Zaburzenia odżywiania u nastolatka, o których mniej się mówi: ARFID, napady objadania się, ortoreksja i nadmierne ćwiczenia. Przewodnik dla rodzica

ARFID to zaburzenie odżywiania, w którym dziecko bardzo ogranicza jedzenie z lęku przed zakrztuszeniem albo wymiotami, z powodu silnej wrażliwości na smak, zapach i konsystencję albo dlatego, że prawie nie czuje głodu. W odróżnieniu od zwykłej wybredności ograniczenie szkodzi: dziecko wolniej rośnie, brakuje mu sił albo jedzenie odcina je od kolegów. Waga i wygląd zwykle nie mają dla niego znaczenia. Rozpoznanie stawia lekarz.

Najpierw ochłoń, a potem porozmawiaj spokojnie, bez przesłuchania i bez zamykania szafek. Powiedz krótko, co zauważyłaś albo zauważyłeś i że się martwisz. Ukrywanie jedzenia wynika najczęściej ze wstydu, a nocne napady objadania się często idą w parze z jedzeniem zbyt małej ilości w ciągu dnia, dlatego pomagają regularne posiłki w domu, bez diet. Gdy napady się powtarzają, umów wizytę u pediatry i psychologa albo psychiatry dzieci i młodzieży.

Obsesja zdrowego jedzenia staje się niepokojąca, gdy lista dozwolonych produktów stale się kurczy, a złamanie reguły wywołuje lęk albo poczucie winy. Ortoreksja nie jest osobnym rozpoznaniem w klasyfikacjach chorób, ale dobrze opisuje taką sytuację i bywa początkiem anoreksji albo innego zaburzenia odżywiania. Jeśli dziecko unika przez jedzenie spotkań, chudnie albo jest bardzo spięte przy posiłkach, umów wizytę u lekarza.

Martw się wtedy, gdy syn trenuje mimo bólu, choroby albo kontuzji, wpada w złość lub niepokój, kiedy nie może ćwiczyć, je według coraz sztywniejszych reguł, rezygnuje dla treningów ze spotkań i mówi o sobie, że jest za mały, choć inni widzą coś innego. Sygnałem ostrzegawczym są też preparaty na masę i sterydy. Zaburzenia odżywiania u chłopców rozpoznaje się późno, dlatego warto pójść z synem do lekarza wcześniej.

Mów o tym, co ciało potrafi, i nie komentuj wagi ani sylwetki dziecka, także pochwałami. Nie dziel jedzenia na dobre i złe, nie nagradzaj słodyczami i nie mów źle o własnym ciele przy dziecku. Rozmowę o niepokoju zaczynaj od samopoczucia dziecka, w spokojnej chwili, najlepiej przy wspólnej czynności. Poproś dziadków i resztę rodziny, żeby przy stole nie komentowali jedzenia i wyglądu.

Zacznij od pediatry albo lekarza rodzinnego, który zbada dziecko, zleci badania i oceni, jak pilna jest pomoc. Leczeniem zajmuje się zwykle zespół: psychiatra dzieci i młodzieży, psycholog albo psychoterapeuta i dietetyk pracujący z zaburzeniami odżywiania. Do psychiatry na NFZ nie potrzeba skierowania, podobnie jak do ośrodka środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży. Przy omdleniu, bólu w klatce piersiowej albo myślach o odebraniu sobie życia jedź na SOR albo dzwoń pod 112.

Nawrót zwykle poznaje się po powrocie dawnych zachowań, które trwają dłużej niż kilka dni: jedzenia w samotności, nowych reguł, znikającego jedzenia, ćwiczeń z przymusu, częstych komentarzy o ciele albo wycofania ze spotkań. Często pojawia się w okresach stresu, na przykład przy egzaminach albo zmianie szkoły. Pomaga plan na trudny dzień przygotowany wcześniej z terapeutą, spokojna rozmowa bez wyrzutów i szybki kontakt z zespołem leczącym.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Pierwsza lekcja każdego szkolenia jest otwarta bez logowania, a cały blog jest dostępny bez opłat. Konta założone przed 1 września 2026 zachowują darmowy dostęp do trzech pełnych szkoleń, bez certyfikatów. Nowe konta zaczynają od bezpłatnego okresu próbnego wybranego planu (7 dni, w planie Rodzic 5 dni).