CWPCentrum Wiedzy Psychologicznej

Trudne zachowania u przedszkolaka i młodszego ucznia: skąd się biorą i jak sobie z nimi radzić

Kurs dla mamy albo taty dziecka w wieku 3-9 lat, które bije, gryzie, nie słucha, kłamie, przeklina, zazdrości rodzeństwu albo dostaje uwagi w przedszkolu i szkole. Pokazuje, co może stać za zachowaniem dziecka, jak reagować spokojnie w trudnej chwili i po niej, jak stawiać granice bez kar i krzyku i jak współpracować z przedszkolem, szkołą i rodziną.

Godziny dydaktyczne
26 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
64 lekcje
Trudne zachowania u przedszkolaka i młodszego ucznia: skąd się biorą i jak sobie z nimi radzić

Trudne zachowania u dziecka, takie jak bicie, gryzienie, krzyk, niesłuchanie, kłamstwa czy brzydkie słowa, zwykle biorą się z połączenia trzech rzeczy: potrzeby, której dziecko nie umie inaczej pokazać, umiejętności, której jeszcze nie ma, i sytuacji, która jest za trudna na jego dzisiejsze siły. Przedszkolak i młodszy uczeń często wie, jaka jest zasada, ale nie umie jeszcze zaczekać, przegrać, przerwać zabawy albo powiedzieć o złości słowami. Ten kurs pomaga zobaczyć, czego Twojemu dziecku brakuje w trudnej chwili, i uczyć go tego krok po kroku, bez kar i bez krzyku.

Zaczynamy od tego, co w wieku 3-9 lat mieści się w rozwoju, w tym od buntu czterolatka i pięciolatka, i od sygnałów, przy których warto przyjrzeć się zachowaniu uważniej. W kolejnych modułach patrzymy na zachowanie jako komunikat i uczymy się obserwować sytuacje przed, w trakcie i po. Osobno piszemy o ciele dziecka, czyli o śnie, głodzie, ruchu, ekranach i nadmiarze bodźców, oraz o zmianach w rodzinie: nowym rodzeństwie, przeprowadzce, rozstaniu rodziców, chorobie i śmierci bliskiej osoby.

Dużą część kursu poświęcamy reakcji rodzica: temu, dlaczego zachowanie dziecka tak mocno nas porusza, jak zatrzymać się w pierwszych sekundach, zanim krzykniesz, i jak naprawić relację po krzyku. Pokazujemy, jak ustalić kilka jasnych zasad i przewidywalny dzień, dlaczego konsekwencje zamiast kar uczą więcej i jak wygląda czas na uspokojenie razem z dzieckiem. Są też moduły o tym, co robić, gdy dziecko bije i gryzie, gdy nie słucha przy porannym wyjściu, ubieraniu i kończeniu ekranu, gdy kłamie, bierze cudze rzeczy, przeklina albo nie umie przegrywać, gdy zazdrości rodzeństwu albo wraca do zachowań malucha.

Kolejne moduły dotyczą przedszkola i szkoły: jak przyjąć uwagi w przedszkolu, jak rozmawiać z wychowawczynią i nauczycielką, jak ułożyć wspólny plan dom i przedszkole i o jaką pomoc psychologiczno-pedagogiczną możesz poprosić. Piszemy o dziadkach, opiekunce i drugim rodzicu, o dwóch domach po rozstaniu, o tym, kiedy i do kogo iść ze zmartwieniem o dziecko, oraz o Tobie: o planie na trudny dzień, o zmęczeniu i o sytuacjach, w których pomoc jest pilna.

Każda lekcja zaczyna się sceną z życia innej rodziny, z mamami i ojcami, dziewczynkami i chłopcami w wieku przedszkolnym i szkolnym, i zawiera gotowe zdania do dziecka, drugiego rodzica, dziadków, wychowawczyni i do siebie. Do kursu dołączyliśmy dziesięć materiałów do druku, między innymi dziennik zachowań, plan na pierwsze sekundy, zanim krzykniesz, przykłady konsekwencji zamiast kar, plan obrazkowy na poranek i krótką instrukcję dla dziadków i opiekunki.

