Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Protokół diagnostyczny · PDF do pobrania

Protokół CWP: Zależność emocjonalna

Ustrukturyzowany scenariusz pracy z klientem, u którego poczucie własnej wartości silnie zależy od bliskiej relacji: mapa problemu, pogłębienie (potrzeba potwierdzania, lęk przed odrzuceniem, utrata siebie w relacji, zachowania zabezpieczające, profile), plan pracy z budowaniem autonomii, gotowa struktura sesji, karta pracy między sesjami i plan zapobiegania nawrotom.

99 stron format PDF, pobranie bez konta

Darmowy fragment PDF

Podaj adres e-mail, a plik pobierzesz od razu na tej stronie.

Protokół CWP: Zależność emocjonalna

Pełna wersja

69 zł

płatność jednorazowa, bez subskrypcji

  • 99 stron PDF do druku
  • struktura sesji 50-60 minut, dziennik zależności i karta autonomii
  • bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie

Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista

Dla kogo

Dla kogo jest ten materiał

Adresaci materiału

Materiał jest przeznaczony dla psychologów i psychoterapeutów w ramach ich kompetencji zawodowych.

Czego materiał nie zastępuje

To materiał pomocniczy, nie zastępuje oceny klinicznej ani odpowiedzialności prowadzącego specjalisty.

Co zawiera

Struktura materiału

Pełna wersja ma 99 stron. Spis treści i pierwsze strony zobaczysz w darmowym fragmencie, bez zakładania konta.

Pytania o materiał? Napisz na kontakt@cwp.edu.pl.

Pełna wersja

69 zł

  • 99 stron PDF do druku
  • struktura sesji 50-60 minut, dziennik zależności i karta autonomii
  • bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie

Płacisz raz. Imię i nazwisko trafią na znak wodny w pliku, a link do pobrania przyjdzie na podany adres e-mail.

Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista

W praktyce

Jak pracować z tym protokołem

Ten protokół jest dla klienta, którego poczucie wartości mocno zależy od jednej bliskiej relacji. Potrzebuje ciągłego potwierdzania, rezygnuje z własnych planów, żeby nie urazić partnera, a każde oddalenie przeżywa jak zapowiedź utraty. Czasem zostaje w relacji, która mu szkodzi, bo samotność wydaje się gorsza.

Zaczynasz od mapy problemu: jak wygląda typowy dzień w relacji, jakie zachowania zabezpieczające klient stosuje, na przykład sprawdzanie telefonu, wielokrotne pytanie o uczucia, rezygnację ze spotkań ze znajomymi.

Jak budować autonomię klienta, który boi się utraty relacji?

Małymi krokami poza relacją, które klient sam wybiera i które nie wymagają od niego zerwania czegokolwiek. Celem pierwszych tygodni jest odzyskanie kawałka życia, który należy tylko do niego: spotkanie ze znajomą, dawne zainteresowanie, decyzja podjęta bez konsultacji.

Karty pracy z modułu 6 klient wypełnia, gdy pojawia się lęk przed utratą: co go uruchomiło, co miał ochotę zrobić, co zrobił, co się stało potem. Na sesji wracacie do tych zapisów i szukacie chwil, w których klient wytrzymał niepewność bez zachowania zabezpieczającego. Takie chwile warto nazwać, bo klient zwykle je przeocza.

Moduł pogłębienia pomaga zrozumieć, skąd wzięło się przekonanie, że bez drugiej osoby klient sobie nie poradzi. Ta rozmowa często dotyka wczesnych doświadczeń i wymaga dobrej relacji terapeutycznej. Uważaj, żeby zależność nie przeniosła się na Ciebie; częste wiadomości między sesjami i prośby o zapewnienie to materiał do rozmowy, nie do spełniania.

Nie oceniaj partnera klienta i nie namawiaj do rozstania. Decyzja o relacji należy do klienta, a nacisk terapeuty zwykle wzmacnia lojalność wobec partnera.

Gdy w relacji jest kontrola, zastraszanie albo przemoc, praca nad autonomią zaczyna się od bezpieczeństwa; przy bezpośrednim zagrożeniu 112, a pomoc dla osób doznających przemocy pod numerem 800 120 002. Myśli samobójcze po rozstaniu albo groźbie rozstania wymagają oceny ryzyka na tej samej sesji i numeru 116 123 na kartce.

Pełna wersja

69 zł

  • 99 stron PDF do druku
  • struktura sesji 50-60 minut, dziennik zależności i karta autonomii
  • bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie

Fragment pokazuje układ materiału. Pełna wersja to cały plik, gotowy do druku.

Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista

Pytania

Najczęściej zadawane pytania

Zależność emocjonalna to stan, w którym poczucie własnej wartości, nastrój i bezpieczeństwo człowieka w dużej mierze zależą od drugiej osoby, najczęściej partnera. Osoba zależna czuje, że bez tej relacji nie poradzi sobie, potrzebuje stałego potwierdzania uczuć i bardzo boi się odrzucenia. Często rezygnuje z własnych potrzeb, zainteresowań i znajomych, żeby utrzymać związek. Bliskość i przywiązanie są naturalne, problemem staje się utrata siebie w relacji.

Do typowych objawów należą silny lęk przed rozstaniem, potrzeba ciągłego kontaktu i zapewnień, trudność w podejmowaniu decyzji bez partnera, zazdrość i nadmierne monitorowanie relacji. Osoba zależna często dopasowuje się do oczekiwań drugiej strony, nie wyraża własnego zdania, a nastrój zmienia się w zależności od zachowania partnera. Może też tkwić w relacji, która ją rani, bo samotność wydaje się bardziej przerażająca. Po rozstaniu reakcja bywa szczególnie gwałtowna.

Zależność emocjonalna często ma korzenie w doświadczeniach z dzieciństwa: niestabilnej lub warunkowej miłości opiekunów, zaniedbaniu emocjonalnym, częstych rozstaniach albo nadopiekuńczości, która nie pozwalała rozwinąć samodzielności. Na tej podstawie powstaje przekonanie, że wartość i bezpieczeństwo daje tylko bliska osoba. Rolę odgrywają też niskie poczucie własnej wartości i lękowy wzorzec przywiązania. Zależność nie jest wadą charakteru, tylko wyuczonym sposobem szukania bezpieczeństwa.

W zdrowej miłości partnerzy są blisko, ale każde zachowuje własną tożsamość, zainteresowania i relacje, a rozłąka jest trudna, lecz do zniesienia. W zależności emocjonalnej druga osoba staje się głównym źródłem wartości i bezpieczeństwa, a myśl o jej utracie wywołuje paniczny lęk. Miłość daje przestrzeń na różnice i odmowę, zależność sprawia, że każda różnica zdań wydaje się zagrożeniem. Ważnym sygnałem jest to, czy w relacji jest miejsce na własne potrzeby.

Wychodzenie z zależności emocjonalnej polega na stopniowym budowaniu autonomii, a nie na nagłym zerwaniu więzi. Pomaga odbudowywanie własnych zainteresowań, przyjaźni i źródeł satysfakcji, uczenie się rozpoznawania i wyrażania potrzeb oraz ćwiczenie tolerowania niepewności bez natychmiastowego szukania zapewnień. Ważna jest też praca nad poczuciem własnej wartości niezależnym od relacji. To proces, w którym wsparcie psychologa pozwala przejść przez lęk, zamiast go unikać.

Nie, choć pojęcia te bywają mylone. Współuzależnienie opisuje się najczęściej w kontekście relacji z osobą uzależnioną, na przykład od alkoholu, gdy partner organizuje życie wokół jej problemu, kontroluje i ratuje ją kosztem siebie. Zależność emocjonalna jest szerszym zjawiskiem i może występować w każdej bliskiej relacji. Oba wzorce łączy utrata siebie i koncentracja na drugiej osobie. Jeśli w relacji pojawia się przemoc, wsparcie oferuje Niebieska Linia 800 12 00 02, a w nagłym zagrożeniu 112.

Pracę zaczyna się od mapy problemu: w jakich sytuacjach klient czuje lęk o relację, jak szuka potwierdzania, co robi, żeby utrzymać bliskość, i ile go to kosztuje. Następnie bada się zachowania zabezpieczające, utratę siebie w relacji i przekonania leżące u podstaw. Plan pracy obejmuje stopniowe budowanie autonomii, rozwijanie innych źródeł wsparcia i ćwiczenie wyrażania potrzeb. Warto uważać, by zależność nie przeniosła się na relację terapeutyczną.

Gotowy scenariusz dla psychologów zawiera „Protokół CWP: Zależność emocjonalna”. Prowadzi przez mapę problemu i pogłębienie: potrzebę potwierdzania, lęk przed odrzuceniem, utratę siebie w relacji, zachowania zabezpieczające i profile klientów, a następnie przez plan pracy z budowaniem autonomii. Zawiera też gotową strukturę sesji, kartę pracy między sesjami i plan zapobiegania nawrotom. Pokrewnym tematem zajmuje się „Protokół CWP: Lęk przed odrzuceniem”.