Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Psychologia rozwoju człowieka dla studenta psychologii – od dzieciństwa do późnej dorosłości

Kurs powtórkowy dla studenta I roku psychologii, porządkujący materiał z psychologii rozwoju człowieka przed egzaminem — od podstaw teoretycznych i metod badawczych, przez rozwój prenatalny, teorie Piageta, Wygotskiego i przywiązania, adolescencję i teorię Eriksona, po dorosłość, starzenie się poznawcze oraz śmierć i żałobę w perspektywie rozwojowej.

Godziny dydaktyczne
24 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
132 lekcje
Psychologia rozwoju człowieka dla studenta psychologii – od dzieciństwa do późnej dorosłości

Ten kurs powstał z myślą o studencie pierwszego roku psychologii przygotowującym się do egzaminu z psychologii rozwoju człowieka — jednego z podstawowych, obowiązkowych przedmiotów pierwszego roku, obejmującego cały cykl życia od poczęcia po starość. Kurs porządkuje ten obszerny materiał w przystępny, konkretny sposób, z przykładami i stałym odniesieniem do tego, dlaczego dana teoria czy wynik badawczy ma znaczenie dla przyszłego psychologa, a nie tylko dla zaliczenia.

Zaczynamy od podstaw: czym jest rozwój psychiczny, jakie spory teoretyczne (natura kontra wychowanie, ciągłość kontra etapowość) organizują całą dyscyplinę, oraz jak psychologowie w ogóle badają rozwój (metody podłużne i poprzeczne, specyfika badania dzieci). Następnie przechodzimy przez rozwój prenatalny i noworodkowy, obie wielkie teorie rozwoju poznawczego — Piageta i Wygotskiego — wraz z ich krytyką, oraz teorię przywiązania Bowlby'ego i Ainsworth.

Kolejne bloki obejmują rozwój społeczno-emocjonalny wczesnego dzieciństwa, okres szkolny, gwałtowne zmiany biologiczne adolescencji oraz pełną, ośmiostadialną teorię psychospołeczną Erika Eriksona, będącą punktem odniesienia dla trzech kolejnych bloków poświęconych wczesnej, średniej i późnej dorosłości — od zadań rozwojowych i intymności, przez generatywność i (obalany empirycznie) mit kryzysu wieku średniego, po integralność, mądrość i zmiany poznawcze starości.

Dalsza część kursu obejmuje przekrojowe obszary rozwoju: moralny (Kohlberg i krytyka Gilligan), językowy (spór Chomsky-Skinner), style wychowawcze (typologia Baumrind), tożsamość płciową, poznawcze funkcje zabawy, relacje rówieśnicze na różnych etapach (przyjaźń, odrzucenie, cyberprzemoc) oraz rodzinę (rodzeństwo, rozwód rodziców). Kurs kończy się blokiem poświęconym starzeniu się poznawczym (w tym koncepcji rezerwy poznawczej) oraz — w duchu podejścia obejmującego całe życie — rzeczowym, akademickim przeglądem rozumienia śmierci na różnych etapach rozwoju i współczesnych modeli żałoby, w tym krytyczną analizą popularnego modelu Kübler-Ross.

Każdy moduł kończy się krótkim sprawdzianem w stylu egzaminacyjnym, a do kursu dołączony jest komplet materiałów do samodzielnej nauki: fiszki z kluczowymi pojęciami i nazwiskami, tabela zestawiająca stadia Piageta i stadia Eriksona, uproszczona oś czasu rozwoju człowieka od okresu prenatalnego po późną dorosłość oraz zbiorczy zestaw pytań powtórkowych do całego kursu.