Kurs nie jest terapią, nie służy do stawiania diagnozy i nie zastępuje pomocy psychologa dziecięcego ani lekarza.

Najczęściej zadawane pytania

Trudne zachowania u dziecka zwykle biorą się z potrzeby, której dziecko nie umie inaczej pokazać, z umiejętności, której jeszcze nie ma, i z sytuacji, która jest za trudna na jego siły. Zmęczenie, głód, nadmiar bodźców, zmiany w rodzinie czy przedszkole mocno na nie wpływają. Dziecko w wieku 3-9 lat często zna zasadę, ale nie umie jeszcze zaczekać, przegrać albo powiedzieć o złości słowami. Rodzic może tego uczyć krok po kroku.

Wiele trudnych zachowań u przedszkolaka mieści się w rozwoju: częste „nie”, kłótnie o ubrania, płacz po odmowie, popychanie czy brzydkie słowa przyniesione z przedszkola. Zwykle przychodzą falami i słabną, gdy dorośli spokojnie i przewidywalnie reagują. Uwagi wymaga zachowanie, które trwa miesiącami i się nasila mimo zmian, utrudnia dziecku zabawę z rówieśnikami albo krzywdzi innych lub samo dziecko. Wtedy warto porozmawiać z psychologiem dziecięcym.

Gdy dziecko bije albo gryzie w przedszkolu, porozmawiaj z wychowawczynią o tym, kiedy to się dzieje i co jest przed, i ustalcie wspólne krótkie zdanie i sposób reagowania. W chwili zdarzenia dorosły zatrzymuje dziecko, najpierw zajmuje się tym, które oberwało, a potem pomaga uspokoić się dziecku, które uderzyło. Nie oddajemy bicia ani gryzienia. W domu ćwiczcie w zabawie słowa i ruchy na złość.

Dziecko najczęściej nie słucha, bo zabawa jest w tej chwili ważniejsza, polecenie nie dotarło albo poleceń jest za dużo naraz. Pomaga podejście do dziecka, złapanie kontaktu i jedno krótkie polecenie zamiast wołania z innego pokoju. Zapowiadaj zmiany kilka minut wcześniej i zamiast powtarzać dziesięć razy, pomóż dziecku wykonać polecenie. Jeśli dziecko często nie słyszy także w spokojnych sytuacjach, sprawdź słuch u pediatry.

Na złe zachowanie dziecka najlepiej reagować krótko i spokojnie: zatrzymać to, co krzywdzi, nazwać zasadę i zastosować wcześniej zapowiedzianą konsekwencję logiczną, która jest krótka i związana z zachowaniem. Pomaga przygotowany wcześniej plan na pierwsze sekundy, zanim krzykniesz. Kary cielesne, zawstydzanie i straszenie nie uczą, co robić zamiast, a kary cielesne są w Polsce zakazane przez prawo. Po krzyku wróć do dziecka i napraw relację.

Uwagi z przedszkola albo szkoły potraktuj jako informację o tym, co jest dla dziecka trudne w grupie, i poproś nauczycielkę o krótką rozmowę z konkretnymi przykładami. Nie karz dziecka w domu za to, co już się wydarzyło w placówce. Porozmawiaj z nim spokojnie przy wspólnej czynności. Ustalcie z wychowawczynią wspólny plan dom i przedszkole albo szkoła. Możesz też poprosić o pomoc psychologiczno-pedagogiczną, która jest dobrowolna i nieodpłatna.

Do psychologa dziecięcego warto iść, gdy zachowanie trwa długo i się nasila mimo zmian w domu, albo utrudnia dziecku przedszkole, szkołę i przyjaźnie, albo pojawia się regres, wycofanie i smutek po trudnym zdarzeniu, albo dziecko krzywdzi siebie lub zwierzęta. Przy nagłej zmianie zachowania z bólem albo złym samopoczuciem najpierw idź do pediatry. Gdy dziecko mówi, że ktoś je krzywdzi, albo grozi niebezpieczeństwo, szukaj pomocy od razu, w zagrożeniu pod 112.

