Hejt i przemoc rówieśnicza w szkole – poradnik dla rodziców: co to właściwie jest hejt

"Hejt" to słowo, które słyszymy dziś wszędzie — w telewizji, w rozmowach nauczycieli, w komunikatach ze szkoły. Rzadko jednak ktoś tłumaczy je bez trudnych słów. W tym kursie zależy nam właśnie na tym: żebyś rozumiała/rozumiał, o czym mówimy, zanim przejdziemy do tego, co robić.

Najprościej: hejt to celowe, powtarzające się wyrażanie wrogości wobec drugiej osoby — słowami, obrazkami, gestami, wiadomościami — którego celem jest sprawienie komuś przykrości, upokorzenie go albo wykluczenie z grupy. Kluczowe jest tu słowo "powtarzające się". Jednorazowa złośliwa uwaga rzucona w emocjach to nie to samo, co wzorzec, w którym ktoś wraca do tego samego celu raz po raz.

Mowa nienawiści — bliski kuzyn hejtu

Mowa nienawiści to pojęcie węższe: dotyczy wypowiedzi atakujących kogoś ze względu na cechę, na którą nie ma wpływu — wygląd, pochodzenie, niepełnosprawność, sytuację rodzinną, religię. W szkole podstawowej i w liceum to najczęściej przezwiska nawiązujące do wagi, koloru skóry, sytuacji materialnej rodziny albo tego, że ktoś nosi aparat ortodontyczny czy okulary.

Przykład z życia szkolnego

Zosia, uczennica piątej klasy, ma na koncie w mediach społecznościowych regularne komentarze w stylu "znowu ta sama bluzka, biedaku". Pojedynczy taki komentarz mógłby być przypadkową złośliwością, którą da się wyjaśnić rozmową. Ale gdy pojawia się co tydzień, od tej samej osoby, zawsze dotycząc tego samego tematu — to już nie przypadek. To wzorzec, i właśnie ten wzorzec nazywamy hejtem.

Dlaczego to rozróżnienie jest dla Ciebie ważne

Pomaga Ci nazwać to, co się dzieje, zamiast machnąć ręką ("dzieci tak mają") albo popaść w panikę przy każdej złośliwej uwadze usłyszanej od dziecka. Jedna niemiła wiadomość to często zwykła nieuprzejmość, którą da się wyjaśnić rozmową między dziećmi. Seria wiadomości uderzających w tę samą, bolesną cechę dziecka, od tej samej osoby lub grupy — to już coś, co wymaga Twojej uwagi.

Warto też wiedzieć, że hejt rzadko dzieje się w izolacji. Często zaczyna się od jednej osoby, a kończy jako coś, co "wszyscy robią" — bo dołączanie się do wyśmiewania kogoś bywa dla dzieci sposobem na przypodobanie się grupie. To nie znaczy, że Twoje dziecko trafiło na wyjątkowo złą klasę. To znaczy, że dynamika grupy rówieśniczej wymaga czujnego, ale spokojnego oka dorosłego.

Co możesz zrobić już dziś

Zamiast pytać "czy ktoś Cię obraża", zapytaj: "czy jest coś, co ktoś mówi do Ciebie albo o Tobie, co się powtarza i sprawia Ci przykrość". Konkretność pytania pomaga dziecku przypomnieć sobie fakty, zamiast oceniać, czy to, co przeżywa, "zasługuje" na nazwanie hejtem. W kolejnych lekcjach pokażemy Ci, jak odróżnić zwykły konflikt od przemocy oraz jakie formy przemoc rówieśnicza przyjmuje najczęściej.