Czego się nauczysz

  • Znasz definicję i cechy rozwoju psychicznego oraz główne spory teoretyczne psychologii rozwoju (natura kontra wychowanie, ciągłość kontra etapowość) i metody badania rozwoju (podłużne, poprzeczne, specyfika badania dzieci)
  • Rozumiesz rozwój prenatalny i noworodkowy oraz potrafisz porównać teorię stadiów Piageta z teorią sociokulturową Wygotskiego, w tym ich krytykę i współczesne ujęcia
  • Znasz teorię przywiązania Bowlby'ego i style przywiązania Ainsworth oraz rozumiesz rozwój tożsamości, samoregulacji i roli zabawy we wczesnym dzieciństwie
  • Rozumiesz zmiany okresu szkolnego i adolescencji (w tym neurobiologię dojrzewania) oraz znasz pełną, ośmiostadialną teorię psychospołeczną Eriksona wraz z jej zastosowaniem do całego cyklu życia
  • Potrafisz scharakteryzować zadania rozwojowe i wyzwania wczesnej, średniej i późnej dorosłości (intymność, generatywność, integralność), w tym krytycznie ocenić popularny mit kryzysu wieku średniego
  • Znasz teorię rozwoju moralnego Kohlberga i jej krytykę (etyka troski Gilligan), spór natywizm-behawioryzm w rozwoju językowym (Chomsky, Skinner) oraz typologię stylów wychowawczych Baumrind
  • Rozumiesz rozwój tożsamości płciowej, poznawcze funkcje zabawy, dynamikę relacji rówieśniczych (przyjaźń, odrzucenie) oraz wpływ rodzeństwa i rozwodu rodziców na rozwój dziecka
  • Znasz mechanizmy starzenia się poznawczego, koncepcję rezerwy poznawczej oraz rozwojowe rozumienie śmierci i współczesne, oparte na dowodach modele żałoby (w tym krytykę modelu Kübler-Ross)

Dla kogo jest to szkolenie

  • Studenci pierwszego roku psychologii przygotowujący się do egzaminu z psychologii rozwoju człowieka
  • Studenci, którzy ukończyli poprzednie kursy ścieżki „Student psychologii – I rok” i chcą kontynuować uporządkowaną naukę zgodnie z jej programem
  • Kandydaci na studia psychologiczne, chcący zorientować się w zakresie tego przedmiotu przed rozpoczęciem nauki

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kliniczna diagnostyka zaburzeń rozwojowych, w tym zaburzeń neurorozwojowych czy przedłużonego zaburzenia żałoby — kurs sygnalizuje te tematy na poziomie wprowadzającym, bez elementów diagnostyki klinicznej, właściwej dla dalszych, specjalistycznych kursów
  • Psychoterapia i techniki interwencji terapeutycznej — omawiane koncepcje (np. terapia przeglądu życia) są przedstawione jako zjawiska badane w psychologii rozwoju, nie jako protokół terapeutyczny
  • Certyfikowane przygotowanie do egzaminu na konkretnej uczelni — materiał jest uniwersalną bazą wiedzy, nie substytutem sylabusa konkretnego przedmiotu

Program szkolenia

132 lekcje w 44 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Czym jest rozwój psychiczny

Moduł 2

Główne pytania i spory w psychologii rozwoju

  • Spór natura vs wychowanie: historia sporu i główne stanowiska3 min
  • Ciągłość vs etapowość rozwoju — modele stadialne a modele ciągłe13 min
  • Inne spory: aktywność a bierność jednostki oraz uniwersalność a specyfika kulturowa rozwoju14 min
Moduł 3

Badania podłużne i poprzeczne

  • Metoda podłużna (longitudinalna) w badaniach nad rozwojem — założenia, zalety i ograniczenia3 min
  • Metoda poprzeczna (transwersalna) i badania kohortowo-sekwencyjne3 min
  • Inne metody badania rozwoju: eksperyment, obserwacja naturalistyczna i studium przypadku13 min
Moduł 4

Specyfika badania dzieci

  • Trudności badania dzieci: ograniczenia komunikacyjne, uwaga i motywacja badanych3 min
  • Metody dostosowane do niemowląt: habituacja, preferencyjne spoglądanie i śledzenie wzroku13 min
  • Etyka badań z udziałem dzieci: zgoda rodzica, assent dziecka i ochrona przed szkodą13 min
Moduł 5

Etapy rozwoju prenatalnego

  • Okres germinalny i embrionalny — pierwsze osiem tygodni rozwoju prenatalnego3 min
  • Okres płodowy oraz teratogeny — czynniki ryzyka w rozwoju prenatalnym3 min
  • Poród i przejście do życia pozałonowego — adaptacja noworodka13 min
Moduł 6

Zmysły i odruchy noworodka

  • Zmysły noworodka: wzrok, słuch, węch i dotyk tuż po urodzeniu3 min
  • Odruchy noworodkowe: ssania, chwytny, Moro i Babińskiego3 min
  • Wczesne kompetencje społeczne noworodka: naśladowanie twarzy i regulacja stanów13 min
Moduł 7

