub samookaleczeń szkoła kieruje rodzinę do lekarza, psychiatry dzieci i młodzieży albo poradni
  • Kurs nie zawiera testów ani kwestionariuszy z punktacją: karta funkcji unikania i lista sygnałów są opisowe i służą do obserwacji, a nie do stawiania diagnozy
  • Kurs nie jest poradą prawną: przepisy omawia tam, gdzie służą praktyce szkoły, a w konkretnej sprawie sprawdź aktualny stan prawny i skonsultuj się z organem prowadzącym lub kuratorium
  • Kurs nie uczy terapii lęku: pokazuje, co może zrobić szkoła, a leczenie i psychoterapia należą do lekarza i terapeuty

Program szkolenia

48 lekcji w 12 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Odmowa chodzenia do szkoły, wagary i zatrzymywanie w domu: czym się różnią

Moduł 2

Skąd się bierze: lęk, depresja, przemoc rówieśnicza, trudności w nauce i sytuacja w domu

  • Lęk szkolny, separacyjny i społeczny: jak wygląda u ucznia20 min
  • Obniżony nastrój i depresja: kiedy za nieobecnością stoi smutek18 min
  • Przemoc rówieśnicza, trudności w nauce i sytuacja w domu: o co trzeba zapytać19 min
  • Choroby, ekrany i połączenie przyczyn: jak ułożyć hipotezy18 min
Moduł 3

Wczesne sygnały: spóźnienia, bóle brzucha w poniedziałki i zwolnienia z lekcji

  • Spóźnienia, poniedziałki i zwolnienia: wzorce w dzienniku, które coś znaczą19 min
  • Bóle brzucha i głowy rano: ciało jako sygnał18 min
  • Sygnały poza dziennikiem: przerwy, relacje, wycofanie i zmiana zachowania18 min
  • Arkusz analizy nieobecności: jak z danych zrobić hipotezę, a nie wyrok18 min
Moduł 4

Rozmowa z uczniem: jak ustalić, co trzyma go w domu

  • Jak zacząć rozmowę z uczniem, który nie chce mówić o szkole?20 min
  • Jakie pytania pomagają ustalić, co trzyma ucznia w domu?18 min
  • Uczeń mówi „nie wiem” albo „boli mnie brzuch”: co dalej?19 min
  • Karta funkcji unikania i scenariusz rozmowy z uczniem krok po kroku20 min
Moduł 5

Rozmowa z rodzicem, także gdy rodzic chroni dziecko przed szkołą

  • Jak powiedzieć rodzicowi o nieobecnościach dziecka i nie obwiniać19 min
  • Rodzic zatrzymuje dziecko w domu: jak to rozpoznać i jak rozmawiać?20 min
  • Rodzic nie odbiera, nie przychodzi albo zaprzecza: kolejne kroki19 min
  • Scenariusz rozmowy z rodzicem: od zaproszenia do ustaleń na piśmie19 min
Moduł 6

Spektrum autyzmu, ADHD i trudności sensoryczne a niechęć do szkoły

  • Uczeń w spektrum autyzmu, który przestaje chodzić do szkoły19 min
  • Przeciążenie sensoryczne w szkole: hałas, stołówka, szatnia i dzwonek17 min
  • ADHD a unikanie szkoły: porażki, poranki i rozregulowanie19 min
  • Lęk czy cecha neurorozwojowa? Mapa przeciążeń i zmiany w szkole18 min
Moduł 7

Plan stopniowego powrotu: małe kroki, bezpieczne miejsce, osoba kontaktowa

  • Plan powrotu ucznia do szkoły: zasady, od których zależy powodzenie20 min
  • Jak ułożyć drabinę kroków od progu szkoły do pełnego dnia19 min
  • Bezpieczne miejsce, osoba kontaktowa i plan na zły poranek21 min
  • Karta postępów, przeglądy planu i cofnięcia: co robić, gdy plan nie działa19 min
Moduł 8

Klasa i nauczyciele: jak przygotować zespół na powrót ucznia

  • Co powiedzieć klasie, gdy uczeń wraca po długiej nieobecności?19 min
  • Nauczyciele przedmiotów: co powinni wiedzieć i jak ułożyć ściągę dla zespołu18 min
  • Powrót po długiej nieobecności: zaległości, ocenianie i klasyfikacja18 min
  • Rówieśnicy: wsparcie koleżeńskie i reakcja na dokuczanie18 min
Moduł 9

