CWPCentrum Wiedzy Psychologicznej

Hormony, stres i emocje: neuroendokrynologia dla psychologa i psychoterapeuty

Szkolenie online dla psychologów i psychoterapeutów o tym, jak hormony, kortyzol i neuroprzekaźniki łączą się z nastrojem, lękiem i snem, kiedy objawy psychiczne mogą mieć podłoże somatyczne i jak rozmawiać z klientką oraz z lekarzem w granicach swoich kompetencji.

Godziny dydaktyczne
15 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
48 lekcji
Hormony, stres i emocje: neuroendokrynologia dla psychologa i psychoterapeuty

Hormony a emocje to temat, który wraca w gabinecie częściej, niż sugeruje program studiów: klientka z nagłym lękiem przed miesiączką, mężczyzna z kołataniem serca i chudnięciem, pielęgniarka po nocnych dyżurach, której nastrój spada razem ze snem. Na kursie uczysz się neuroendokrynologii w zakresie potrzebnym psychologowi i psychoterapeucie: jak działają osie hormonalne i sprzężenia zwrotne, czym w temacie kortyzol a stres wiedza różni się od popularnych uproszczeń, co wiadomo o neuroprzekaźnikach, oksytocynie, hormonach płciowych, tarczycy, nadnerczach, śnie i cukrze oraz jak okresy przejściowe i leki hormonalne zmieniają psychikę. Poznajesz też sygnały, przy których objawy psychiczne trzeba skierować najpierw do lekarza. Kurs jest dla psychologów, psychoterapeutów i psychiatrów, a także dla psychologów w poradniach, na oddziałach i w praktyce online.

To szkolenie online, które przechodzisz we własnym tempie. Ma 12 modułów i 15 godzin nauki. Zaczynamy od układu hormonalnego i osi HPA, potem przechodzimy przez kortyzol, neuroprzekaźniki bez mitów, oksytocynę i więź, hormony płciowe, cykl miesiączkowy z PMS i PMDD, tarczycę i nadnercza, sen, rytm dobowy i cukier. Kolejne moduły opisują okresy przejściowe w skrócie, leki działające na hormony oraz wywiad o zdrowiu i współpracę z lekarzem. Ostatni moduł to trzy studia przypadków i psychoedukacja bez straszenia.

Każda lekcja zawiera sytuacje z gabinetu z komentarzem, typowe błędy i gotowe zdania, które możesz powiedzieć klientce. W każdym module jest studium przypadku i ćwiczenie z przykładowymi odpowiedziami. Do kursu dołączyliśmy 10 kart do druku, między innymi ściągę z osi hormonalnych, dzienniczek objawów w cyklu, listę pytań o sen i cukier, wzór notatki do lekarza i kartę czerwonych flag. Uczciwie piszemy o granicach kompetencji: psycholog rozpoznaje sygnały, pyta, dokumentuje, psychoedukuje i odsyła, zamiast diagnozować choroby albo interpretować wyniki w miejsce lekarza.

Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany, nie daje uprawnień medycznych ani uprawnień do prowadzenia psychoterapii i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Najczęściej zadawane pytania

Hormony a emocje łączy zależność w obie strony. Hormony wpływają na emocje głównie pośrednio: zmieniają pobudzenie, sen, apetyt, energię i wrażliwość na stres, a stres i emocje zmieniają wydzielanie hormonów. Nie ma prostego przełożenia „jeden hormon, jedna emocja”. Ten sam hormon działa inaczej zależnie od receptorów, pory dnia, wcześniejszych doświadczeń i innych układów organizmu. Dlatego psycholog nie czyta emocji z jednego wyniku, tylko zbiera wywiad i przy niepokojących objawach kieruje klientkę do lekarza.

Oś HPA to połączenie podwzgórza, przysadki i kory nadnerczy, które uruchamia hormonalną reakcję na stres, a jej głównym produktem jest kortyzol. Oś działa na zasadzie sprzężenia zwrotnego: wzrost kortyzolu hamuje dalsze pobudzenie. Przy długim obciążeniu ten rytm może się rozregulować. Na kursie uczysz się, co o tym wiadomo, czego nie wolno z tego wnioskować i jak wytłumaczyć to klientce prostymi słowami.