Stadia rozwoju poznawczego Piageta

  • Założenia konstruktywizmu Piageta: schemat, asymilacja, akomodacja i równoważenie3 min
  • Stadium sensomotoryczne i przedoperacyjne w teorii Piageta14 min
  • Stadium operacji konkretnych i operacji formalnych w teorii Piageta14 min
Moduł 8

Krytyka teorii Piageta i współczesne ujęcia

  • Krytyka metodologiczna Piageta: niedoszacowanie kompetencji dzieci13 min
  • Teoria umysłu i nurt neonatywistyczny jako alternatywy wobec ujęcia Piageta13 min
  • Teoria przetwarzania informacji jako alternatywa dla modelu stadialnego Piageta13 min
Moduł 9

Strefa najbliższego rozwoju

  • Lew Wygotski: kontekst historyczny i podejście sociokulturowe do rozwoju3 min
  • Strefa najbliższego rozwoju i rusztowanie (scaffolding) — najważniejsze pojęcia Wygotskiego3 min
  • Mowa prywatna jako etap pośredni internalizacji — spór Wygotskiego z Piagetem13 min
Moduł 10

Rola kultury i języka w rozwoju poznawczym

  • Mediacja semiotyczna i język jako najważniejsze narzędzie psychologiczne3 min
  • Zabawa jako czynnik rozwoju poznawczego w ujęciu Wygotskiego3 min
  • Wpływ Wygotskiego na współczesną edukację oraz krytyka jego teorii13 min
Moduł 11

Teoria przywiązania Bowlby'ego

  • John Bowlby: etologiczne korzenie teorii przywiązania3 min
  • Fazy rozwoju przywiązania oraz lęk separacyjny i lęk przed obcymi3 min
  • Wewnętrzne modele operacyjne oraz krytyka „hipotezy deprywacji matczynej”14 min
Moduł 12

Style przywiązania i „obca sytuacja” Ainsworth

  • Procedura „obcej sytuacji” Mary Ainsworth — przebieg i logika badania3 min
  • Cztery style przywiązania: bezpieczny, unikający, ambiwalentny i zdezorganizowany3 min
  • Stabilność przywiązania w czasie oraz krytyka i ograniczenia metodologii „obcej sytuacji”14 min
Moduł 13

Rozwój tożsamości i samoregulacji

  • Rozwój świadomości siebie: test lustra oraz Ja podmiotowe i przedmiotowe3 min
  • Rozwój samoregulacji emocjonalnej i behawioralnej w dzieciństwie3 min
  • Temperament dziecka: podstawowe wymiary i koncepcja dopasowania (goodness of fit)14 min
Moduł 14

Zabawa a rozwój społeczno-emocjonalny

  • Rozwojowa sekwencja zabawy społecznej według klasyfikacji Mildred Parten3 min
  • Zabawa a rozwój teorii umysłu i regulacji emocji w kontekście rówieśniczym13 min
  • Zabawa a kompetencje społeczne — podsumowanie i wnioski dla praktyki wychowawczej i edukacyjnej13 min
Moduł 15

Rozwój poznawczy w wieku szkolnym

  • Myślenie konkretno-operacyjne w praktyce szkolnej: klasyfikacja, seriacja i liczenie13 min
  • Metapoznanie i strategie uczenia się: jak dziecko uczy się uczyć3 min
  • Inteligencja w wieku szkolnym: testy IQ oraz krytyka jednowymiarowego ujęcia zdolności14 min
Moduł 16

Relacje rówieśnicze w wieku szkolnym

  • Funkcje grupy rówieśniczej w wieku szkolnym i status socjometryczny dziecka14 min
  • Przyjaźń w wieku szkolnym i rozwój rozumienia jej znaczenia3 min
  • Konflikty rówieśnicze w wieku szkolnym i rola dorosłych w ich mediacji14 min
Moduł 17

Zmiany biologiczne okresu dojrzewania

  • Pokwitanie: zmiany hormonalne i skok pokwitaniowy wzrostu3 min
  • Dojrzewanie mózgu nastolatka: asynchronia kory przedczołowej i układu limbicznego3 min
  • Obraz ciała i dojrzewanie a samoocena nastolatka14 min
Moduł 18

