CWPCentrum Wiedzy Psychologicznej

PTSD i złożone PTSD w ICD-11 — różnicowanie i planowanie leczenia

Rozróżnisz PTSD, złożone PTSD i obrazy, które je imitują, i ustawisz kolejność leczenia zamiast zaczynać od przetwarzania.

Godziny dydaktyczne
4 godz.
Materiał
3 h 10 min
Poziom
Średniozaawansowany
Program
10 lekcji

ICD-11 wprowadziła zmianę, która realnie przekłada się na praktykę: PTSD zostało zawężone do trzech grup objawów (ponowne przeżywanie tu i teraz, unikanie, poczucie aktualnego zagrożenia), a obok niego pojawiła się osobna kategoria złożonego zespołu stresu pourazowego, obejmująca dodatkowo trwałe zaburzenia regulacji afektu, negatywny obraz siebie i trudności w relacjach. To rozróżnienie zmienia plan leczenia — nie dlatego, że zmienia nazwę, tylko dlatego, że wskazuje inną kolejność oddziaływań.

Szkolenie prowadzi przez różnicowanie w warunkach gabinetu: co odróżnia PTSD od zaburzeń adaptacyjnych i od reakcji żałoby, gdzie przebiega granica z zaburzeniem osobowości typu borderline, jak nie pomylić objawów dysocjacyjnych z objawami psychotycznymi i dlaczego u części pacjentów obraz przez lata figuruje jako depresja lekooporna.

Druga oś szkolenia to planowanie leczenia. Omawiamy fazowy model pracy, wskazania do terapii ukierunkowanej na traumę zgodnie z wytycznymi NICE (terapia poznawczo-behawioralna ukierunkowana na traumę, EMDR), kryteria, przy których przetwarzanie należy odroczyć, oraz sposób prowadzenia pacjenta, który do żadnej z tych metod nie jest jeszcze gotowy. Osobno mówimy o tym, czego nie robić: o pochopnym zbieraniu szczegółowej narracji urazowej na pierwszym spotkaniu i o interwencjach jednorazowych typu debriefing, które w badaniach nie wykazały korzyści.

Materiał opiera się na kryteriach ICD-11, na wytycznych NICE dla PTSD u dorosłych i na literaturze dotyczącej złożonego PTSD. Praca w tym obszarze wymaga superwizji — szkolenie jej nie zastępuje.

Czego się nauczysz

  • Zastosujesz kryteria ICD-11 do rozróżnienia PTSD i złożonego PTSD
  • Przeprowadzisz różnicowanie z zaburzeniem adaptacyjnym, żałobą, depresją i osobowością borderline
  • Rozpoznasz objawy dysocjacyjne i odróżnisz je od objawów psychotycznych
  • Ustalisz, czy pacjent jest gotowy do przetwarzania, i uzasadnisz decyzję o odroczeniu
  • Zaplanujesz leczenie fazowo, z jawnymi kryteriami przejścia między fazami
  • Poprowadzisz wywiad o zdarzeniach urazowych bez proszenia o szczegółową narrację

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy i psychoterapeuci pracujący z osobami po zdarzeniach urazowych
  • Psycholodzy ośrodków interwencji kryzysowej i placówek pomocowych
  • Terapeuci, którzy spotykają w gabinecie pacjentów z historią przewlekłej przemocy
  • Psycholodzy prowadzący konsultacje i kwalifikację do terapii

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Nie jest szkoleniem z metody EMDR ani z żadnego protokołu przetwarzania traumy
  • Nie uprawnia do prowadzenia terapii ukierunkowanej na traumę bez odrębnego szkolenia
  • Nie zastępuje superwizji, która w pracy z traumą jest warunkiem bezpieczeństwa
  • Nie obejmuje pracy z dziećmi po zdarzeniach urazowych

Program szkolenia

10 lekcji w 3 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Obraz kliniczny w ICD-11

Moduł 2

Różnicowanie

  • PTSD a zaburzenie adaptacyjne i przedłużona reakcja żałoby19 min
  • Złożone PTSD a osobowość borderline — gdzie przebiega granica20 min
  • Objawy dysocjacyjne a objawy psychotyczne19 min
  • Kiedy trauma zgłasza się jako objaw somatyczny18 min
Moduł 3

Planowanie leczenia

  • Model fazowy — trzy fazy i kryteria przejścia20 min
  • Co ma udokumentowaną skuteczność — i czego to nie znaczy19 min
  • Wtórna traumatyzacja — higiena pracy z tym materiałem17 min

Prowadzący

Katarzyna Iwańczyk

psycholożka, psychotraumatolożka, terapeutka EMDR

Psycholożka i psychotraumatolożka. Absolwentka psychologii Uniwersytetu Gdańskiego, ukończyła studia podyplomowe z psychotraumatologii oraz pełne szkolenie EMDR (certyfikacja towarzystwa EMDR, numer do uzupełnienia). Pracowała w ośrodku interwencji kryzysowej oraz w zespole wsparcia dla osób po wypadkach komunikacyjnych. Współpracuje z fundacją prowadzącą pomoc dla osób doświadczających przemocy domowej. W praktyce prywatnej prowadzi terapię osób z rozpoznaniem PTSD i złożonego zespołu stresu pourazowego. Prowadzi szkolenia z fazowego modelu pracy z traumą, stabilizacji przed przetwarzaniem oraz z profilaktyki wtórnej traumatyzacji personelu.

  • Psychologia, Uniwersytet Gdański
  • Studia podyplomowe z psychotraumatologii
  • Pełne szkolenie EMDR — certyfikat towarzystwa EMDR (nr do uzupełnienia)
Pełna sylwetka

Najczęstsze pytania

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych oraz studentów psychologii. Materiał zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia nagrane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z transkrypcją i materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Praktycy z udokumentowanym doświadczeniem klinicznym w obszarze, o którym mówią: specjaliści psychologii klinicznej, psychoterapeuci certyfikowani przez towarzystwa naukowe, neuropsycholodzy, biegli sądowi, a w kategorii prawnej — radcowie prawni. Przy każdym nazwisku podajemy wykształcenie, certyfikaty i przebieg pracy zawodowej.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu, nazwisko prowadzącego oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Powiązane szkolenia

Dostępne w abonamencie

Darmowe konto, bez karty

Załóż konto