Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Uzależnienia behawioralne u nastolatka — internet, gry, media społecznościowe i zakupy: przewodnik dla rodzica

Zrozumiesz, dlaczego ekran, gry i zakupy tak mocno wciągają nastoletni mózg, i nauczysz się reagować bez wojny w domu — od pierwszej rozmowy po decyzję, kiedy szukać pomocy specjalisty.

Godziny dydaktyczne
3 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
36 lekcji
Uzależnienia behawioralne u nastolatka — internet, gry, media społecznościowe i zakupy: przewodnik dla rodzica

Nastoletni mózg jest wyjątkowo podatny na mechanizmy, które napędzają uzależnienia behawioralne: silny apetyt na nagrodę przy jeszcze niedojrzałych hamulcach. To dlatego internet, gry, media społecznościowe i zakupy online potrafią wciągnąć znacznie mocniej niż wynikałoby to z samej ich atrakcyjności — i dlatego zwykłe zakazy tak często kończą się wojną, a nie realną zmianą.

Kurs prowadzi przez najważniejsze obszary osobno: internet i ekran jako całość, gry komputerowe (w tym loot boxy i mikropłatności, które mechanicznie przypominają hazard), media społecznościowe (porównania społeczne, FOMO, cyberprzemoc, poczucie wartości uzależnione od polubień), impulsywne zakupy nastolatka oraz poszukiwanie adrenaliny i niebezpieczne trendy. Celowo pomija hazard i pornografię — to osobne tematy, które wymagają innego podejścia.

Każdy moduł łączy zrozumienie mechanizmu z konkretnym działaniem: jak rozmawiać, żeby dziecko się nie zamknęło, jak wspólnie ustalać zasady, które realnie będą przestrzegane, jak reagować na sygnały ostrzegawcze bez panikowania przy każdej wpadce.

Ostatnia część kursu dotyczy życia rodzinnego jako całości: atmosfery w domu, gdy jedno dziecko sprawia trudności, radzenia sobie z własnym lękiem jako rodzic, oraz jasnych sygnałów, które mówią, że czas poszukać pomocy specjalisty — i czego realnie można się po niej spodziewać.

Kurs dla rodziców: jak rozpoznać uzależnienie nastolatka od telefonu, gier i mediów społecznościowych i jak reagować. Kurs dla rodziców online, bez żargonu.

Czego się nauczysz

  • Zrozumiesz, czym jest uzależnienie behawioralne i czym różni się od zwykłej pasji nastolatka
  • Poznasz sygnały ostrzegawcze specyficzne dla gier, internetu, mediów społecznościowych i zakupów
  • Nauczysz się prowadzić rozmowę z nastolatkiem bez oskarżeń i bez zamykania go na cztery spusty
  • Ustalicie razem zasady ekranowe i zakupowe, których dziecko rzeczywiście będzie przestrzegać
  • Zrozumiesz, skąd u nastolatków bierze się potrzeba adrenaliny i jak skierować ją bezpieczniej
  • Będziesz wiedzieć, jak zadbać o atmosferę w rodzinie i o siebie jako rodzica pod presją
  • Poznasz sygnały, które oznaczają, że czas na pomoc specjalisty, i czego się po niej spodziewać

Dla kogo jest to szkolenie

  • Rodzice nastolatków korzystających intensywnie z internetu, gier lub mediów społecznościowych
  • Rodzice zaniepokojeni impulsywnymi zakupami lub ryzykownymi trendami, w które wciąga się ich dziecko
  • Rodzice szukający konkretnych, praktycznych sposobów na rozmowę i zasady w domu

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Diagnoza dziecka
  • Tematyka hazardu i pornografii (kurs świadomie ich nie porusza)
  • Konsultacja lekarska ani indywidualny plan leczenia

Program szkolenia

36 lekcji w 8 modułach.