Kryzys tożsamości w adolescencji (Erikson)

  • Erik Erikson: piąte stadium — tożsamość a pomieszanie ról13 min
  • Moratorium psychospołeczne i proces eksploracji tożsamości3 min
  • Statusy tożsamości Marcii oraz krytyka teorii Eriksona14 min
Moduł 19

Osiem stadiów rozwoju psychospołecznego — przegląd

  • Stadia I-IV Eriksona: ufność, autonomia, inicjatywa i produktywność13 min
  • Stadia V-VIII Eriksona: tożsamość, intymność, generatywność i integralność3 min
  • Krytyka teorii Eriksona i jej znaczenie dla współczesnej psychologii rozwoju14 min
Moduł 20

Zastosowanie teorii Eriksona do rozumienia biegu życia

  • Wpływ rozwiązania wcześniejszych kryzysów na przebieg kolejnych stadiów3 min
  • Teoria Eriksona a współczesne zmiany w typowym przebiegu życia3 min
  • Praktyczne zastosowania teorii Eriksona w psychologii klinicznej i poradnictwie13 min
Moduł 21

Zadania rozwojowe wczesnej dorosłości

  • Koncepcja zadań rozwojowych Roberta Havighursta13 min
  • Rozwój kariery zawodowej we wczesnej dorosłości: teoria Donalda Supera4 min
  • Wyłaniająca się dorosłość i rosnąca heterogeniczność współczesnych ścieżek życiowych14 min
Moduł 22

Bliskość a izolacja

  • Intymność a izolacja — szczegółowe omówienie szóstego stadium Eriksona3 min
  • Trójskładnikowa teoria miłości Roberta Sternberga13 min
  • Samotność we wczesnej dorosłości: rodzaje, konsekwencje i czynniki ochronne14 min
Moduł 23

Generatywność a stagnacja

  • Generatywność a stagnacja — szczegółowe omówienie siódmego stadium Eriksona3 min
  • Generatywność w praktyce: mentoring zawodowy oraz narracyjne ujęcie tożsamości McAdamsa3 min
  • Stagnacja: czynniki ryzyka oraz możliwości powrotu ku generatywności14 min
Moduł 24

Kryzys wieku średniego — mit czy fakt

  • Geneza pojęcia kryzysu wieku średniego i jego popularny, medialny obraz3 min
  • Dowody empiryczne: krzywa szczęścia w kształcie litery U i jej interpretacje4 min
  • Przewartościowanie zamiast kryzysu: współczesne, zniuansowane ujęcie średniej dorosłości14 min
Moduł 25

Zmiany poznawcze w starości

  • Inteligencja płynna a skrystalizowana w procesie starzenia się3 min
  • Zmiany pamięci, uwagi i szybkości przetwarzania w procesie starzenia się3 min
  • Normalne starzenie się poznawcze a otępienie — ważne rozróżnienie diagnostyczne13 min
Moduł 26

Integralność a rozpacz

  • Integralność a rozpacz — szczegółowe omówienie ósmego, ostatniego stadium Eriksona13 min
  • Terapia przeglądu życia (life review) jako narzędzie wspierające integralność3 min
  • Psychologiczna koncepcja mądrości jako konstrukt badawczy14 min
Moduł 27

Teoria Kohlberga — stadia rozwoju moralnego

  • Lawrence Kohlberg i metoda dylematów moralnych: dylemat Heinza3 min
  • Poziom przedkonwencjonalny i konwencjonalny w teorii Kohlberga4 min
  • Poziom postkonwencjonalny Kohlberga oraz wstępna krytyka uniwersalności sekwencji14 min
Moduł 28

Krytyka Kohlberga — etyka troski Gilligan

  • Zarzut płciowej stronniczości teorii Kohlberga i badania Carol Gilligan3 min
  • Empiryczna weryfikacja tezy Gilligan i dalsze implikacje etyki troski4 min
  • Współczesne kierunki badań nad rozwojem moralnym: empatia i intuicjonizm moralny14 min
Moduł 29

Etapy nabywania języka u dziecka

  • Faza przedjęzykowa: gruchanie, gaworzenie i wczesna percepcja mowy14 min
  • Pierwsze słowa, eksplozja słownikowa i mowa telegraficzna4 min
  • Rozwój gramatyki: zjawisko nadregularyzacji jako dowód aktywnego uczenia się reguł14 min
Moduł 30

