Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

AuDHD u dorosłych: kiedy chęć jest, a zapłonu brak. Jak żyć i działać z autyzmem i ADHD naraz

Kurs dla dorosłej osoby z AuDHD, z diagnozą albo z podejrzeniem, i dla jej bliskich. Pokazuje, jak rozumieć inercję i paraliż wykonawczy, jak ruszać i przerywać zajęcia, jak planować energię, radzić sobie z przeciążeniem, rozmawiać w pracy i z bliskimi oraz gdzie szukać diagnozy i pomocy.

Godziny dydaktyczne
13 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
40 lekcji
AuDHD u dorosłych: kiedy chęć jest, a zapłonu brak. Jak żyć i działać z autyzmem i ADHD naraz

AuDHD u dorosłych to współwystępowanie autyzmu i ADHD, a Ty możesz zrobić z tym więcej, niż myślisz: rozumieć, dlaczego chęć jest, a zapłonu brak, ruszać z zadaniami małymi krokami, przerywać zajęcia bez bólu, planować energię na tydzień, rozmawiać z szefem i bliskimi własnymi słowami i wiedzieć, gdzie szukać diagnozy.

Zaczynamy od tego, czym jest AuDHD i jak wygląda w dorosłym życiu: w pracy, w domu, w relacjach. Potem przechodzimy do inercji autystycznej i paraliżu wykonawczego, czyli dwóch trudności, które wyglądają jak lenistwo, a lenistwem nie są. Kolejne moduły pokazują sposoby, które pomagają ruszyć: body doubling, ruch, który już trwa, mniej przejść w ciągu dnia i bodziec z zewnątrz.

Osobno opisujemy codzienne sprawy, które się sypią: zmywanie, maile, urzędy, jedzenie i higienę. Piszemy o budżecie energii, przeciążeniu sensorycznym, wypaleniu autystycznym i maskowaniu, a także o wstydzie, odrzuceniu, meltdownie i shutdownie oraz o tym, co robić po nich.

W pracy i na studiach zajmujemy się hiperfokusem, dostosowaniami i rozmową z szefem. Osobna lekcja pomaga podjąć decyzję, czy mówić o diagnozie. Dalej są relacje: tłumaczenie bliskim swoich potrzeb, związek, przyjaźnie i rodzicielstwo. Na końcu opisujemy, jak wygląda diagnoza u dorosłych, jak przygotować się do wizyty u psychiatry, czego spodziewać się po psychoterapii i jak ułożyć plan na dalej.

Do kursu dołączają 5 kart do druku: mapa utknięcia, lista „co mnie rusza”, budżet energii na tydzień, prośba o dostosowania w pracy albo na studiach z gotowymi zdaniami oraz przygotowanie do wizyty u psychiatry albo na diagnozę. Każda lekcja zaczyna się sceną z życia innej osoby, ma gotowe zdania do użycia, fragment dla bliskich i na końcu „Zadanie na dziś”.

Kurs nie jest terapią, nie zastępuje terapii ani diagnozy i nie służy do stawiania rozpoznania.

Czego się nauczysz

  • Rozumiesz, czym jest AuDHD u dorosłych, czym są inercja autystyczna i paraliż wykonawczy i dlaczego brak zapłonu nie jest lenistwem
  • Umiesz ruszać z zadaniami małymi krokami, korzystać z body doublingu, ruchu, który już trwa, i bodźców z zewnątrz oraz łagodniej przerywać zajęcia
  • Masz sposoby na codzienne sprawy, które się sypią: naczynia, maile, telefony, urzędy, terminy, jedzenie i higienę
  • Umiesz planować energię na tydzień, rozpoznawać swoje sygnały przeciążenia i reagować na przeciążenie sensoryczne, wypalenie i maskowanie
  • Wiesz, co robić w czasie meltdownu i shutdownu oraz jak wrócić do siebie i do bliskich po takim epizodzie
  • Umiesz korzystać z hiperfokusu bez spalania się, poprosić o dostosowania w pracy albo na studiach i przygotować rozmowę z szefem
  • Masz gotowe zdania do rozmów z bliskimi, partnerem lub partnerką, przyjaciółmi i dziećmi
  • Wiesz, jak wygląda diagnoza u dorosłych, jak przygotować się do wizyty u psychiatry i gdzie szukać pomocy

Dla kogo jest to szkolenie

  • Dorosłe osoby z diagnozą AuDHD, czyli autyzmu i ADHD jednocześnie, które chcą lepiej rozumieć siebie i układać codzienność po swojemu
  • Osoby, które podejrzewają u siebie AuDHD, jeszcze nie mają diagnozy i szukają języka oraz sposobów na własne trudności
  • Osoby, które często chcą coś zrobić i nie mogą zacząć, przerwać albo zmienić zajęcia, i mają dość tłumaczenia sobie, że są leniwe
  • Partnerzy, partnerki, rodzice, przyjaciele i współpracownicy osób z AuDHD, którzy chcą zrozumieć, co się dzieje, i wspierać bez nacisku
  • Rodzice, którzy sami rozpoznają u siebie trudności z AuDHD i chcą dbać o dzieci oraz o siebie

