CWPCentrum Wiedzy Psychologicznej

ADHD u nastolatka — jak wspierać, stawiać granice i nie stracić relacji

Praktyczny kurs dla rodzica nastolatka z ADHD: dojrzewanie, bunt, konflikty, autonomia, telefon, odpowiedzialność i granice — jak przejść przez ten czas bez wojny i bez utraty bliskości.

Godziny dydaktyczne
9 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
22 lekcje
ADHD u nastolatka — jak wspierać, stawiać granice i nie stracić relacji

Ten kurs jest dla rodzica, który przez lata radził sobie jakoś z dzieckiem z ADHD, a teraz, gdy dziecko wchodzi w okres dojrzewania, ma wrażenie, że wszystko, co dotąd działało, nagle przestało działać. Głośniejsze kłótnie, trzaskanie drzwiami, telefon jako źródło codziennej wojny, coraz mniej wspólnych rozmów i coraz więcej milczenia albo krzyku — a każda próba postawienia granicy kończy się eskalacją, której wcześniej nie było.

To nie jest kurs o tym, jak „poskromić” nastolatka. To praktyczny przewodnik zbudowany wokół jednego, kluczowego założenia: nastolatek z ADHD ma przed sobą te same zadania rozwojowe co każdy nastolatek — separację, budowanie tożsamości, uczenie się samodzielności — ale mierzy się z nimi mając mózg, który wolniej dojrzewa w obszarze hamowania impulsów, regulacji emocji i planowania. To połączenie potrafi być wybuchowe, a jednocześnie jest w pełni zrozumiałe i możliwe do prowadzenia mądrze, bez rezygnowania ani z granic, ani z bliskości.

Program prowadzi Cię przez siedem modułów: od zrozumienia, co dokładnie dzieje się w mózgu i ciele nastolatka w okresie dojrzewania nałożonym na ADHD, przez odróżnianie zdrowego buntu od dysregulacji emocjonalnej, przez prowadzenie trudnych rozmów bez eskalacji, stopniowe oddawanie autonomii mimo realnego lęku, radzenie sobie z telefonem jako polem bitwy numer jeden, uczenie odpowiedzialności zamiast karania, aż po praktyczny framework decyzyjny — kiedy odpuścić, a kiedy postawić granicę twardo i bez negocjacji.

Ton kursu jest empatyczny, bezpośredni i wolny od moralizowania. Zakładamy, że jesteś zmęczonym, czasem zagubionym rodzicem, a nie studentem psychologii — dlatego każda technika ma konkretny przykład z życia, przykładowe zdania do powiedzenia nastolatkowi (nie małemu dziecku — inny ton, więcej szacunku dla jego autonomii) i realistyczne rozpoznanie, że część sytuacji nie ma jednego dobrego rozwiązania, tylko wymaga świadomego wyboru.

Najczęściej zadawane pytania

W okresie dojrzewania ADHD często zmienia swój obraz: nadruchliwość może słabnąć, a na pierwszy plan wychodzą trudności z organizacją, planowaniem, emocjami i impulsywnymi decyzjami. Jednocześnie rosną wymagania szkoły, presja rówieśników i potrzeba autonomii. Zmiany hormonalne mogą nasilać wahania nastroju. Dlatego wielu rodziców ma wrażenie, że wszystko, co dotąd działało, nagle przestało. To typowy etap, który wymaga dopasowania wsparcia do potrzeb nastolatka.

Zdrowy bunt nastolatka to sprzeciw wobec zasad i próba budowania własnej tożsamości, a trudności wynikające z ADHD częściej wiążą się z dysregulacją emocji, impulsywnością i problemami z organizacją. Buntujący się nastolatek zwykle celowo kwestionuje zasady, a nastolatek z ADHD często chce się dostosować, ale zapomina, nie planuje lub wybucha, zanim pomyśli. Obie rzeczy mogą występować razem. Zrozumienie, co jest czym, pomaga dobrać reakcję: rozmowę o granicach albo wsparcie w organizacji.