Moduł 1

Zrozumieć uzależnienia behawioralne u nastolatka

  • Czym jest uzależnienie behawioralne i czym różni się od zwykłego zainteresowania12 min
  • Dlaczego mózg nastolatka jest szczególnie podatny2 min
  • Czerwone flagi a normalne zaangażowanie: jak odróżnić pasję od problemu2 min
  • Czego nastolatek naprawdę szuka w tym zachowaniu2 min
  • Pierwsza rozmowa, gdy coś Cię niepokoi2 min
Moduł 2

Internet i ekran: kiedy bycie online staje się problemem

  • Ile ekranu to za dużo: dlaczego liczba godzin to zła miara2 min
  • Jak rozpoznać, że internet wypiera sen, naukę i realne relacje12 min
  • Jak zapytać nastolatka, co naprawdę robi w sieci, bez przesłuchania2 min
  • Ustalanie zasad ekranowych, które nastolatek uszanuje2 min
  • Kontrola rodzicielska i aplikacje monitorujące: kiedy pomagają, a kiedy niszczą zaufanie2 min
Moduł 3

Gry komputerowe: pasja czy uzależnienie

  • Kiedy granie to zdrowa pasja, a kiedy zaczyna być problemem2 min
  • Loot boxy i mikropłatności: mechanizm przypominający hazard2 min
  • Granie jako ucieczka: co w realnym życiu może nie działać2 min
  • Jak rozmawiać o graniu bez zamieniania tego w codzienną wojnę2 min
  • Kiedy pomóc dziecku samemu w domu, a kiedy poszukać specjalisty2 min
Moduł 4

Media społecznościowe

  • Jak działają aplikacje: dlaczego trudno je odłożyć12 min
  • Porównania społeczne i FOMO: źródło cierpienia nastolatków2 min
  • Cyberprzemoc i toksyczne treści: jak rozmawiać i na co zwracać uwagę2 min
  • Wizerunek, followersi i poczucie wartości uzależnione od polubień2 min
  • Zdrowe granice zamiast całkowitego zakazu2 min
Moduł 5

Impulsywne i kompulsywne zakupy nastolatka

  • Zakupy online jednym kliknięciem: dlaczego nastolatkom trudniej się oprzeć2 min
  • Influencerzy, trendy i presja rówieśnicza jako motor zakupów2 min
  • Ukrywanie zakupów i zadłużanie się: sygnały ostrzegawcze do obserwacji2 min
  • Jak uczyć nastolatka zarządzania pieniędzmi, nie kontrolując każdej złotówki12 min
Moduł 6

Poszukiwanie adrenaliny i niebezpieczne trendy

  • Dlaczego nastolatki szukają mocnych wrażeń: prosto o biologii dojrzewania12 min
  • Niebezpieczne wyzwania w internecie: jak je rozpoznawać i reagować2 min
  • Ryzykowne zachowania poza ekranem jako szukanie tego samego bodźca2 min
  • Jak zaoferować bezpieczniejsze, ale wciąż ekscytujące źródła adrenaliny2 min
Moduł 7

Rozmowa, zasady i życie rodzinne

  • Jak rozmawiać, żeby nastolatek nie zamknął się na cztery spusty2 min
  • Wspólne ustalanie zasad z nastolatkiem, zamiast narzucania odgórnego2 min
  • Rodzeństwo i atmosfera w domu, gdy jedno dziecko ma problem2 min
  • Rodzic pod presją: jak zadbać o siebie i nie przenosić lęku na dziecko2 min
Moduł 8

Kiedy i gdzie szukać pomocy

  • Sygnały, które oznaczają, że czas na specjalistę, nie tylko rozmowę w domu2 min
  • Jak wygląda pierwsza wizyta u psychologa w tym temacie2 min
  • Co może dać terapia, a czego nie zrobi za rodzica2 min
  • Powrót do równowagi: jak wygląda proces zmiany i dlaczego trwa2 min

Najczęściej zadawane pytania

Uzależnienie behawioralne to utrata kontroli nad jakąś czynnością, na przykład graniem, korzystaniem z internetu, mediów społecznościowych czy zakupami, mimo jej negatywnych skutków. Nie chodzi o substancję, tylko o zachowanie, które daje szybką nagrodę i z czasem zaczyna wypierać inne sfery życia. Nastolatek myśli o tej czynności coraz częściej, trudno mu przestać i reaguje silnym napięciem, gdy nie może z niej korzystać. Od zwykłej pasji różni się tym, że zaczyna niszczyć sen, naukę i relacje.

Mózg nastolatka jest szczególnie podatny na uzależnienia behawioralne, bo silnie reaguje na nagrody, a części odpowiedzialne za hamowanie i planowanie dopiero dojrzewają. Gry, media społecznościowe i sklepy internetowe są projektowane tak, żeby przyciągać uwagę: dają zmienne nagrody, powiadomienia, punkty i ciągle nowe treści. Do tego dochodzi potrzeba przynależności i porównywania się z rówieśnikami. To połączenie sprawia, że odłożenie telefonu czy gry jest dla nastolatka naprawdę trudne.