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie jest terapią, nie zastępuje terapii ani diagnozy i nie służy do stawiania rozpoznania. Nie zawiera testów ani list objawów do samodzielnej oceny
  • Kurs nie zawiera nazw leków ani dawek. Decyzje o leczeniu należą do lekarza i pacjenta
  • Kurs nie jest poradą prawną. Przy sprawach z pracodawcą albo uczelnią warto skonsultować się z prawnikiem lub związkiem zawodowym
  • Kurs nie zastępuje pomocy w kryzysie. Gdy jest bardzo źle, zadzwoń pod numer 116 123 albo 800 70 2222, a gdy coś zagraża życiu, pod 112

Program szkolenia

40 lekcji w 10 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Czym jest AuDHD: dwa mózgi, sprzeczne potrzeby

Moduł 2

Funkcje wykonawcze: dlaczego „po prostu zacznij” nie działa

  • Funkcje wykonawcze u dorosłych: co to jest i za co odpowiadają15 min
  • Dlaczego „po prostu zacznij” nie działa przy AuDHD15 min
  • Ślepota czasowa przy AuDHD: dlaczego czas się rozmywa15 min
  • Pamięć robocza i zapominanie: klucze, wiadomości, to, co miałaś powiedzieć15 min
Moduł 3

Inercja autystyczna i paraliż wykonawczy: rozpoczynanie, przerywanie, zmiana zadania

  • Inercja autystyczna: co to jest i jak ją rozpoznać u siebie15 min
  • Paraliż wykonawczy: gdy chęć jest, a zapłonu brak15 min
  • Jak przerwać zajęcie i zmienić zadanie przy inercji autystycznej15 min
  • Jak zacząć zadanie, które utknęło: małe starty bez zmuszania się15 min
Moduł 4

Co pomaga ruszyć: body doubling, ruch, który już trwa, mniej przejść, bodziec z zewnątrz

  • Body doubling: co to jest i jak z niego korzystać14 min
  • Ruch, który już trwa: jak wykorzystać rozpęd przy AuDHD14 min
  • Mniej przejść w dniu: jak układać dzień przy AuDHD14 min
  • Bodziec z zewnątrz: alarmy, umowy z ludźmi i przypomnienia, które działają14 min
Moduł 5

Dom i codzienne sprawy: zmywanie, maile, urzędy, PIT, terminy, bez wstydu

  • Zmywanie, pranie, porządki przy AuDHD: jak sobie radzić bez wstydu14 min
  • Maile, telefony i wiadomości przy AuDHD: jak odpisywać, gdy to blokuje14 min
  • Urzędy, PIT i terminy: papiery przy paraliżu wykonawczym14 min
  • Jedzenie, zakupy i higiena: codzienne sprawy, które się sypią przy AuDHD14 min
Moduł 6

Energia, przeciążenie sensoryczne, wypalenie autystyczne

  • Budżet energii przy AuDHD: jak planować siły na tydzień14 min
  • Przeciążenie sensoryczne u dorosłych: hałas, światło, tłum14 min
  • Wypalenie autystyczne: jak je rozpoznać i co robić14 min
  • Maskowanie przy AuDHD: ile kosztuje udawanie, że wszystko jest łatwe15 min
Moduł 7

Emocje: wstyd, „jestem leniwa”, odrzucenie, meltdown i shutdown u dorosłych

  • Wstyd i myśl „jestem leniwa”: skąd się bierze i jak ją osłabić14 min
  • Odrzucenie i krytyka przy AuDHD: gdy jedno zdanie boli na cały dzień14 min
  • Meltdown i shutdown u dorosłych: co to jest i co robić w trakcie14 min
  • Po meltdownie albo shutdownie: powrót, przeprosiny i plan na następny raz15 min
Moduł 8

Praca i nauka: hiperfokus, dostosowania, rozmowa z szefem, czy mówić o diagnozie

  • Hiperfokus w pracy i na studiach: jak z niego korzystać i się nie spalić14 min
  • Dostosowania w pracy i na studiach przy AuDHD: o co można poprosić14 min
  • Rozmowa z szefem o AuDHD: plan rozmowy i gotowe zdania14 min
  • Czy mówić w pracy o diagnozie AuDHD: jak podjąć tę decyzję14 min
Moduł 9

Relacje i bliscy: tłumaczenie potrzeb, związek, przyjaźnie, rodzicielstwo z AuDHD

  • Jak tłumaczyć bliskim swoje potrzeby przy AuDHD14 min
  • Związek z AuDHD: wspólne mieszkanie, obowiązki i bliskość14 min
  • Przyjaźnie przy AuDHD: odpisywanie, spotkania i wycofywanie się14 min
  • Rodzicielstwo z AuDHD: jak dbać o dzieci i o siebie15 min
Moduł 10

Diagnoza i leczenie u dorosłych: psychiatra, leki ogólnie, psychoterapia, gdzie szukać pomocy

  • Diagnoza autyzmu i ADHD u dorosłych: jak wygląda i gdzie jej szukać15 min
  • Wizyta u psychiatry przy podejrzeniu ADHD: jak się przygotować14 min
  • Psychoterapia i leczenie ADHD u dorosłych: czego się spodziewać14 min
  • Plan na dalej po kursie o AuDHD: co zostaje i jak o siebie dbać14 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planie Rodzic.