Poradnia, psychiatra, lekarz: kiedy i jak kierować ucznia po pomoc poza szkołą

  • Kiedy skierować ucznia do lekarza, psychiatry lub poradni?18 min
  • Poradnia psychologiczno-pedagogiczna: opinie, orzeczenia i wsparcie dla ucznia17 min
  • Informacja dla lekarza i poradni oraz zgoda rodzica: co możesz napisać i komu przekazać?18 min
  • Spotkanie zespołu: notatka, ustalenia z rodzicem i współpraca ze specjalistami20 min
Moduł 10

Nauczanie indywidualne i zdalne: kiedy pomaga, a kiedy utrwala unikanie

  • Nauczanie indywidualne: kiedy jest przewidziane i kto o nim decyduje?18 min
  • Kiedy nauczanie indywidualne pomaga, a kiedy utrwala unikanie?18 min
  • Plan powrotu w trakcie nauczania indywidualnego: obowiązki szkoły i kontakt z klasą19 min
  • Nauczanie zdalne, zwolnienia lekarskie i edukacja domowa: co z nich wybrać i czego unikać18 min
Moduł 11

Obowiązek szkolny i przepisy: upomnienie, egzekucja, sąd rodzinny i granice odpowiedzialności szkoły

  • Obowiązek szkolny i obowiązek nauki: co mówią przepisy i kto za co odpowiada?17 min
  • Usprawiedliwianie nieobecności: statut, zasady szkoły i rozmowa z rodzicem17 min
  • Upomnienie i egzekucja obowiązku szkolnego: kiedy, kto i co się dzieje po kolei?18 min
  • Sąd rodzinny i demoralizacja: kiedy szkoła zawiadamia sąd, a kiedy nie?19 min
Moduł 12

Zapobieganie w szkole: frekwencja, szybka reakcja, klimat i przejścia między etapami

  • Monitorowanie frekwencji: jak szkoła widzi uczniów, zanim przestaną przychodzić?18 min
  • Szybka reakcja na nieobecność: procedura, podział ról i dokumentacja17 min
  • Klimat szkoły i przejścia między etapami: przedszkole, klasa czwarta, siódma, liceum18 min
  • Dyrektor, rada pedagogiczna i procedura szkoły: jak wdrożyć to, czego się nauczyłeś18 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planach Specjalista i Pedagog szkolny.

  • Lista wczesnych sygnałów, że uczeń zaczyna unikać szkołyPDF
  • Arkusz analizy nieobecności uczniaPDF
  • Scenariusz pierwszej rozmowy z uczniem, który unika szkołyPDF
  • Karta funkcji unikania szkoły (opisowa)PDF
  • Scenariusz rozmowy z rodzicem i ustalenia na piśmiePDF
  • Plan powrotu ucznia do szkoły z planem na zły poranekPDF
  • Karta postępów (tydzień)PDF
  • Ściąga dla nauczycieli ucznia wracającego do szkołyPDF
  • Wzór informacji o funkcjonowaniu ucznia dla lekarza lub poradniPDF
  • Notatka ze spotkania zespołu i ustalenia z rodzicemPDF

Najczęściej zadawane pytania

Najpierw ustal, czy to choroba, zatrzymywanie w domu, wagary czy odmowa związana z lękiem, a nie od razu wysyłaj upomnienie. Zbierz dane z dziennika, porozmawiaj z uczniem i rodzicem, a przy podejrzeniu krzywdzenia, depresji lub myśli samobójczych zadziałaj od razu według procedur. Potem ułóż plan stopniowego powrotu. Kurs prowadzi przez te kroki i daje karty do druku.

Uczeń z odmową zwykle zostaje w domu za wiedzą rodziców, przeżywa silny niepokój, a wagarowicz ukrywa nieobecność i spędza czas poza domem z rówieśnikami. Granica bywa jednak płynna, bo lęk i wagary się mieszają. Dlatego pytasz o funkcję nieobecności, a nie tylko o jej formę. W kursie jest tabela różnic i przykłady z różnych szkół.

Nie. Fobia szkolna to potoczna nazwa, a nie rozpoznanie w klasyfikacjach ICD-11 ani DSM-5-TR. Odmowa chodzenia do szkoły jest zachowaniem, które może wynikać z lęku, depresji, przemocy rówieśniczej, trudności w nauce, przeciążenia sensorycznego lub sytuacji w domu. Rozpoznanie stawia lekarz lub psycholog kliniczny, a szkoła opisuje funkcjonowanie ucznia i szuka przyczyn razem z rodziną.

