Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ
AuDHD u dorosłych: kiedy chęć jest, a zapłonu brak. Jak żyć i działać z autyzmem i ADHD naraz

Lekcja demonstracyjna · bez logowania

O czym jest ten kurs: AuDHD u dorosłych i dlaczego to nie lenistwo

16 minModuł: Czym jest AuDHD: dwa mózgi, sprzeczne potrzeby

Plik otwarty od trzech tygodni

Olivia studiuje pedagogikę w Toruniu i od trzech tygodni ma otwarty plik z pracą semestralną. Wie, o czym chce pisać, ma notatki i termin za pięć dni. Siada przy biurku o dziewiątej wieczorem, patrzy na pustą stronę, a potem układa książki według kolorów, ogląda filmiki o kapibarach i o północy leży w łóżku z ciężkim wstydem w gardle. Rano słyszy w głowie głos, który zna od podstawówki: „Jesteś leniwa, po prostu nie chcesz się wziąć do roboty”. Olivia chce tę pracę napisać, zależy jej na zaliczeniu, a mimo to przez trzy tygodnie nie powstało ani jedno zdanie.

Jeżeli ten wieczór brzmi znajomo, kurs powstał z myślą o Tobie. Jest dla dorosłych z AuDHD, czyli z autyzmem i ADHD występującymi u jednej osoby. Może masz obie diagnozy, może jedną i podejrzewasz drugą, a może dopiero zastanawiasz się, czy te słowa w ogóle Cię dotyczą. Jest też dla bliskich: partnerów, rodziców dorosłych dzieci, przyjaciół, którzy patrzą na kogoś i nie rozumieją, czemu tak łatwo mu coś obiecać i tak trudno to zacząć.

O czym jest ten kurs i co możesz po nim zrobić

Kurs ma dziesięć modułów i czterdzieści lekcji. Zaczynamy od tego, czym jest AuDHD i dlaczego dwa sposoby działania mózgu potrafią ciągnąć w przeciwne strony. Potem zajmujemy się funkcjami wykonawczymi, inercją autystyczną i paraliżem wykonawczym, czyli tym, co dzieje się, gdy chcesz zacząć i nie możesz. Dalej są sposoby, które pomagają ruszyć, codzienne sprawy w domu, energia i przeciążenie, emocje, praca i nauka, relacje, a na końcu diagnoza i leczenie u dorosłych.

Po przejściu kursu możesz zacząć rozumieć swoje utknięcia jako cechę działania układu nerwowego i nie jako wadę charakteru. Możesz mieć kilka sposobów, które pomagają ruszyć, wiedzieć, jak chronić własną energię, i mieć przygotowane zdania na rozmowę z szefem, partnerem albo lekarzem. Kurs nie zmieni tego, jak działa Twój układ nerwowy, i nie ma takiego celu. Ma pomóc Ci żyć z mniejszym wstydem i rzadziej dochodzić do granicy wyczerpania.

Kilka słów o nazwach

W kursie używamy słów, które krążą w internecie i w grupach osób w spektrum: AuDHD, inercja autystyczna, paraliż wykonawczy, wypalenie autystyczne, ślepota czasowa, hiperfokus. Te nazwy dobrze opisują codzienne doświadczenie, ale żadna z nich nie jest rozpoznaniem lekarskim. W dokumentacji medycznej zobaczysz dwa osobne rozpoznania: spektrum autyzmu i ADHD. Kiedy coś jest pojęciem klinicznym, a kiedy określeniem z języka społeczności, będziemy pisać wprost.

Jak korzystać z lekcji

Każda lekcja zaczyna się sceną z życia innej osoby. Potem jest wyjaśnienie, co się dzieje, kroki do wypróbowania, gotowe zdania i krótkie zadanie na dziś. W części lekcji znajdziesz też fragment dla bliskich. Nie musisz czytać wszystkiego jednego dnia. Jedna lekcja zajmuje kilkanaście minut, a jeśli wolisz, czytaj ją w dwóch kawałkach.