Tak, większość sposobów z kursu przydaje się także rodzicom dzieci z ADHD albo w spektrum autyzmu: przewidywalny dzień, krótkie polecenia z bliska, konsekwencje zamiast kar, czas na uspokojenie razem i dbanie o relację. Kurs nie służy jednak do stawiania diagnozy i nie zastępuje pomocy specjalisty. Jeśli podejrzewasz ADHD albo autyzm, umów konsultację u pediatry albo psychologa dziecięcego, a o decyzjach dotyczących leczenia rozmawiaj z lekarzem.

Czego się nauczysz

  • Rozumiesz, skąd się biorą trudne zachowania u dziecka w wieku 3-9 lat i co w tym wieku zwykle mieści się w rozwoju, także przy buncie czterolatka i pięciolatka
  • Umiesz obserwować trudną sytuację w trzech częściach, przed, w trakcie i po, i prowadzić tydzień obserwacji w dzienniku zachowań
  • Wiesz, jak sen, głód, ruch, ekrany, nadmiar bodźców i ból wpływają na zachowanie dziecka i kiedy najpierw iść do pediatry
  • Wiesz, jak narodziny rodzeństwa, przeprowadzka, rozstanie rodziców albo śmierć bliskiej osoby mogą zmieniać zachowanie dziecka i jak je wtedy wspierać
  • Masz własny plan na pierwsze sekundy, zanim krzykniesz, i wiesz, jak naprawić relację z dzieckiem po krzyku
  • Potrafisz ustalić kilka jasnych zasad, mówić do dziecka krótko i z bliska, wprowadzić przewidywalny dzień i zauważać to, co się udało
  • Stosujesz konsekwencje logiczne zamiast kar, czas na uspokojenie razem z dzieckiem i naprawianie szkody bez zmuszania do przeprosin
  • Wiesz, co robić, gdy dziecko bije albo gryzie, i jak rozmawiać z rodzicami innych dzieci bez obwiniania
  • Umiesz przechodzić przez poranki, ubieranie, sprzątanie i kończenie ekranu bez codziennej walki
  • Wiesz, jak reagować, gdy dziecko kłamie, bierze cudze rzeczy, przeklina albo nie umie przegrywać
  • Wiesz, jak przyjąć uwagi z przedszkola i szkoły, rozmawiać z wychowawczynią, ułożyć wspólny plan i poprosić o pomoc psychologiczno-pedagogiczną
  • Wiesz, kiedy i do kogo iść z trudnym zachowaniem dziecka, jak przygotować się do konsultacji i kiedy pomoc jest pilna

Dla kogo jest to szkolenie

  • Mamy i ojcowie przedszkolaków, dzieci w zerówce i uczniów klas 1-3, których zachowanie męczy, złości albo niepokoi
  • Rodzice, którzy dostają uwagi z przedszkola albo szkoły i nie wiedzą, jak z nimi rozmawiać z dzieckiem i z nauczycielami
  • Rodzice, którzy krzyczą częściej, niż by chcieli, i szukają sposobów reagowania bez kar i krzyku
  • Pary, które różnią się w reagowaniu na zachowanie dziecka, rodzice po rozstaniu, pary jednopłciowe i rodzice wychowujący dziecko samotnie
  • Dziadkowie i opiekunki, którzy na co dzień zajmują się dzieckiem w wieku 3-9 lat

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie jest terapią, nie służy do stawiania diagnozy i nie zastępuje pomocy psychologa dziecięcego ani lekarza.
  • Kurs nie zawiera list objawów do diagnozowania dziecka ani testów: o ADHD, spektrum autyzmu, lęku czy innych trudnościach rozmawia się ze specjalistą.
  • Kurs nie opisuje szczegółowo napadów złości, rywalizacji rodzeństwa ani spraw rozwodowych: te tematy omawiamy tylko od strony trudnych zachowań i odsyłamy do osobnych kursów albo specjalistów.
  • Kurs nie podaje nazw leków ani dawek: decyzje o leczeniu podejmuje lekarz razem z rodzicami.
  • Kurs nie jest poradą prawną: sprawy pomocy psychologiczno-pedagogicznej, opinii poradni, przedszkola, szkoły i przemocy w domu opisuje ogólnie.
  • Kurs nie jest formą pomocy w kryzysie: w zagrożeniu życia lub zdrowia dzwoń pod 112, dziecko może zadzwonić pod 116 111, dorosły zaniepokojony o dziecko pod 800 12 12 12, dorosły w kryzysie pod 116 123 albo 800 70 2222, a osoba doznająca przemocy w domu pod 800 120 002.

