Nawrót nie jest zdarzeniem, tylko procesem: zaczyna się na długo przed pierwszym kieliszkiem, pierwszym zakładem czy pierwszą działką. Ta jedna teza porządkuje całą pracę — bo proces ma etapy, a etapy mają sygnały, na które da się reagować.
Szkolenie przenosi do praktyki model zapobiegania nawrotom w wersji poznawczo-behawioralnej: identyfikację sytuacji wysokiego ryzyka, pracę z poczuciem własnej skuteczności, oczekiwaniami wobec substancji, decyzjami pozornie nieistotnymi oraz efektem naruszenia abstynencji — czyli reakcją, która zamienia pojedyncze potknięcie w pełny nawrót.
Praktyczna oś to budowa indywidualnego planu: mapa sytuacji ryzykownych z podziałem na wewnętrzne (emocje, stany ciała, myśli) i zewnętrzne (miejsca, osoby, pory, okazje), konkretne strategie dla każdej z nich, plan na pierwsze trzy miesiące i osobno na okresy szczególnego ryzyka (święta, urlop, rocznice, zmiana pracy).
Osobno omawiamy głód substancji — jego przebieg czasowy, sposób pracy z nim i najczęstsze błędy (walka z głodem zamiast przeczekania), a także pracę z rodziną: co bliskim wolno, czego nie i jak reagować po nawrocie, żeby nie zniszczyć szansy na powrót do leczenia. Poruszamy również podejście redukcji szkód i jego miejsce obok modelu abstynencyjnego.
Materiał opiera się na modelu zapobiegania nawrotom Marlatta i Gordon oraz jego późniejszych rozwinięciach, w tym z komponentem uważności. Nadaje się do pracy zarówno z uzależnieniem od substancji, jak i z zachowaniami kompulsywnymi.