Rozmowa z nastolatkiem z ADHD idzie łatwiej, gdy wybierasz spokojny moment, mówisz krótko i słuchasz więcej, niż mówisz. Konflikty z nastolatkiem z ADHD eskalują szybciej, dlatego warto zatrzymać się, gdy emocje rosną, i wrócić do rozmowy później. Unikaj długich kazań, sarkazmu i wyciągania dawnych przewinień. Pomaga pytanie o jego zdanie i wspólne szukanie rozwiązań. Rozmowy „bokiem”, na przykład w samochodzie, bywają łatwiejsze niż twarzą w twarz.

Samodzielność nastolatka z ADHD najlepiej zwiększać stopniowo, oddając mu kolejne obszary odpowiedzialności wraz z rosnącymi umiejętnościami. Zamiast od razu przekazać pełną kontrolę nad nauką czy pieniędzmi, ustalcie etapy, na przykład najpierw samodzielne planowanie tygodnia z Twoją kontrolą, potem bez niej. Pomagają narzędzia wspierające organizację, takie jak kalendarz, przypomnienia czy listy. Lęk rodzica o konsekwencje jest zrozumiały, ale nastolatek potrzebuje okazji do uczenia się na drobnych błędach.

Zasady dotyczące telefonu warto ustalić wspólnie z nastolatkiem, z jasnymi godzinami i miejscami bez ekranu, a nie narzucać je w trakcie konfliktu. Dla mózgu z ADHD telefon jest wyjątkowo silnym źródłem szybkiej nagrody, dlatego samodzielne ograniczanie się jest naprawdę trudne. Pomaga telefon poza sypialnią w nocy, wyłączone powiadomienia podczas nauki i aplikacje ograniczające czas, ustalone razem. Konsekwencje za łamanie zasad powinny być znane wcześniej i proporcjonalne.

Granicę warto postawić stanowczo tam, gdzie chodzi o bezpieczeństwo, zdrowie i szacunek do innych, a odpuszczać w sprawach mniej ważnych, takich jak wygląd, porządek w pokoju czy muzyka. Przed wejściem w spór pomagają trzy pytania: czy to naprawdę ważne, czy dotyczy bezpieczeństwa i czy nastolatek może się czegoś nauczyć z naturalnych konsekwencji. Warto rozdzielić granice nienegocjowalne od tych, o których można rozmawiać. Mniej sporów o drobiazgi daje więcej siły na ważne sprawy.

Pomocy specjalisty warto szukać, gdy nastolatek z ADHD ma długotrwale obniżony nastrój, wycofuje się, przestaje chodzić do szkoły, podejmuje ryzykowne zachowania, sięga po alkohol lub inne substancje albo konflikty w domu wymykają się spod kontroli. Nastolatki z ADHD bywają bardziej narażone na lęk i depresję. Pilnej reakcji wymagają słowa o śmierci i samookaleczenia. Nastolatek może zadzwonić pod 116 111, rodzic pod 800 12 12 12, a w nagłym zagrożeniu pod 112.

Okresowi dorastania przy ADHD poświęcone jest szkolenie CWP „ADHD u nastolatka”, część serii o ADHD dla rodziców. Kurs pokazuje, co zmienia się w mózgu i ciele nastolatka z ADHD, jak odróżnić bunt od dysregulacji, jak prowadzić trudne rozmowy bez wojny i jak stopniowo oddawać autonomię. Omawia też telefon, uczenie odpowiedzialności zamiast karania oraz podejmowanie decyzji, kiedy odpuścić, a kiedy postawić granicę, żeby nie stracić relacji.