Spór natywizm vs behawioryzm — Chomsky i Skinner

  • B.F. Skinner: behawiorystyczne wyjaśnienie nabywania języka3 min
  • Noam Chomsky: krytyka Skinnera i teoria wrodzonej gramatyki uniwersalnej4 min
  • Współczesne stanowisko pośrednie: interakcjonizm w rozwoju językowym14 min
Moduł 31

Typologia stylów wychowawczych Baumrind

  • Dwa wymiary stylów wychowawczych: wymagania (kontrola) i responsywność (ciepło)3 min
  • Cztery style wychowawcze: autorytatywny, autorytarny, pobłażliwy i zaniedbujący3 min
  • Kulturowe ograniczenia typologii Baumrind i konieczność jej kontekstowej interpretacji14 min
Moduł 32

Wpływ stylu wychowawczego na rozwój dziecka

  • Konsekwencje rozwojowe stylu autorytatywnego i autorytarnego3 min
  • Konsekwencje rozwojowe stylu pobłażliwego i zaniedbującego3 min
  • Czynniki modyfikujące wpływ stylu wychowawczego: dopasowanie do temperamentu i dwukierunkowość wpływu14 min
Moduł 33

Rozwój tożsamości płciowej w dzieciństwie

  • Podstawowe pojęcia: płeć biologiczna, tożsamość płciowa i rola rodzajowa4 min
  • Model stałości płci Kohlberga: identyfikacja, stabilność i stałość4 min
  • Wczesne preferencje rodzajowe: zabawki, kolory i segregacja płciowa w zabawie14 min
Moduł 34

Teorie socjalizacji rodzajowej

  • Teoria społecznego uczenia się oraz teoria schematów płci4 min
  • Androgynia psychologiczna i praktyczne implikacje elastyczności schematów płciowych4 min
  • Integracja modeli: czynniki poznawcze, społeczne i biologiczne w wyjaśnianiu rozwoju tożsamości płciowej14 min
Moduł 35

Rodzaje zabawy w rozwoju dziecka

  • Klasyfikacja zabawy według Piageta: funkcjonalna, symboliczna i z regułami14 min
  • Zabawa konstrukcyjna i jej związek z umiejętnościami przestrzennymi4 min
  • Rola zabawy w rozwoju zdolności rozwiązywania problemów i kreatywności14 min
Moduł 36

Zabawa symboliczna a rozwój myślenia

  • Geneza zabawy symbolicznej: schematy zastępcze i decentracja w rozwoju zabawy na niby4 min
  • Związek zabawy symbolicznej z rozwojem języka i wczesną umiejętnością czytania4 min
  • Ograniczenia nadmiernej strukturyzacji zabawy z perspektywy rozwojowej14 min
Moduł 37

Przyjaźń dziecięca a przyjaźń w adolescencji

  • Ewolucja funkcji przyjaźni: od wspólnej aktywności do intymności i wsparcia tożsamości4 min
  • Struktura grup rówieśniczych w adolescencji: kliki, tłumy i romantyczne diady4 min
  • Presja rówieśnicza i konformizm w adolescencji — rola adaptacyjna, nie tylko ryzykowna14 min
Moduł 38

Odrzucenie rówieśnicze i jego skutki rozwojowe

  • Mechanizmy odrzucenia rówieśniczego — pogłębienie tematu z perspektywy rozwojowej3 min
  • Długofalowe konsekwencje odrzucenia rówieśniczego oraz czynniki ochronne i interwencje14 min
  • Cyberprzemoc jako współczesny wymiar odrzucenia i przemocy rówieśniczej14 min
Moduł 39

Rodzeństwo i kolejność urodzenia

  • Relacje rodzeństwa jako odrębny, unikalny kontekst rozwojowy14 min
  • Hipoteza kolejności urodzenia: od Adlera i Sullowaya po współczesną krytykę empiryczną4 min
  • Czynniki różnicujące relacje rodzeństwa: różnica wieku, płeć i nieudostępnione środowisko14 min
Moduł 40