Nie można tak powiedzieć. W części depresji obserwuje się zmiany w pracy osi stresu, ale nie u wszystkich osób, a związek działa w obie strony: przewlekły stres może sprzyjać depresji, a depresja zmienia reakcję na stres. Podwyższony kortyzol bywa też objawem choroby nadnerczy, którą rozpoznaje lekarz. Jeden pomiar kortyzolu nie rozpoznaje depresji ani jej przyczyny, dlatego psycholog nie opiera się na nim w pracy.

Nie. Hipoteza o „braku serotoniny” jest uproszczeniem, które nie wyjaśnia depresji i nie pozwala jej rozpoznać żadnym badaniem krwi. Serotonina uczestniczy w regulacji nastroju, snu i apetytu, ale depresja wiąże się z wieloma układami, doświadczeniami i czynnikami biologicznymi. Na kursie pokazujemy, jak uczciwie odpowiedzieć klientce, która mówi, że ma „za mało serotoniny”, i jak rozmawiać o leczeniu bez obiecywania prostych wyjaśnień.

Tak. Niedoczynność tarczycy bywa mylona z depresją, bo obniża energię, spowalnia i pogarsza nastrój, a nadczynność może przypominać lęk albo manię: kołatanie serca, drżenie, bezsenność, chudnięcie, drażliwość. Dlatego przy takim obrazie psycholog pyta o zdrowie somatyczne i zachęca do konsultacji lekarskiej. Nie stawia diagnozy choroby tarczycy i nie interpretuje wyników zamiast lekarza.

PMDD, czyli przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne, to ciężka postać dolegliwości przedmiesiączkowych z wyraźnym obniżeniem nastroju, drażliwością albo lękiem, które pogarszają funkcjonowanie i ustępują wkrótce po rozpoczęciu miesiączki. PMS to łagodniejsze i częstsze dolegliwości. Do rozpoznania PMDD potrzebne są codzienne zapisy prowadzone na bieżąco przez co najmniej dwa cykle, dlatego uczymy prowadzenia dzienniczka. W PMDD pytamy też o myśli samobójcze, a diagnozę stawia lekarz.

Nie. Zlecanie badań i ich interpretacja należą do lekarza. Psycholog może zauważyć objawy, które każą pomyśleć o przyczynie somatycznej, zebrać wywiad, poprosić o wynik do wglądu za zgodą klientki, wyjaśnić, że o jego znaczeniu powie lekarz, i napisać notatkę do lekarza. Na kursie uczysz się też zdań, którymi odmawiasz interpretowania wyników, nie zostawiając klientki bez wsparcia.

Tak, po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany, nie daje uprawnień medycznych ani uprawnień do prowadzenia psychoterapii i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Daje wiedzę, sytuacje z gabinetu z komentarzem, studia przypadków i gotowe zdania, które możesz od razu wykorzystać w pracy z klientkami i w rozmowach z lekarzami.

Czego się nauczysz

  • Opisujesz osie HPA, tarczycową i gonadową prostym językiem i tłumaczysz klientce, dlaczego jeden wynik badania mało mówi
  • Odróżniasz hormon od neuroprzekaźnika, rozumiesz sprzężenia zwrotne i wrażliwość receptorów oraz wiesz, skąd biorą się różnice między osobami
  • Wyjaśniasz kortyzol a stres bez straszenia: reakcję alarmową, rytm dobowy, przeciążenie, a także to, co kortyzol robi, a czego nie wyjaśnia w depresji, PTSD i wypaleniu
  • Rozbrajasz mity o serotoninie, dopaminie i „hormonie miłości” i mówisz klientce uczciwie, co wiadomo, a czego nie
  • Rozumiesz, jak estrogeny, progesteron i testosteron wiążą się z nastrojem, także przy prawidłowych wynikach badań
  • Rozpoznajesz wzór PMDD, pomagasz klientce prowadzić dzienniczek objawów przez co najmniej dwa cykle, zawsze pytasz o myśli samobójcze i wiesz, kiedy odesłać do lekarza
  • Zauważasz objawy psychiczne, które mogą wynikać z choroby tarczycy lub nadnerczy, i znasz czerwone flagi wymagające pilnej konsultacji lekarskiej
  • Pytasz o sen, rytm dobowy, jedzenie i cukier i odróżniasz objawy podobne do napadu lęku od zagrożenia, które trzeba szybko sprawdzić
  • Rozumiesz, co dzieje się w okresach przejściowych: w dojrzewaniu, ciąży, połogu, perimenopauzie i starzeniu, i odsyłasz do właściwych specjalistów
  • Rozmawiasz z klientką o lekach hormonalnych, nie zalecając ich i nie odradzając, i nie polecasz przerywania leczenia na własną rękę
  • Zbierasz wywiad o zdrowiu somatycznym, piszesz notatkę do lekarza za zgodą klientki i dbasz o granice kompetencji
  • Prowadzisz psychoedukację o hormonach bez straszenia i bez obiecywania, że wyrównanie hormonów rozwiąże wszystkie trudności