Plan powrotu dzieli drogę na małe kroki, na przykład dojście pod szkołę, krótka wizyta, jedna lekcja, potem coraz więcej. Ustalasz bezpieczne miejsce w szkole, osobę kontaktową i plan na zły poranek, a całość uzgadniasz z uczniem, rodzicem i lekarzem, jeśli dziecko się leczy. Kurs zawiera wzór planu i kartę postępów do wydruku.

Według art. 42 Prawa oświatowego niespełnienie obowiązku to nieusprawiedliwiona nieobecność w okresie jednego miesiąca na co najmniej połowie dni zajęć. Wtedy dyrektor może skierować upomnienie, które jest wstępem do egzekucji. Upomnienie nie leczy lęku, dlatego najpierw warto uruchomić wsparcie i rozmowę z rodziną. Kurs opisuje, kto co robi i w jakiej kolejności.

Bywa konieczne, gdy stan zdrowia uniemożliwia chodzenie do szkoły, ale bez planu powrotu może utrwalać unikanie. Organizuje się je na podstawie orzeczenia poradni i na czas w nim wskazany, a przepisy każą nauczycielom obserwować, jak uczeń mógłby wrócić do klasy. W kursie omawiam obie strony i pokazuję, jak łączyć nauczanie z udziałem w życiu szkoły.

Do psychiatry dzieci i młodzieży lub lekarza, gdy pojawiają się objawy depresji, silnego lęku, myśli samobójcze, samookaleczenia albo uczeń od dłuższego czasu nie funkcjonuje. Do poradni po opinię lub orzeczenie i wsparcie. Przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112, a dziecko może zadzwonić pod 116 111. Kurs pokazuje, jak napisać do lekarza informację o funkcjonowaniu ucznia.

Tak. Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany, nie daje kwalifikacji zawodowych ani uprawnień, nie jest formą doskonalenia uznawaną do awansu zawodowego i nie zastępuje diagnozy ani leczenia. Certyfikat potwierdza udział w szkoleniu i liczbę godzin nauki.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Zabawy sensoryczne i kącik wyciszenia w przedszkolu i szkole: gotowe scenariusze zajęćNowość

Dla pedagogów i psychologów szkolnych

Zabawy sensoryczne i kącik wyciszenia w przedszkolu i szkole: gotowe scenariusze zajęć

Szkolenie online dla nauczycielek przedszkola i klas 1-3, wychowawców świetlicy, pedagogów i nauczycieli wspomagających o tym, jak prowadzić zabawy sensoryczne z całą grupą, urządzić kącik wyciszenia za niewielkie pieniądze, wprowadzić przerwy ruchowe, pomóc dziecku przeciążonemu i współpracować z rodzicem oraz terapeutą integracji sensorycznej.

19 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie
Interwencja kryzysowa w szkole: uczeń w kryzysie, przemoc, nagłe zdarzenia. Szkolenie dla pedagogów i nauczycieliNowość

Dla pedagogów i psychologów szkolnych

Interwencja kryzysowa w szkole: uczeń w kryzysie, przemoc, nagłe zdarzenia. Szkolenie dla pedagogów i nauczycieli

Szkolenie online dla pedagogów, psychologów szkolnych, wychowawców, nauczycieli i dyrektorów o tym, jak rozpoznać ucznia w kryzysie, rozmawiać z nim, zareagować na podejrzenie przemocy, wypadek lub inne nagłe zdarzenie, wesprzeć klasę i uczniów po traumie, współpracować z rodzicami i instytucjami oraz zbudować szkolny plan reagowania.

20 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie
Trudności w uczeniu się: uczeń, któremu nauka idzie trudniej. Przyczyny, diagnoza w szkole, dostosowania. Szkolenie dla nauczycieli i pedagogówNowość

Dla pedagogów i psychologów szkolnych

Trudności w uczeniu się: uczeń, któremu nauka idzie trudniej. Przyczyny, diagnoza w szkole, dostosowania. Szkolenie dla nauczycieli i pedagogów

Szkolenie online dla nauczycieli, wychowawców, pedagogów i psychologów szkolnych, pedagogów specjalnych, terapeutów pedagogicznych, nauczycieli wspomagających i dyrektorów o tym, jak rozpoznać przyczyny trudności ucznia, obserwować go na lekcji, współpracować z poradnią, dostosować pracę i ocenianie oraz ułożyć plan wsparcia na cały rok.

20 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także