Czego się nauczysz

  • Rozumiesz, dlaczego okres dojrzewania bywa dla nastolatka z ADHD i dla jego rodzica trudniejszy niż całe dotychczasowe dzieciństwo — i jakie zmiany hormonalne i neurologiczne się na to składają.
  • Wiesz, które objawy ADHD słabną w okresie dojrzewania, które się nasilają, a które zaczynają się maskować — i przestajesz interpretować tę zmianę jako „zepsucie się” dziecka.
  • Potrafisz odróżnić zdrowy, rozwojowy bunt nastolatka od impulsywności i dysregulacji emocjonalnej związanej z ADHD — i wiesz, że każde z tych zachowań wymaga innej reakcji.
  • Rozumiesz mechanizm, przez który konflikty z nastolatkiem z ADHD eskalują szybciej niż z rówieśnikami, i znasz konkretne techniki prowadzenia trudnej rozmowy bez wojny.
  • Wiesz, jak stopniowo oddawać nastolatkowi kontrolę nad nauką, pieniędzmi, wyjściami i planem dnia — mimo realnego lęku o konsekwencje jego impulsywności.
  • Rozumiesz, dlaczego telefon i internet są polem bitwy numer jeden w domu z nastolatkiem z ADHD, i znasz sposób ustalania zasad, których nastolatek nie sabotuje przy pierwszej okazji.
  • Potrafisz odróżnić naturalne konsekwencje od kary i wiesz, jak uczyć nastolatka realnej odpowiedzialności zamiast wchodzić w spiralę coraz surowszych szlabanów.
  • Masz praktyczny framework decyzyjny, który pomaga Ci w konkretnej sytuacji rozstrzygnąć, czy warto postawić twardą granicę, czy lepiej odpuścić — i wiesz, jak to nastolatkowi zakomunikować.
  • Widzisz siedem obszarów tego kursu jako spójną całość — i masz gotowe narzędzia (framework, przykładowe zdania, kontrakt telefonowy), które możesz od razu zastosować w domu.

Dla kogo jest to szkolenie

  • Rodzice i opiekunowie nastolatków (ok. 13-18 lat) ze zdiagnozowanym lub podejrzewanym ADHD, którzy czują, że wraz z dojrzewaniem dziecka dotychczasowe metody przestały działać.
  • Rodzice, dla których telefon, oceny, wyjścia ze znajomymi lub godziny powrotu do domu stały się źródłem codziennych, coraz ostrzejszych starć.
  • Rodzice, którzy chcą oddawać nastolatkowi coraz więcej samodzielności, ale nie wiedzą, jak to robić bezpiecznie i stopniowo, zamiast albo trzymać wszystko pod kontrolą, albo puszczać wszystko naraz.
  • Bliscy i współopiekunowie (partner, dziadkowie), którzy spędzają czas z nastolatkiem i chcą działać w tym samym, spójnym stylu wychowawczym.

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie stawia i nie zastępuje diagnozy ADHD — jeśli dopiero podejrzewasz ADHD u nastolatka, drogę diagnostyczną omawia osobny, kompleksowy kurs o ADHD u dziecka.
  • Kurs nie zastępuje terapii nastolatka, terapii rodzinnej ani konsultacji ze specjalistą prowadzącym dziecko — zwłaszcza jeśli w grę wchodzą zachowania ryzykowne, samouszkodzenia lub myśli samobójcze, które wymagają natychmiastowej pomocy specjalisty.
  • Żadna z opisanych technik nie gwarantuje bezkonfliktowej relacji z nastolatkiem — to narzędzia, które realnie zmniejszają liczbę i intensywność starć, a nie sposób na całkowite ich wyeliminowanie.
  • Kurs nie omawia szczegółowo współwystępujących trudności (np. zaburzeń lękowych, depresji, zaburzeń odżywiania), które czasem idą w parze z ADHD w okresie dojrzewania — uczy je zauważać jako sygnał do konsultacji, ale ich nie omawia szczegółowo.