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy i psychoterapeuci pracujący z lękiem, depresją, zaburzeniami snu i trudnościami związanymi z cyklem, ciążą i menopauzą
  • Psychiatrzy i lekarze rezydenci, którzy chcą uporządkować wiedzę o związkach hormonów z psychiką
  • Psycholodzy w poradniach, na oddziałach szpitalnych i w małych miejscowościach, gdzie dostęp do endokrynologa bywa trudny
  • Psycholodzy prowadzący praktykę online, którzy częściej nie widzą klientki na żywo i muszą trafnie pytać o zdrowie somatyczne
  • Psycholodzy i psychoterapeuci, którzy chcą wiedzieć, kiedy objawy psychiczne należy najpierw skierować do lekarza

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie jest akredytowany, nie daje uprawnień medycznych ani uprawnień do prowadzenia psychoterapii; po ukończeniu otrzymujesz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin
  • Kurs nie uczy diagnozy ani leczenia chorób hormonalnych: to zadanie lekarza
  • Kurs nie obejmuje doboru leków, hormonów ani suplementów i nie zawiera zaleceń ich przyjmowania ani odstawiania
  • Kurs nie uczy interpretacji wyników badań laboratoryjnych: wyniki interpretuje lekarz
  • Kurs nie jest poradnictwem prawnym: informacje o przepisach są ogólne, a w konkretnej sprawie decyduje prawnik
  • Kurs nie zastępuje konsultacji lekarskiej, pomocy w stanie nagłym ani procedur Twojego miejsca pracy

Program szkolenia

48 lekcji w 12 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Hormony a mózg: jak działa układ hormonalny

Moduł 2

Kortyzol a stres: od alarmu do przeciążenia

  • Co dzieje się w ciele, gdy klient mówi, że jest zestresowany?18 min
  • Allostaza i rytm dobowy: kiedy adaptacja zamienia się w przeciążenie19 min
  • Kortyzol w depresji, PTSD i wypaleniu: co wiadomo, a co nie8 min
  • Pomiar kortyzolu ze śliny i włosów oraz jak rozmawiać o wynikach klienta19 min
Moduł 3

Neuroprzekaźniki bez mitów

  • Serotonina i mit niedoboru: czego naprawdę brakuje w depresji?19 min
  • Dopamina: motywacja, uczenie się i mit dopaminowego detoksu18 min
  • Noradrenalina, GABA i glutaminian: pobudzenie, hamowanie i lęk8 min
  • Endorfiny i inne substancje nagrody oraz jak mówić o neuroprzekaźnikach z klientem17 min
Moduł 4

Oksytocyna, wazopresyna i więź

  • Oksytocyna i wazopresyna: co robią w ciele i w mózgu?17 min
  • Hormon miłości jako uproszczenie: co mówią badania nad oksytocyną donosową?17 min
  • Więź, przywiązanie i stres w relacji: jak łączyć biologię z psychologią?9 min
  • Dotyk, bliskość i granice: kiedy ciało pomaga w relacji i w terapii?18 min
Moduł 5

Estrogeny, progesteron i testosteron a nastrój

  • Estrogeny w mózgu: co wiadomo o ich wpływie na nastrój i pamięć?8 min
  • Progesteron i allopregnanolon: dlaczego liczy się wrażliwość na zmianę?7 min
  • Testosteron u mężczyzn i kobiet: energia, motywacja i mit agresji8 min
  • Wrażliwość na hormony przy prawidłowych wynikach: jak rozmawiać z klientem?18 min
Moduł 6

Cykl miesiączkowy, PMS i PMDD

  • Fazy cyklu miesiączkowego i nastrój: co dzieje się w każdej z nich?8 min
  • PMS a PMDD: czym się różnią i jak wygląda rozpoznanie?7 min
  • Dzienniczek objawów w cyklu: jak go prowadzić i co z niego wynika?9 min
  • Co dalej po dzienniczku: lekarz, psychoterapia i życie z cyklem17 min
Moduł 7

