Stres w sesji i syndrom oszusta: jak sobie radzić na studiach psychologicznych

Zamiast wielokrotnie czytać notatki, testuj się: zapisuj z pamięci wszystko, co wiesz o zagadnieniu, odpowiadaj na pytania egzaminacyjne i rób fiszki z pytaniami. Powtarzaj materiał kilka razy w odstępach, zamiast uczyć się wszystkiego w ostatnią noc. Podziel materiał na porcje, zaplanuj je w kalendarzu od dnia egzaminu wstecz, ucz się kilku przedmiotów równolegle i zostaw rezerwy na nieprzewidziane sytuacje.

Syndrom oszusta to uporczywe poczucie, że własne osiągnięcia nie są zasłużone, połączone z lękiem, że inni w końcu to odkryją. Sukcesy przypisuje się wtedy szczęściu albo przypadkowi, a porażki sobie. To zjawisko opisane w psychologii, a nie diagnoza ani zaburzenie psychiczne. Nie jest też tym samym co skromność czy realistyczna ocena braków, bo polega na niewidzeniu tego, co już się umie.

Przećwicz egzamin ustny wcześniej: poproś kogoś, żeby losował pytania z listy, i odpowiadaj na głos według stałego schematu, od definicji przez rozwinięcie i przykład do ograniczeń. Przygotuj zdania na trudne chwile, na przykład prośbę o chwilę namysłu. Przed wejściem zrób kilka spokojnych oddechów z wydłużonym wydechem i nie słuchaj grupowej paniki na korytarzu. Jeśli czegoś nie pamiętasz, powiedz uczciwie, co wiesz o temacie.

Warto porozmawiać ze specjalistą, gdy trudny stan trwa tygodniami i nie mija po sesji, gdy przestajesz normalnie funkcjonować, masz długotrwale obniżony nastrój, tracisz zainteresowania, masz problemy ze snem lub jedzeniem albo ataki paniki. Nie musisz wcześniej wiedzieć, co Ci jest. Jeśli pojawiają się myśli samobójcze albo Twoje życie jest zagrożone, nie czekaj i dzwoń pod 112.

Najpierw nie panikuj z powodu samej pustki, bo wiedza zwykle nie znika, tylko jest chwilowo trudniej dostępna. Zrób dwa spokojne wydechy i zacznij od czegokolwiek, co wiesz o temacie: pojęcia, przykładu, wykładu. Na egzaminie pisemnym zaznacz pytanie i wróć do niego później. Na ustnym poproś o chwilę namysłu, powtórz pytanie własnymi słowami i zacznij od definicji.

Najpierw sprawdź, przed czym uciekasz: przed nudą, niepewnością, lękiem, że nie zrozumiesz, albo przed poczuciem, że i tak nie zdążysz. Potem wybierz pasujące narzędzie: zapisz najbliższy fizyczny krok, umów się ze sobą na pięć minut pracy, zaplanuj kiedy, gdzie i co zrobisz albo ucz się w ciszy razem z kimś. Po dniu odkładania zaplanuj jeden mały krok na rano zamiast się obwiniać.

Nie musi, ale może, i nie ma w tym nic dziwnego. Korzystanie z pomocy, gdy jest potrzebna, to wyraz odpowiedzialności, a nie dowód, że ktoś nie nadaje się do zawodu. Dla wielu psychologów własna terapia jest naturalną częścią drogi zawodowej. Jeśli rozważasz pomoc, zacznij od konsultacji, zapytaj o zasady poufności i daj sobie prawo do bycia klientem, a nie obserwatorem.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Pierwsza lekcja każdego szkolenia jest otwarta bez logowania. Po założeniu darmowego konta dostajesz dodatkowo trzy pełne szkolenia oraz cały blog.