Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Protokół diagnostyczny · PDF do pobrania

Protokół CWP: Zakończenie pracy z klientem

Ustrukturyzowany scenariusz świadomego, zaplanowanego zakończenia pracy terapeutycznej: przygotowanie do zakończenia, emocje z nim związane, osiągnięcia i zasoby, pięć profili reakcji na zakończenie, plan na sytuacje kryzysowe i utrzymanie efektów, dalsze kroki. Rozłożony na kilka sesji, nie jednorazowe pożegnanie.

115 stron format PDF, pobranie bez konta

Darmowy fragment PDF

Podaj adres e-mail, a plik pobierzesz od razu na tej stronie.

Protokół CWP: Zakończenie pracy z klientem

Pełna wersja

69 zł

płatność jednorazowa, bez subskrypcji

  • 115 stron PDF do druku
  • rozpisanie ostatnich sesji, karta utrzymania efektów i karta planu na sytuację kryzysową
  • bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie

Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista

Dla kogo

Dla kogo jest ten materiał

Adresaci materiału

Materiał jest przeznaczony dla psychologów i psychoterapeutów w ramach ich kompetencji zawodowych.

Czego materiał nie zastępuje

To materiał pomocniczy, nie zastępuje oceny klinicznej ani odpowiedzialności prowadzącego specjalisty.

Co zawiera

Struktura materiału

Pełna wersja ma 115 stron. Spis treści i pierwsze strony zobaczysz w darmowym fragmencie, bez zakładania konta.

Pytania o materiał? Napisz na kontakt@cwp.edu.pl.

Pełna wersja

69 zł

  • 115 stron PDF do druku
  • rozpisanie ostatnich sesji, karta utrzymania efektów i karta planu na sytuację kryzysową
  • bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie

Płacisz raz. Imię i nazwisko trafią na znak wodny w pliku, a link do pobrania przyjdzie na podany adres e-mail.

Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista

W praktyce

Jak pracować z tym protokołem

Zakończenie terapii jest osobnym etapem pracy, który protokół rozkłada na kilka sesji. Dotyczy klientów, z którymi osiągnęliście cele, ale też tych, z którymi kończycie z innych powodów: przeprowadzki, zmiany sytuacji finansowej, Twojej zmiany miejsca pracy.

Kiedy zacząć rozmowę o zakończeniu terapii?

Kilka sesji przed ostatnim spotkaniem, gdy cele są w dużej mierze osiągnięte albo gdy wiadomo, że praca musi się skończyć. Zapowiedź na ostatniej sesji nie daje klientowi czasu, żeby przeżyć zakończenie i przygotować się do samodzielnego radzenia sobie.

Protokół prowadzi przez przygotowanie do zakończenia, emocje z nim związane, osiągnięcia i zasoby, plan na sytuacje kryzysowe i dalsze kroki. Pięć profili reakcji na zakończenie pomaga przewidzieć, co może się wydarzyć. Część klientów odczuwa ulgę, część smutek, a u niektórych tuż przed końcem wracają objawy. To częsta reakcja na rozstanie i nie musi oznaczać, że terapia nie zadziałała.

Na sesjach przeglądacie razem, co się zmieniło, i spisujecie to, co klient będzie robił dalej sam. Karty z modułu 6 klient zabiera do domu: listę sygnałów ostrzegawczych, sprawdzonych sposobów radzenia sobie i kontaktów. Możecie umówić spotkanie kontrolne za kilka miesięcy, jeśli taka forma pasuje do Twojej praktyki.

Unikaj przedłużania terapii z powodu własnego przywiązania albo obawy przed utratą klienta. Nie bagatelizuj też emocji związanych z rozstaniem, zarówno klienta, jak i własnych. Gdy zakończenie wynika z Twojej decyzji, powiedz o tym wprost i wyjaśnij powód na tyle, na ile to możliwe.

Gdy klient potrzebuje dalszej pomocy, a Ty nie możesz jej zapewnić, przygotuj przekazanie do innego specjalisty z jego zgodą. Plan na sytuacje kryzysowe zawiera numery 112 i 116 123 oraz lokalne miejsca pomocy, a także informację, że może wrócić do Ciebie albo zgłosić się do innego terapeuty.

Masz pacjenta z…?

Protokół, szkolenia i artykuł w jednym pakiecie

Pełna wersja

69 zł

  • 115 stron PDF do druku
  • rozpisanie ostatnich sesji, karta utrzymania efektów i karta planu na sytuację kryzysową
  • bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie

Fragment pokazuje układ materiału. Pełna wersja to cały plik, gotowy do druku.

Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista

Pytania

Najczęściej zadawane pytania

Terapię warto zakończyć, gdy cele ustalone na początku zostały w dużej mierze osiągnięte, klient radzi sobie z trudnościami samodzielnie i ma strategie na wypadek pogorszenia. Decyzję najlepiej podejmować wspólnie, rozmawiając o tym, co się zmieniło, i o gotowości klienta. Czasem zakończenie wynika też z innych powodów, na przykład przeprowadzki, zmiany sytuacji życiowej lub braku postępów, gdy lepszym rozwiązaniem jest inna forma pomocy. W każdym przypadku warto je zaplanować.

Zakończenie warto zapowiedzieć z wyprzedzeniem i rozłożyć na kilka sesji, zamiast robić jednorazowe pożegnanie. Pomaga stopniowe zmniejszanie częstotliwości spotkań, podsumowanie osiągnięć i strategii, które działają, oraz rozmowa o emocjach związanych z końcem współpracy. Dobrze jest też przygotować plan na sytuacje kryzysowe i ustalić, w jakich okolicznościach klient może wrócić. Takie przygotowanie wzmacnia poczucie, że zmiana należy do klienta, a nie do relacji terapeutycznej.

Przy kończeniu terapii pojawia się zwykle mieszanka emocji: satysfakcja i duma z postępów, ale też smutek, lęk przed radzeniem sobie bez wsparcia, a czasem złość czy poczucie odrzucenia. U osób z doświadczeniem trudnych rozstań zakończenie może uruchomić dawne rany i nasilić objawy tuż przed ostatnią sesją. To naturalne i warto o tym rozmawiać otwarcie. Emocje pojawiają się również po stronie specjalisty, co dobrze jest zauważyć, na przykład w superwizji.

Warto najpierw zrozumieć, co stoi za niechęcią do zakończenia: lęk przed nawrotem, brak innych źródeł wsparcia, przywiązanie do relacji czy poczucie, że praca nie jest skończona. Te obawy trzeba potraktować poważnie i omówić bez pośpiechu. Pomaga stopniowe wydłużanie odstępów między sesjami, przegląd tego, co klient już potrafi, oraz wzmacnianie wsparcia poza gabinetem. Jeśli pojawiają się nowe cele, można świadomie zawrzeć nowy kontrakt.

Ostatnia sesja zwykle służy podsumowaniu całego procesu, docenieniu wysiłku klienta i domknięciu relacji. Warto wspólnie przejrzeć, co się zmieniło, jakie cele osiągnięto, jakie strategie działają i co nadal może być trudne. Dobrze jest przypomnieć plan na sytuacje kryzysowe i sygnały ostrzegawcze oraz jasno powiedzieć, w jaki sposób klient może się skontaktować w przyszłości. Pożegnanie powinno być ciepłe i świadome, bez unikania rozmowy o emocjach.

Przedwczesne zakończenie terapii ma miejsce, gdy klient przerywa współpracę przed osiągnięciem celów, często bez zapowiedzi. Może wynikać z trudności w relacji terapeutycznej, niezrozumienia celów, zbyt szybkiego tempa, kosztów, zmian życiowych albo lęku przed zbliżaniem się do trudnych tematów. Czasem to też znak, że klient poczuł wystarczającą poprawę. Warto, o ile to możliwe, zaproponować sesję zamykającą, by zrozumieć powody i zostawić otwarte drzwi.

Zapobieganie nawrotom zaczyna się jeszcze w trakcie terapii, od nazwania sygnałów ostrzegawczych, sytuacji ryzyka i strategii, które pomagały. Przed zakończeniem warto spisać je z klientem w formie planu, który zawiera też osoby wspierające i sposoby kontaktu ze specjalistą. Pomaga przekonanie, że gorszy okres nie oznacza porażki, tylko moment, by sięgnąć po znane narzędzia. Czasem dobrym rozwiązaniem są sesje przypominające po kilku miesiącach.

Gotowy scenariusz dla psychologów zawiera „Protokół CWP: Zakończenie pracy z klientem”. Prowadzi przez przygotowanie do zakończenia, emocje z nim związane, osiągnięcia i zasoby klienta, pięć profili reakcji na zakończenie, plan na sytuacje kryzysowe i utrzymanie efektów oraz dalsze kroki. Zakłada rozłożenie procesu na kilka sesji, a nie jednorazowe pożegnanie. Dobrze łączy się z „Protokołem CWP: Podsumowanie procesu”, stosowanym na wcześniejszych etapach pracy.