Wybieraj z zadania na dziś tylko to, co jest małe. Jeśli po przeczytaniu zostaje Ci jedno zdanie do zapamiętania, to wystarczy. Moduły możesz czytać w innej kolejności niż w spisie, bo każdy zaczyna się od sceny i da się go zrozumieć osobno. Do modułów 3, 4, 6, 8 i 10 dołączone są karty do wydrukowania i wypełnienia.

Czy AuDHD to lenistwo?

Nie. Lenistwo oznacza, że komuś nie zależy i unika wysiłku, bo woli odpoczywać. Osobie z AuDHD zwykle zależy bardzo, męczy się długo, a mimo to uruchomienie zadania albo przejście z jednego zajęcia do drugiego bywa dla niej bardzo trudne. Z zewnątrz widać tylko tyle, że rzecz nie jest zrobiona. Od środka ten wieczór wygląda jak wieczór Olivii: kilka godzin napięcia, poczucie winy i zmęczenie, po którym trudno zasnąć.

Autyzm i ADHD opisują sposób, w jaki układ nerwowy radzi sobie z uwagą, bodźcami i rozpoczynaniem działania. Mają strony trudne i takie, które w pewnych warunkach pomagają, na przykład głębokie zainteresowania albo zdolność do wielogodzinnego skupienia na czymś, co wciąga. W tym kursie zajmujemy się głównie zwykłymi dniami: praniem, mailami, rozmową z szefem, porankiem przed wyjściem z domu.

Czego ten kurs nie robi

Ten kurs nie jest terapią, nie zastępuje terapii ani diagnozy i nie służy do stawiania rozpoznania. Nie znajdziesz tu testów ani list objawów, bo rozpoznanie autyzmu i ADHD u dorosłych stawiają specjaliści po rozmowie i dokładnym wywiadzie. Kurs nie opisuje szczegółów leczenia farmakologicznego. Piszemy o nim ogólnie w ostatnim module, a decyzje o nim zawsze podejmujesz z lekarzem psychiatrą.

Jeśli pojawiają się myśli o śmierci albo o zrobieniu sobie krzywdy, nie czekaj na koniec lekcji. Zadzwoń jeszcze dziś pod 116 123 albo 800 70 2222. W bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112.

Gotowe zdania

Do siebie po nieudanym wieczorze: „Chciałam zacząć i nie mogłam. To nie znaczy, że jestem leniwa. To znaczy, że potrzebuję innego sposobu na start.”

Do bliskiej osoby: „Zależy mi na tym, co obiecałam. Czasem nie umiem tego uruchomić, mimo że chcę. Możesz mi pomóc, siedząc obok?”

Do kogoś, kto mówi „ogarnij się”: „Staram się. Pomoże mi konkretna propozycja. Rada, żebym starała się bardziej, nie pomoże.”

Dla bliskich

Jeśli czytasz to jako partner, rodzic albo przyjaciel: zacznij od założenia, że ta osoba chce. Pytanie „dlaczego nie zrobiłaś” można zastąpić pytaniem „co by Ci pomogło zacząć”. Na pierwsze pytanie zwykle pada „nie wiem” i zapada cisza, na drugie da się odpowiedzieć konkretnie, na przykład „posiedź ze mną dziesięć minut”.

Zadanie na dziś

Weź kartkę i zapisz jedno zdanie, które od lat słyszysz o sobie, na przykład „zdolna, ale się nie stara”. Pod spodem zapisz jedną sytuację, w której naprawdę chciałaś albo chciałeś coś zrobić i nie mogłaś albo nie mogłeś. Nie oceniaj niczego. Ta kartka będzie Ci potrzebna w lekcji o wstydzie w module 7.

Dalsza część szkolenia

Pozostałe 39 lekcji w abonamencie

Całe szkolenie otwiera plan Rodzic, od 99 zł / mies. przy płatności rocznej. Certyfikat z liczbą godzin dydaktycznych wystawiamy po ukończeniu wszystkich lekcji.

Certyfikat potwierdza udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest certyfikatem psychoterapeuty żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Materiały mają charakter edukacyjny i nie zastępują superwizji ani leczenia.