Pasja do gier nie przeszkadza w codziennym życiu, a uzależnienie zaczyna je wypierać. Nastolatek z pasją nadal się wysypia, uczy, spotyka ze znajomymi i ma inne zainteresowania, a granie potrafi przerwać. Niepokój powinny budzić utrata kontroli nad czasem gry, zaniedbywanie obowiązków i snu, kłamstwa na temat grania, izolowanie się i silna złość lub przygnębienie, gdy nie może grać. Warto też zwrócić uwagę na wydatki na mikropłatności i loot boxy, które działają podobnie do hazardu.

Media społecznościowe mogą obniżać nastrój i samoocenę nastolatka, głównie przez ciągłe porównywanie się z innymi i lęk przed tym, że coś go omija, czyli FOMO. Aplikacje są zaprojektowane tak, żeby trudno je było odłożyć, a nieskończone przewijanie zabiera czas snu i odpoczynku. Nastolatek może też spotkać się z cyberprzemocą i szkodliwymi treściami. Jednocześnie media społecznościowe są dla niego ważnym miejscem kontaktu z rówieśnikami, dlatego lepiej rozmawiać o nich, niż całkowicie zakazywać.

Najpierw spokojnie porozmawiaj z nastolatkiem o tym, co czuje, gdy kupuje, i co go do tego skłania, zamiast od razu karać. Kompulsywne zakupy często wiążą się z presją trendów, influencerów, chęcią dopasowania się albo z poprawianiem sobie nastroju. Warto ustalić jasne zasady dotyczące pieniędzy, ograniczyć zapisane dane karty i powiadomienia ze sklepów oraz uczyć planowania budżetu. Jeśli zakupy wymykają się spod kontroli i wiążą się z długami lub kłamstwami, skonsultuj się z psychologiem.

Rozmowę najlepiej zacząć spokojnie, od zainteresowania tym, co nastolatek robi w sieci, a nie od oskarżeń. Powiedz, co zauważasz i dlaczego się martwisz, na przykład o sen czy naukę. Słuchaj jego perspektywy i nie wyśmiewaj jego pasji. Zasady warto ustalać wspólnie, a nie narzucać je w emocjach. Pomaga też dobry przykład rodzica i wspólne aktywności bez ekranu. Unikaj gróźb i nagłych zakazów, bo często pogłębiają izolację i uczą ukrywania.

Pomoc specjalisty jest potrzebna, gdy nastolatek nie potrafi ograniczyć grania, internetu czy zakupów mimo prób, a zachowanie wyraźnie niszczy sen, naukę, relacje lub finanse. Sygnałem są też silna agresja przy próbach ograniczenia, wycofanie, obniżony nastrój i udział w niebezpiecznych wyzwaniach z sieci. Warto zgłosić się do psychologa lub poradni zajmującej się uzależnieniami. Jeśli nastolatek mówi o zrobieniu sobie krzywdy, może zadzwonić pod 116 111, rodzic pod 800 12 12 12, a w nagłym zagrożeniu trzeba dzwonić pod 112.

Rodzicom poświęcone jest szkolenie CWP „Uzależnienia behawioralne u nastolatka”. Kurs wyjaśnia, dlaczego mózg nastolatka jest tak podatny na te mechanizmy, i omawia sygnały ostrzegawcze przy internecie, grach, mediach społecznościowych, zakupach oraz niebezpiecznych trendach. Pokazuje, jak rozmawiać, żeby nastolatek się nie zamknął, jak wspólnie ustalać zasady i kiedy szukać pomocy specjalisty. Nie zastępuje konsultacji, ale pomaga reagować bez wojny w domu.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Jak zmienia się nastolatka — normalny rozwój a sygnały, które wymagają uwagi

Dla rodziców i bliskich

Jak zmienia się nastolatka — normalny rozwój a sygnały, które wymagają uwagi

Przewodnik dla rodziców dziewcząt w okresie dojrzewania: co w zmianach nastolatki jest zupełnie normalne, jak rozumieć jej ciało, mózg, emocje i bunt, kiedy trudność jest tylko fazą, a kiedy staje się sygnałem, który warto skonsultować ze specjalistą — i jak rozmawiać, stawiać granice oraz odbudowywać bliskość.

5 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencie

Przeczytaj także