Uzależnienia behawioralne — hazard i kompulsywne korzystanie z internetu

Na uzależnienie od hazardu wskazuje utrata kontroli nad graniem, granie za coraz wyższe stawki, próby odgrywania strat, ukrywanie grania przed bliskimi, zadłużanie się i kontynuowanie mimo konsekwencji. Osoba często wierzy, że „tym razem się odkuje”, a nieudane próby ograniczenia grania wywołują rozdrażnienie. Przy ocenie warto uwzględnić różnicowanie z epizodem maniakalnym, ADHD i używaniem substancji. Długi i wstyd zwiększają ryzyko samobójcze, dlatego warto o nie zapytać wprost i wskazać numery 116 123 i 800 70 2222.

Hazard uzależnia tak silnie, bo działa na zasadzie wzmocnienia o zmiennym rozkładzie: wygrana pojawia się nieregularnie i nieprzewidywalnie, co najmocniej utrwala zachowanie. Dodatkowo „prawie wygrane” pobudzają układ nagrody podobnie jak wygrane. Utrwalają to złudzenia poznawcze, takie jak przekonanie o kontroli nad wynikiem, wiara w serię czy myślenie, że po przegranych „należy się” wygrana. Hazard online i zakłady na żywo usuwają naturalne przerwy, przyspieszając pętlę grania.

Granie staje się zaburzeniem, gdy osoba traci kontrolę nad czasem i częstotliwością grania, gra staje się ważniejsza niż nauka, praca, relacje i sen, a zachowanie trwa mimo wyraźnych szkód, zwykle przez dłuższy czas. Sama liczba godzin nie wystarcza do rozpoznania, bo intensywne granie może być pasją, sposobem na kontakt z rówieśnikami lub pracą w e-sporcie. Ważne jest też to, jaką funkcję pełni gra, na przykład czy służy ucieczce od lęku, samotności czy depresji.

Loot boxy mają cechy mechanizmu hazardowego, bo gracz płaci realne pieniądze za losową nagrodę o niepewnej wartości. Działają na tej samej zasadzie zmiennego wzmocnienia, a często są projektowane tak, by zachęcać do kolejnych zakupów, na przykład przez ograniczone w czasie oferty i animacje „prawie wygranej”. Szczególnie narażone są dzieci i nastolatki. W pracy z rodziną warto sprawdzić wydatki w grach i ustawić limity płatności na kontach, niezależnie od tego, jak dany kraj klasyfikuje loot boxy prawnie.

Pomoc przy hazardzie zaczyna się od zabezpieczenia finansowego: ograniczenia dostępu do pieniędzy, blokad na stronach hazardowych, przekazania kontroli nad finansami zaufanej osobie i planu spłaty długów. Równolegle pracuje się nad motywacją, rozpoznaniem funkcji grania, złudzeniami poznawczymi, głodem gry i sytuacjami wysokiego ryzyka. Pomocna jest terapia poznawczo-behawioralna i grupy wsparcia, takie jak Anonimowi Hazardziści. Bliscy również potrzebują wsparcia, bo często ponoszą konsekwencje zadłużenia.

Z rodzicami warto najpierw ustalić, czy chodzi o zaburzenie, czy o intensywne, ale kontrolowane granie, które budzi konflikt w domu. Pomaga oddzielenie realnych szkód, takich jak brak snu, spadek w nauce czy izolacja, od samego czasu przed ekranem. Zamiast nagłych zakazów lepiej sprawdzają się wspólnie ustalone zasady, konsekwencja i zainteresowanie tym, co nastolatkowi daje gra. Psycholog nie powinien stać się narzędziem jednej strony w konflikcie, lecz pomagać rodzinie w rozmowie.

Pracy z uzależnieniami behawioralnymi warto uczyć się w oparciu o kryteria ICD-11 i mechanizmy specyficzne dla hazardu oraz gier. Szkolenie CWP „Uzależnienia behawioralne” omawia rozpoznanie i różnicowanie, zadłużenie i ryzyko samobójcze, wzmocnienie o zmiennym rozkładzie, złudzenia poznawcze, funkcję zachowania, zabezpieczenie finansowe, pracę z głodem i rodziną, hazard online, loot boxy, kompulsywne zakupy i media społecznościowe. Przedstawia też strukturę protokołu CBT i współpracę z grupami wsparcia.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.