Dialog motywujący powstał w pracy z osobami pijącymi szkodliwie, ale jego zastosowanie jest znacznie szersze: dotyczy każdej sytuacji, w której pacjent ma powody, żeby coś zmienić, i równie dobre powody, żeby zostawić rzeczy takie, jakie są. Ambiwalencja jest tu stanem normalnym, a nie wadą charakteru — i to założenie zmienia całą rozmowę.
Szkolenie uczy prowadzenia takiej rozmowy w warunkach gabinetu: ducha podejścia (partnerstwo, akceptacja, troska, wydobywanie), czterech procesów (angażowanie, ukierunkowywanie, wydobywanie, planowanie) oraz konkretnych umiejętności — pytań otwartych, dowartościowania, odzwierciedleń prostych i złożonych, podsumowań, informowania za zgodą.
Sercem materiału jest praca z językiem: rozpoznawanie języka zmiany (pragnienie, umiejętność, powody, potrzeba, zobowiązanie, kroki) i języka podtrzymania, oraz reagowanie na oba w sposób, który nie ustawia terapeuty po stronie zmiany, a pacjenta po stronie oporu. To jest miejsce, w którym najczęściej popełniamy błąd: podając argumenty za zmianą, wywołujemy kontrargumenty i sami produkujemy opór.
Osobno omawiamy pułapki: odruch naprawiania, przedwczesne planowanie, dowartościowanie, które brzmi fałszywie, oraz sytuacje, w których dialog motywujący nie jest właściwym narzędziem — w kryzysie, przy bezpośrednim zagrożeniu, przy braku jakiejkolwiek ambiwalencji.
Materiał opiera się na podejściu Millera i Rollnicka w jego aktualnej wersji oraz na doświadczeniu z pracy przesiewowej i krótkich interwencji w gabinecie niespecjalistycznym.