Przemoc w rodzinie — jak rozpoznać, chronić dzieci i szukać pomocy: przemoc fizyczna i psychiczna

Jeśli trafiłaś lub trafiłeś na ten kurs, to prawdopodobnie dlatego, że coś w Twoim domu nie daje Ci spokoju. Może to jest jasne — ktoś Cię uderzył, popchnął, złapał za rękę tak mocno, że został siniak. A może to jest bardziej mgliste — masz wrażenie, że coś jest nie tak, ale nie potrafisz tego nazwać. Ten kurs jest po to, żeby pomóc Ci to nazwać, zrozumieć, co się dzieje, i pokazać, co możesz zrobić — dla siebie i dla swoich dzieci. Zaczynamy od dwóch form przemocy, które najczęściej pierwsze przychodzą na myśl: fizycznej i psychicznej.

Przemoc fizyczna — to więcej niż bicie Przemoc fizyczna to każde działanie, które narusza Twoje ciało wbrew Twojej woli. Bicie, popychanie, szarpanie, duszenie, wykręcanie ręki, rzucanie w Ciebie przedmiotami, blokowanie drzwi, żebyś nie mogła/mógł wyjść z pokoju. Ważna rzecz: to nie musi zostawiać śladu, żeby było przemocą. Mocne ściśnięcie ramienia, popchnięcie na ścianę, uderzenie pięścią obok Twojej głowy — to wszystko są formy przemocy fizycznej, nawet jeśli nikt tego nie widział i nie zostało nic widocznego. Nie musisz mieć siniaka, żeby to, co się dzieje, było poważne.

Przemoc psychiczna — najtrudniejsza do nazwania To jest forma, która pojawia się w niemal każdym domu, w którym jest przemoc — czasem sama, czasem razem z fizyczną. I paradoksalnie jest najtrudniejsza do rozpoznania, bo nie zostawia śladów, które można pokazać komuś innemu. Obejmuje: wyśmiewanie i poniżanie (przy innych albo w cztery oczy), grożenie Tobie, dzieciom albo nawet zwierzakowi domowemu, mówienie Ci, że coś sobie wymyślasz albo przesadzasz, kiedy dobrze wiesz, co widziałaś/widziałeś, odcinanie Cię od bliskich, kontrolowanie tego, jak wyglądasz i z kim się widujesz, oraz karanie milczeniem, które ciągnie się dniami.

Dlaczego to nie jest "przesada z Twojej strony" Jedna rzecz łączy przemoc psychiczną z fizyczną — to nie jest pojedyncze zdarzenie, tylko powtarzający się wzorzec. Jeśli ktoś raz na Ciebie krzyknął w złości po ciężkim dniu, to nie to samo, co ktoś, kto systematycznie, tydzień po tygodniu, mówi Ci, że jesteś głupia, nic nie umiesz, nikt inny by Cię nie chciał. Ta powtarzalność powoli, po trochu, zmienia to, jak sama/sam siebie widzisz. I dlatego wiele osób, które doświadczają wyłącznie przemocy psychicznej, długo nie nazywają tego przemocą — bo w głowie mamy obraz przemocy jako siniaków, a nie jako zdania powtarzanego przez lata.

Przykład z życia Wyobraź sobie kogoś, kto nigdy nie podniósł na Ciebie ręki, ale zawsze wie lepiej, w co się ubierasz, komu wolno Ci pisać, i regularnie mówi Ci przy rodzinie, że "bez niego byś sobie nie poradziła". Nie ma siniaków. Jest za to ktoś, kto boi się podjąć własną decyzję, bo zawsze słyszy, że jest niewystarczająca. To jest przemoc — i to jest ważne, żebyś to usłyszała/usłyszał już na starcie tego kursu, zanim przejdziemy dalej.

W kolejnej lekcji tego modułu pokażemy Ci formy przemocy, o których mówi się jeszcze rzadziej — ekonomiczną i seksualną. Obie bywają trudniejsze do nazwania niż to, co już omówiliśmy, ale są równie realne.