Program szkolenia

64 lekcje w 16 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Trudne zachowania u dziecka: co jest normalne w wieku 3-9 lat, a co wymaga uwagi

Moduł 2

Zachowanie jako komunikat: czego dziecko potrzebuje, gdy „rozrabia”

  • Skąd się biorą trudne zachowania u dzieci: potrzeba, brakująca umiejętność, sytuacja26 min
  • Przed, w trakcie, po: jak obserwować zachowanie dziecka zamiast oceniać23 min
  • Po co dziecku to zachowanie: uwaga, ucieczka od zadania, zdobycie czegoś, ulga25 min
  • Tydzień obserwacji: dziennik zachowań dziecka25 min
Moduł 3

Ciało ma znaczenie: sen, głód, zmęczenie i nadmiar bodźców a zachowanie dziecka

  • Sen i zmęczenie a zachowanie dziecka25 min
  • Głód, ruch i ekrany a zachowanie dziecka24 min
  • Za dużo bodźców: zakupy, przyjęcia, hałas, tłum24 min
  • Ból i dyskomfort, o którym dziecko nie umie powiedzieć25 min
Moduł 4

Zmiany w rodzinie a trudne zachowania u dziecka

  • Nowe rodzeństwo a zachowanie starszego dziecka27 min
  • Przeprowadzka, nowe przedszkole, nowa opiekunka a zachowanie dziecka26 min
  • Rozstanie rodziców i napięcie w domu a zachowanie dziecka23 min
  • Choroba albo śmierć bliskiej osoby i inne trudne wiadomości25 min
Moduł 5

Twoja reakcja: jak reagować na złe zachowanie dziecka i nie dolewać oliwy do ognia

  • Dlaczego zachowanie dziecka tak mocno nas porusza24 min
  • Pierwsze sekundy: jak się zatrzymać, zanim krzykniesz23 min
  • Gdy już krzyknęłaś albo krzyknąłeś: jak naprawić relację z dzieckiem25 min
  • Własne dzieciństwo a to, jak reagujesz na dziecko dziś24 min
Moduł 6

Zasady i granice, które przedszkolak rozumie

  • Mało zasad, jasno i zawsze tak samo26 min
  • Jak mówić, żeby dziecko usłyszało: krótko, z bliska, po kolei25 min
  • Przewidywalny dzień: rytm, zapowiadanie zmian, plan obrazkowy24 min
  • Uwaga i pochwała za to, co się udało23 min
Moduł 7

Konsekwencje zamiast kar i krzyku

  • Dlaczego kary, krzyk i klapsy nie uczą tego, czego chcesz24 min
  • Konsekwencje logiczne w wieku 3-9 lat: jak je stosować25 min
  • Czas na uspokojenie razem zamiast odsyłania dziecka25 min
  • Naprawianie szkody i przeprosiny bez zmuszania24 min
Moduł 8

Dziecko bije, gryzie, popycha: jak reagować

  • Dlaczego dziecko bije i gryzie23 min
  • Dziecko uderzyło: co robić w tej chwili24 min
  • Jak uczyć dziecko innych sposobów na złość i frustrację26 min
  • Dziecko agresywne w przedszkolu albo na placu zabaw: rozmowa z innymi rodzicami24 min
Moduł 9

Dziecko nie słucha: polecenia, przejścia i codzienne czynności

  • Dziecko nie słucha: co się za tym kryje23 min
  • Poranek i wyjście z domu bez walki25 min
  • Ubieranie, mycie, sprzątanie zabawek bez walki24 min
  • Kończenie zabawy, bajki i ekranu bez awantury24 min
Moduł 10

