Ten kurs to podróż przez trzydzieści kilka najważniejszych badań i eksperymentów w historii psychologii — takich, które każdy student powinien znać nie dlatego, że pojawią się na egzaminie, ale dlatego, że ukształtowały sposób, w jaki psychologia rozumie człowieka. Zaczynamy od jednego z najbardziej znanych i najczęściej dyskutowanych eksperymentów w całej nauce: badania Stanleya Milgrama nad posłuszeństwem wobec autorytetu, przeprowadzonego na Uniwersytecie Yale na początku lat sześćdziesiątych XX wieku.
Pytanie, które nie dawało spokoju
Milgram, młody psycholog społeczny, rozpoczął swoje badania krótko po procesie Adolfa Eichmanna w Jerozolimie w 1961 roku — jednego z organizatorów Holokaustu, który podczas procesu bronił się argumentem, że jedynie wykonywał rozkazy. Filozofka Hannah Arendt, relacjonując proces, ukuła określenie „banalność zła”, sugerując, że ogromne okrucieństwa mogą być dziełem zwyczajnych ludzi wykonujących polecenia, a nie wyłącznie fanatyków czy socjopatów. Milgram chciał sprawdzić to pytanie eksperymentalnie: jak daleko przeciętny, zdrowy psychicznie człowiek posunie się w wyrządzaniu krzywdy drugiej osobie, jeśli każe mu to zrobić autorytet — nawet jeśli sam wewnętrznie się temu sprzeciwia?
Dlaczego to pytanie było rewolucyjne dla psychologii
Przed Milgramem dominowało przekonanie, że okrucieństwo wymaga okrutnej osobowości — że żeby skrzywdzić drugiego człowieka, trzeba być z natury złym, agresywnym albo psychopatycznym. Milgram postawił hipotezę odwrotną: że sytuacja społeczna, a konkretnie obecność legitymizowanego autorytetu, może skłonić zwykłych, przeciętnych ludzi do działań, których nigdy by się po sobie nie spodziewali. To przesunięcie punktu ciężkości — z cech osobowości na kontekst sytuacyjny — stało się jednym z fundamentów całej psychologii społecznej.
Jak zaprojektować takie badanie
Problem, przed którym stanął Milgram, był metodologicznie trudny: jak w warunkach laboratoryjnych, w sposób etyczny i bezpieczny, zbadać gotowość do wyrządzania krzywdy drugiemu człowiekowi? Odpowiedzią był pomysłowy, budzący dziś poważne wątpliwości etyczne projekt — uczestnicy mieli przekonanie, że biorą udział w badaniu nad uczeniem się i karą, a nie nad posłuszeństwem. W kolejnej lekcji poznasz dokładny przebieg tego eksperymentu oraz wyniki, które wstrząsnęły środowiskiem naukowym i opinią publiczną na całym świecie.
Dalsza część szkolenia
Pozostałe 107 lekcji w abonamencie
Dostęp do całego szkolenia i pozostałych materiałów biblioteki wynika z subskrypcji. Plan Student można uzupełnić o pojedyncze szkolenia ze Specjalisty (29 zł, powyżej 20 godz. 39 zł). Certyfikat z liczbą godzin dydaktycznych wystawiamy po ukończeniu wszystkich lekcji.
Certyfikat potwierdza udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest certyfikatem psychoterapeuty żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Materiały mają charakter edukacyjny i nie zastępują superwizji ani leczenia.