Rozwód rodziców a rozwój dziecka — co mówią badania

  • Krótkoterminowe reakcje dziecka na rozwód rodziców w zależności od wieku13 min
  • Długoterminowe konsekwencje rozwodu: wyniki metaanaliz Paula Amato4 min
  • Czynniki ochronne po rozwodzie: niski konflikt, jakość rodzicielstwa i mediacja rozwodowa14 min
Moduł 41

Zmiany pamięci i tempa przetwarzania w starości

  • Hipoteza spowolnienia generalnego (Salthouse) i jej empiryczna weryfikacja4 min
  • Pamięć prospektywna i metapamięć w starości4 min
  • Interwencje wspierające funkcjonowanie poznawcze w starości: trening poznawczy i aktywność fizyczna14 min
Moduł 42

Rezerwa poznawcza i czynniki chroniące

  • Koncepcja rezerwy poznawczej: geneza i definicja4 min
  • Czynniki budujące rezerwę poznawczą: edukacja, złożoność zawodowa i dwujęzyczność4 min
  • Krytyka i ograniczenia koncepcji rezerwy poznawczej14 min
Moduł 43

Rozumienie śmierci na różnych etapach rozwoju

  • Cztery komponenty pojęciowe dojrzałego rozumienia śmierci3 min
  • Rozwojowa sekwencja rozumienia śmierci: od wczesnego dzieciństwa do adolescencji4 min
  • Komunikacja o śmierci z dziećmi — zasady wynikające z badań rozwojowych14 min
Moduł 44

Model żałoby Kübler-Ross i jego krytyka

  • Geneza modelu Kübler-Ross: pięć etapów i ich pierwotny kontekst badawczy3 min
  • Krytyka empiryczna modelu Kübler-Ross: brak dowodów na uniwersalną, liniową sekwencję3 min
  • Współczesne modele żałoby oraz integracja tematu w perspektywie całożyciowej — podsumowanie kursu15 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planach Student i Specjalista.

  • Załącznik A — Oś czasu rozwoju człowieka: od okresu prenatalnego po późną dorosłośćPDF
  • Załącznik B — Fiszki: kluczowe pojęcia i nazwiska z kursuPDF
  • Załącznik C — Tabela: stadia Piageta i stadia Eriksona zestawione obok siebiePDF
  • Załącznik D — Zestaw pytań powtórkowych do całego kursuPDF

Najczęściej zadawane pytania

Psychologia rozwoju człowieka bada zmiany w funkcjonowaniu psychicznym od okresu prenatalnego do późnej starości. Obejmuje rozwój poznawczy, emocjonalny, społeczny, moralny i językowy oraz to, jak na te zmiany wpływają biologia, relacje i kultura. Ważnymi pytaniami tej dziedziny są spory o rolę natury i wychowania, ciągłość lub stadialność rozwoju oraz stabilność cech w czasie. Wiedza z psychologii rozwoju jest podstawą pracy z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi.

Według Piageta rozwój poznawczy przebiega w czterech stadiach: sensoryczno-motorycznym, przedoperacyjnym, operacji konkretnych i operacji formalnych. W stadium sensoryczno-motorycznym dziecko poznaje świat przez zmysły i działanie, w przedoperacyjnym rozwija myślenie symboliczne, w stadium operacji konkretnych zaczyna logicznie rozumować o konkretnych obiektach, a w stadium operacji formalnych myśli abstrakcyjnie. Współczesne badania wskazują, że Piaget niedoszacował kompetencji małych dzieci.

Strefa najbliższego rozwoju to obszar między tym, co dziecko potrafi zrobić samodzielnie, a tym, co może osiągnąć z pomocą bardziej kompetentnej osoby. Pojęcie to wprowadził Wygotski, który podkreślał społeczny i kulturowy charakter rozwoju. Wsparcie dorosłego, nazywane rusztowaniem, powinno być dopasowane do poziomu dziecka i stopniowo wycofywane. Koncepcja ta ma duże znaczenie w edukacji, bo pokazuje, że nauka najlepiej przebiega nieco powyżej obecnych możliwości dziecka.

U dzieci wyróżnia się zwykle przywiązanie bezpieczne oraz pozabezpieczne: lękowo-unikające, lękowo-ambiwalentne i zdezorganizowane. Opisano je na podstawie procedury „obcej sytuacji”, w której obserwuje się reakcje dziecka na rozstanie i powrót opiekuna. Dziecko bezpiecznie przywiązane traktuje opiekuna jako bezpieczną bazę do eksploracji i łatwo się przy nim uspokaja. Styl przywiązania wiąże się z wrażliwością opiekuna na sygnały dziecka i wpływa na dalszy rozwój społeczno-emocjonalny.