Program szkolenia

22 lekcje w 7 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

DOJRZEWANIE A ADHD — DLACZEGO BYWA GORZEJ W OKRESIE DOJRZEWANIA

Moduł 2

BUNT CZY ADHD — JAK ODRÓŻNIĆ NORMALNY BUNT NASTOLATKA OD DYSREGULACJI

  • Zdrowy bunt nastolatka i dysregulacja przy ADHD — dwie różne rzeczy, które łatwo pomylić24 min
  • Jak w praktyce odróżnić bunt od dysregulacji — pytania kontrolne i dwie sceny26 min
  • Jak reagować inaczej na bunt i na dysregulację — konkretne słowa na oba przypadki25 min
Moduł 3

KONFLIKTY I TRUDNE ROZMOWY — DLACZEGO ESKALUJĄ SZYBCIEJ I JAK PROWADZIĆ JE BEZ WOJNY

  • Dlaczego konflikty z nastolatkiem z ADHD eskalują szybciej niż z rówieśnikami25 min
  • Jak prowadzić trudną rozmowę, żeby nie przerodziła się w wojnę25 min
  • Naprawa po konflikcie — jak wrócić do rozmowy bez odgrzewania starych win22 min
Moduł 4

AUTONOMIA — JAK ODDAWAĆ KONTROLĘ STOPNIOWO, MIMO LĘKU O KONSEKWENCJE

  • Dlaczego oddawanie autonomii jest trudniejsze przy ADHD niż u typowego nastolatka25 min
  • Stopniowe oddawanie kontroli krok po kroku — nauka, pieniądze, wyjścia, plan dnia27 min
  • Co zrobić, gdy nastolatek „zawiedzie” zaufanie — pojedynczy błąd czy wzorzec23 min
Moduł 5

TELEFON I INTERNET — POLE BITWY NUMER JEDEN

  • Dlaczego telefon jest dla mózgu nastolatka z ADHD wyjątkowo trudnym przeciwnikiem25 min
  • Jak ustalać zasady dotyczące telefonu, których nastolatek nie sabotuje26 min
  • Gry, media społecznościowe i hiperfokus — kiedy to pasja, a kiedy sygnał alarmowy23 min
Moduł 6

ODPOWIEDZIALNOŚĆ — JAK UCZYĆ, A NIE KARAĆ

  • Różnica między karaniem a budowaniem realnej odpowiedzialności24 min
  • Naturalne konsekwencje kontra kary — te same sytuacje, dwie różne reakcje25 min
  • Odpowiedzialność za obowiązki domowe i szkołę — realistyczne oczekiwania i system wsparcia24 min
Moduł 7

KIEDY ODPUŚCIĆ, A KIEDY POSTAWIĆ GRANICĘ

  • Framework decyzyjny — trzy pytania, zanim wejdziesz w spór24 min
  • Granice nienegocjowalne i granice negocjowalne — jak jedne i drugie komunikować25 min
  • Bałagan, wygląd, znajomi, godzina powrotu, oceny — framework w praktyce28 min
  • Podsumowanie kursu — Twoja rola w życiu nastolatka z ADHD23 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna — pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.

  • Załącznik D — Dziennik obserwacji — bunt czy dysregulacjaPDF
  • Załącznik C — Karta gotowych zdań na trudne rozmowy z nastolatkiemPDF
  • Załącznik E — Plan stopniowego oddawania autonomii — obszar po obszarzePDF
  • Załącznik B — Kontrakt telefonowy rodzic — nastolatekPDF
  • Załącznik A — Framework decyzyjny „odpuścić czy postawić granicę" — do wydrukuPDF

Pytania o dostęp i certyfikat

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.

Powiązane szkolenia

Terapia par, rodzin i seksuologia

Jak zmienia się nastolatka — normalny rozwój a sygnały, które wymagają uwagi

Przewodnik dla rodziców dziewcząt w okresie dojrzewania: co w zmianach nastolatki jest zupełnie normalne, jak rozumieć jej ciało, mózg, emocje i bunt, kiedy trudność jest tylko fazą, a kiedy staje się sygnałem, który warto skonsultować ze specjalistą — i jak rozmawiać, stawiać granice oraz odbudowywać bliskość.

9,9 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencieZobacz szkolenie

Przeczytaj także

W abonamencie

7 dni za darmo

Przetestuj 7 dni za darmo