Uzależnienia behawioralne u nastolatka — internet, gry, media społecznościowe i zakupy: przewodnik dla rodzica

Mózg nastolatka jest szczególnie podatny na uzależnienia behawioralne, bo silnie reaguje na nagrody, a części odpowiedzialne za hamowanie i planowanie dopiero dojrzewają. Gry, media społecznościowe i sklepy internetowe są projektowane tak, żeby przyciągać uwagę: dają zmienne nagrody, powiadomienia, punkty i ciągle nowe treści. Do tego dochodzi potrzeba przynależności i porównywania się z rówieśnikami. To połączenie sprawia, że odłożenie telefonu czy gry jest dla nastolatka naprawdę trudne.

Pasja do gier nie przeszkadza w codziennym życiu, a uzależnienie zaczyna je wypierać. Nastolatek z pasją nadal się wysypia, uczy, spotyka ze znajomymi i ma inne zainteresowania, a granie potrafi przerwać. Niepokój powinny budzić utrata kontroli nad czasem gry, zaniedbywanie obowiązków i snu, kłamstwa na temat grania, izolowanie się i silna złość lub przygnębienie, gdy nie może grać. Warto też zwrócić uwagę na wydatki na mikropłatności i loot boxy, które działają podobnie do hazardu.

Media społecznościowe mogą obniżać nastrój i samoocenę nastolatka, głównie przez ciągłe porównywanie się z innymi i lęk przed tym, że coś go omija, czyli FOMO. Aplikacje są zaprojektowane tak, żeby trudno je było odłożyć, a nieskończone przewijanie zabiera czas snu i odpoczynku. Nastolatek może też spotkać się z cyberprzemocą i szkodliwymi treściami. Jednocześnie media społecznościowe są dla niego ważnym miejscem kontaktu z rówieśnikami, dlatego lepiej rozmawiać o nich, niż całkowicie zakazywać.

Najpierw spokojnie porozmawiaj z nastolatkiem o tym, co czuje, gdy kupuje, i co go do tego skłania, zamiast od razu karać. Kompulsywne zakupy często wiążą się z presją trendów, influencerów, chęcią dopasowania się albo z poprawianiem sobie nastroju. Warto ustalić jasne zasady dotyczące pieniędzy, ograniczyć zapisane dane karty i powiadomienia ze sklepów oraz uczyć planowania budżetu. Jeśli zakupy wymykają się spod kontroli i wiążą się z długami lub kłamstwami, skonsultuj się z psychologiem.

Rozmowę najlepiej zacząć spokojnie, od zainteresowania tym, co nastolatek robi w sieci, a nie od oskarżeń. Powiedz, co zauważasz i dlaczego się martwisz, na przykład o sen czy naukę. Słuchaj jego perspektywy i nie wyśmiewaj jego pasji. Zasady warto ustalać wspólnie, a nie narzucać je w emocjach. Pomaga też dobry przykład rodzica i wspólne aktywności bez ekranu. Unikaj gróźb i nagłych zakazów, bo często pogłębiają izolację i uczą ukrywania.

Pomoc specjalisty jest potrzebna, gdy nastolatek nie potrafi ograniczyć grania, internetu czy zakupów mimo prób, a zachowanie wyraźnie niszczy sen, naukę, relacje lub finanse. Sygnałem są też silna agresja przy próbach ograniczenia, wycofanie, obniżony nastrój i udział w niebezpiecznych wyzwaniach z sieci. Warto zgłosić się do psychologa lub poradni zajmującej się uzależnieniami. Jeśli nastolatek mówi o zrobieniu sobie krzywdy, może zadzwonić pod 116 111, rodzic pod 800 12 12 12, a w nagłym zagrożeniu trzeba dzwonić pod 112.

Rodzicom poświęcone jest szkolenie CWP „Uzależnienia behawioralne u nastolatka”. Kurs wyjaśnia, dlaczego mózg nastolatka jest tak podatny na te mechanizmy, i omawia sygnały ostrzegawcze przy internecie, grach, mediach społecznościowych, zakupach oraz niebezpiecznych trendach. Pokazuje, jak rozmawiać, żeby nastolatek się nie zamknął, jak wspólnie ustalać zasady i kiedy szukać pomocy specjalisty. Nie zastępuje konsultacji, ale pomaga reagować bez wojny w domu.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.