Teoria Eriksona opisuje rozwój jako osiem stadiów w ciągu całego życia, w których człowiek mierzy się z kolejnymi kryzysami psychospołecznymi. Są to m.in. ufność a nieufność w niemowlęctwie, tożsamość a pomieszanie ról w adolescencji, intymność a izolacja we wczesnej dorosłości, generatywność a stagnacja w wieku średnim oraz integralność a rozpacz w starości. Sposób rozwiązania wcześniejszych kryzysów wpływa na kolejne etapy, choć nie przesądza o nich ostatecznie.

Kryzys wieku średniego w popularnym rozumieniu, jako gwałtowny i powszechny przełom, nie znajduje mocnego potwierdzenia w badaniach. Wiek średni wiąże się raczej z bilansowaniem życia, zmianami ról rodzinnych i zawodowych oraz rosnącą świadomością przemijania, które nie muszą prowadzić do kryzysu. Część osób przeżywa w tym okresie trudności, ale często wynikają one z konkretnych wydarzeń, takich jak choroba czy rozwód, a nie z samego wieku. W teorii Eriksona to czas zadania generatywności.

W starości zwykle słabnie inteligencja płynna, czyli szybkość przetwarzania i rozwiązywanie nowych problemów, a inteligencja skrystalizowana, oparta na wiedzy i doświadczeniu, pozostaje długo stabilna lub nawet rośnie. Spowolnienie tempa przetwarzania jest jedną z najbardziej charakterystycznych zmian. Tempo tych zmian jest bardzo zróżnicowane indywidualnie. Czynnikami chroniącymi są m.in. rezerwa poznawcza budowana przez edukację, aktywność umysłową, ruch i kontakty społeczne.

Do egzaminu z psychologii rozwoju najlepiej przygotować się, łącząc główne teorie z kolejnymi etapami życia, od okresu prenatalnego do starości. Kurs CWP „Psychologia rozwoju człowieka dla studenta psychologii – od dzieciństwa do późnej dorosłości” porządkuje ten materiał: metody badań, teorie Piageta, Wygotskiego, przywiązania i Eriksona, rozwój moralny i językowy, style wychowawcze, relacje rówieśnicze oraz zmiany w dorosłości i starości. Jest pomyślany jako kurs powtórkowy.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Samoocena i obraz siebie dla studenta psychologiiNowość

Materiały akademickie dla studenta

Samoocena i obraz siebie dla studenta psychologii

Kurs dla studenta psychologii porządkujący wiedzę o samoocenie i obrazie siebie — od klasycznych teorii (James, Rosenberg, Coopersmith) przez rozwój w ciągu całego życia, związek ze zdrowiem psychicznym, aż po narzędzia pomiaru, krytykę popularnych uproszczeń i praktyczne techniki interwencji terapeutycznej.

12 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencie
Psychologia w praktyce – 30 klasycznych badań, które powinien znać student psychologiiNowość

Materiały akademickie dla studenta

Psychologia w praktyce – 30 klasycznych badań, które powinien znać student psychologii

Przegląd trzydziestu kilku najważniejszych klasycznych badań i eksperymentów w historii psychologii — od Milgrama i Zimbardo, przez Piageta i Pawłowa, po H.M. i Genie — z kontekstem historycznym, metodą, wynikami, rzetelną krytyką metodologiczną i etyczną oraz znaczeniem każdego badania dla psychologii dzisiaj.

15 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencie
Jak napisać pierwszą pracę zaliczeniową na psychologiiNowość

Materiały akademickie dla studenta

Jak napisać pierwszą pracę zaliczeniową na psychologii

Kurs dla studenta I roku psychologii, prowadzący krok po kroku przez cały proces pisania pierwszej pracy zaliczeniowej — od wyboru tematu i formułowania tezy, przez konspekt, wstęp, budowanie argumentacji i zakończenie, po redakcję, odpowiedzialne korzystanie z AI, obronę pracy i praktyczne odpowiedzi na najczęstsze wątpliwości pierwszorocznych.

23 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencie

Przeczytaj także