Tarczyca i nadnercza: kiedy przyczyna leży w ciele

  • Niedoczynność tarczycy i Hashimoto: kiedy obniżony nastrój ma przyczynę w ciele?18 min
  • Nadczynność tarczycy i choroba Gravesa-Basedowa: lęk, drażliwość i objawy maniakalne8 min
  • Zespół Cushinga i choroba Addisona: gdy kortyzolu jest za dużo albo za mało8 min
  • Guz chromochłonny i napady lęku: jak odróżnić panikę od choroby ciała?19 min
Moduł 8

Sen, rytm dobowy i cukier

  • Melatonina, chronotyp i światło: jak działa zegar biologiczny i co ma z nastrojem?8 min
  • Praca zmianowa i jet lag: gdy zegar rozjeżdża się z grafikiem8 min
  • Insulina, glukoza i hipoglikemia: kiedy niski cukier wygląda jak napad lęku?8 min
  • Insulinooporność jako modne hasło i jako stan oraz cukrzyca a depresja19 min
Moduł 9

Okresy przejściowe w skrócie

  • Dojrzewanie: hormony a emocje nastolatka, czyli co jest burzą, a co sygnałem18 min
  • Ciąża i połóg: hormony, baby blues, depresja poporodowa i tarczyca po porodzie8 min
  • Perimenopauza w skrócie: wahania hormonów, nastrój, sen i kiedy odesłać do ginekologa8 min
  • Starzenie się mężczyzn i spadek testosteronu: co jest faktem, a co marketingiem?19 min
Moduł 10

Leki działające na hormony a psychika

  • Antykoncepcja hormonalna a nastrój: co wiemy, co się mówi i jak o tym rozmawiać20 min
  • Terapia menopauzalna i hormonoterapia w onkologii: granice psychologa9 min
  • Glikokortykosteroidy i leczenie tarczycy: kiedy lek zmienia nastrój i co z tym zrobić9 min
  • Sterydy anaboliczne, suplementy i rozmowa o lekach: co mówi psycholog, a co lekarz19 min
Moduł 11

Wywiad o zdrowiu i współpraca z lekarzem

  • Wywiad somatyczny w gabinecie psychologa: pytania przesiewowe i jak je zadawać10 min
  • Czerwone flagi somatyczne: kiedy odesłać do lekarza pilnie, a kiedy w ciągu kilku dni9 min
  • Klientka z wynikami badań i notatka do lekarza: jak współpracować za zgodą klienta19 min
  • Granice kompetencji, tajemnica i prawo w rozmowie o ciele klienta20 min
Moduł 12

Psychoedukacja bez straszenia i studia przypadków

  • Psychoedukacja o hormonach bez straszenia i bez obiecywania: jak mówić do klienta20 min
  • Przypadek 1: PMDD z myślami samobójczymi, czyli psycholog, psychiatra i ginekolog razem19 min
  • Przypadek 2: mężczyzna z nadczynnością tarczycy, który przyszedł z lękiem i złością9 min
  • Przypadek 3: pielęgniarka na zmiany z bezsennością i podsumowanie całego kursu20 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.

  • Trzy osie hormonalne na jednej stroniePDF
  • Stres i kortyzol: jak to wytłumaczyć klientowiPDF
  • Mity o hormonach i neuroprzekaźnikach: co mówi klient i co można odpowiedziećPDF
  • Dzienniczek objawów w cyklu: dwa cyklePDF
  • Tarczyca i nadnercza: kiedy objawy wymagają lekarzaPDF
  • Sen, rytm dnia i cukier: pytania do klientaPDF
  • Leki i hormony: co zapytać, czego nie mówićPDF
  • Wywiad somatyczny: formularz do pierwszej rozmowyPDF
  • Notatka do lekarza: wzórPDF
  • Czerwone flagi: pilnie do lekarza albo pod 112PDF

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Pierwsza lekcja każdego szkolenia jest otwarta bez logowania, a cały blog jest dostępny bez opłat. Konta założone przed 1 września 2026 zachowują darmowy dostęp do trzech pełnych szkoleń, bez certyfikatów. Nowe konta zaczynają od okresu próbnego w wybranym planie. Pierwsze 5 dni za darmo. W tym czasie otwierasz 2 dowolne szkolenia w całości.

Powiązane szkolenia

Przeczytaj także

W abonamencie

Pierwsze 5 dni za darmo

Przetestuj 5 dni za darmo