  • Moja mapa utknięcia: kiedy nie mogę zacząć, przerwać, zmienićPDF
  • Lista „co mnie rusza”: moje sposoby na startPDF
  • Budżet energii na tydzień i sygnały przeciążeniaPDF
  • Prośba o dostosowania w pracy albo na studiach: gotowe zdaniaPDF
  • Przygotowanie do wizyty u psychiatry albo na diagnozęPDF

Najczęściej zadawane pytania

AuDHD to nieformalna nazwa współwystępowania autyzmu i ADHD u tej samej osoby. Obie odmienności układają się na siebie: potrzeba rutyny i przewidywalności spotyka się z potrzebą nowości, a kłopoty z ruszaniem z kłopotami z koncentracją. Dlatego codzienność bywa bardzo sprzeczna. Nie jest to osobna diagnoza w rozumieniu urzędowym, tylko wygodne określenie. Rozpoznanie stawia specjalista po rozmowie i ocenie.

Inercja autystyczna to trudność z zaczęciem, przerwaniem albo zmianą zajęcia, mimo że chcesz to zrobić. Nie wynika z braku woli, tylko ze sposobu, w jaki układ nerwowy przełącza się między zadaniami. Pomagają małe, konkretne starty, zapowiedzi zmiany, wspólna praca z drugą osobą i zaplanowane przejścia. Ten kurs pokazuje, jak z tych sposobów korzystać krok po kroku.

Paraliż wykonawczy to stan, w którym wiesz, co masz zrobić, i nie możesz zacząć. Zmniejsz zadanie do najmniejszego kroku, na przykład otwarcia pliku albo włożenia jednego naczynia do zmywarki. Dodaj bodziec z zewnątrz: alarm, rozmowę z kimś albo obecność drugiej osoby. Nie czekaj na motywację, tylko zacznij od kroku, który zajmie dwie minuty, i zostaw sobie prawo do przerwy.

Body doubling to praca w obecności drugiej osoby, która robi swoje albo po prostu jest obok, na żywo albo przez kamerę. Wiele osób z AuDHD zauważa, że w czyjejś obecności zadania ruszają łatwiej. Pomaga powiedzieć na głos, co zamierzasz zrobić, ustalić krótki czas i zakończyć jednym zdaniem o tym, jak poszło. Nie zawsze działa, więc warto zmieniać warunki.

Wypalenie autystyczne to głębokie wyczerpanie po długim czasie nadmiernego wysiłku, maskowania i przeciążenia. Zwykle widać spadek sił, większą wrażliwość na bodźce, trudność z rzeczami, które wcześniej szły łatwo, i potrzebę wycofania się. Jeśli ten stan trwa i wpływa na pracę, sen albo jedzenie, porozmawiaj z lekarzem lub psychologiem. Przy bardzo ciężkim stanie zadzwoń pod numer 116 123 albo 800 70 2222.

Do psychiatry możesz zgłosić się bez skierowania, także do centrum zdrowia psychicznego dla osób od osiemnastego roku życia. Dostęp do diagnozy autyzmu u dorosłych bywa trudny w publicznej ochronie zdrowia, więc wiele osób korzysta z prywatnych gabinetów. Wybieraj specjalistę z doświadczeniem w pracy z dorosłymi i unikaj miejsc, które obiecują rozpoznanie po jednej krótkiej rozmowie.

Tak, jeśli praca ma sensowne warunki. Pomagają ciche miejsce, polecenia na piśmie, przewidywalny grafik, jasne priorytety i przerwy. Hiperfokus bywa dużym atutem, gdy ma bezpieczniki. Wiele zmian jest tanich i da się o nie poprosić, nawet bez ujawniania diagnozy. Warto przygotować rozmowę z przełożonym i wybrać najwyżej trzy konkretne prośby.

Nie. Kurs jest materiałem edukacyjnym: tłumaczy, pokazuje sposoby i daje gotowe zdania do rozmów. Nie stawia diagnozy, nie leczy i nie zastępuje spotkań ze specjalistą. Jeśli podejrzewasz u siebie AuDHD, kurs pomoże Ci zebrać obserwacje przed wizytą. Jeśli jest Ci bardzo ciężko, skorzystaj z pomocy lekarza, psychologa albo telefonu 116 123 albo 800 70 2222.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Jak zmienia się nastolatka — normalny rozwój a sygnały, które wymagają uwagi

Dla rodziców i bliskich

Jak zmienia się nastolatka — normalny rozwój a sygnały, które wymagają uwagi

Przewodnik dla rodziców dziewcząt w okresie dojrzewania: co w zmianach nastolatki jest zupełnie normalne, jak rozumieć jej ciało, mózg, emocje i bunt, kiedy trudność jest tylko fazą, a kiedy staje się sygnałem, który warto skonsultować ze specjalistą — i jak rozmawiać, stawiać granice oraz odbudowywać bliskość.

5 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencie

Przeczytaj także