Dziecko kłamie, bierze cudze rzeczy, przeklina albo nie umie przegrywać

  • Dziecko kłamie: fantazja, życzenie czy strach przed karą25 min
  • Gdy dziecko weźmie coś, co nie jest jego25 min
  • Brzydkie słowa i przezywanie u dziecka24 min
  • Dziecko nie umie przegrywać: złość w grach, oszukiwanie, przechwalanie się24 min
Moduł 11

Zazdrość o rodzeństwo i regres u dziecka

  • Zazdrość o rodzeństwo u przedszkolaka24 min
  • Regres u dziecka: znowu pieluszka, smoczek, mówienie jak maluch26 min
  • Kłótnie i bójki rodzeństwa: kiedy wkraczać25 min
  • Czas tylko dla jednego dziecka24 min
Moduł 12

Przedszkole i zerówka: uwagi, rozmowy z wychowawczynią i wspólny plan

  • Telefon od wychowawczyni: jak przyjąć uwagi w przedszkolu23 min
  • Rozmowa z nauczycielką przedszkola: wspólny obraz dziecka25 min
  • Wspólny plan dom i przedszkole25 min
  • Gdy przedszkole sugeruje diagnozę albo zmianę placówki25 min
Moduł 13

Klasy 1-3: uwagi w szkole, przerwy, lekcje i pomoc psychologiczno-pedagogiczna

  • Uwagi od nauczycielki: jak rozmawiać z dzieckiem po szkole23 min
  • Przerwy, ruch i konflikty z kolegami w klasach 1-323 min
  • Odrabianie lekcji bez codziennej walki26 min
  • Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w szkole: o co możesz poprosić23 min
Moduł 14

Dziadkowie, opiekunka, drugi rodzic: jak mówić jednym głosem

  • Gdy rodzice reagują różnie na zachowanie dziecka23 min
  • Dziadkowie, którzy pozwalają na wszystko albo krytykują24 min
  • Dwa domy po rozstaniu: wspólne zasady, gdy się da24 min
  • Krótka instrukcja dla opiekunki i dziadków25 min
Moduł 15

Kiedy z trudnym zachowaniem dziecka iść do specjalisty

  • Sygnały, że warto skonsultować zachowanie dziecka25 min
  • Do kogo: pediatra, psycholog dziecięcy, poradnia, psychiatra dzieci i młodzieży24 min
  • Jak wygląda konsultacja i jak się do niej przygotować26 min
  • Gdy słyszysz „może to ADHD, autyzm albo lęk”: pierwsze kroki bez paniki23 min
Moduł 16

Plan na trudny dzień i dbanie o siebie

  • Twój plan na trudny dzień z dzieckiem25 min
  • Zmęczony rodzic: gdzie szukać wsparcia dla siebie25 min
  • Kiedy pomoc jest pilna: zagrożenie, krzywdzenie, kryzys rodzica23 min
  • To, co już działa w Twojej rodzinie24 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planie Rodzic.

  • Przed, w trakcie, po: arkusz do jednej trudnej sytuacjiPDF
  • Dziennik zachowań: tydzień obserwacjiPDF
  • Ciało i dzień dziecka: sen, jedzenie, ruch, bodźcePDF
  • Mój plan na pierwsze sekundy, zanim krzyknęPDF
  • Nasze zasady domowe: karta do zrobienia razem z dzieckiemPDF
  • Konsekwencje zamiast kar: przykłady dla wieku 3-9 latPDF
  • Poranek bez walki: plan obrazkowy do wydrukuPDF
  • Rozmowa z wychowawczynią: pytania i wspólny plan dom i przedszkolePDF
  • Krótka instrukcja dla dziadków i opiekunkiPDF
  • Kiedy do specjalisty i kiedy pomoc jest pilna: sygnały i numery telefonówPDF

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Pierwsza lekcja każdego szkolenia jest otwarta bez logowania, a cały blog jest dostępny bez opłat. Konta założone przed 1 września 2026 zachowują darmowy dostęp do trzech pełnych szkoleń, bez certyfikatów. Nowe konta zaczynają od bezpłatnego okresu próbnego wybranego planu (7 dni, w planie Rodzic 5 dni).

Powiązane szkolenia

Przeczytaj także

W abonamencie

Okres próbny za darmo

Przetestuj za darmo