Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Protokół diagnostyczny · PDF do pobrania

Protokół CWP: Lęk przed odrzuceniem

Ustrukturyzowany scenariusz pracy z klientem, u którego lęk przed odrzuceniem silnie wpływa na relacje: mapa problemu, pogłębienie (doświadczenia odrzucenia, interpretacje zachowania innych, nadmierne monitorowanie relacji, zachowania protestacyjne, profile), plan pracy z tolerowaniem niepewności i realistycznymi interpretacjami, gotowa struktura sesji, karta pracy między sesjami i plan zapobiegania nawrotom.

99 stron format PDF, pobranie bez konta

Darmowy fragment PDF

Podaj adres e-mail, a plik pobierzesz od razu na tej stronie.

Protokół CWP: Lęk przed odrzuceniem

Pełna wersja

69 zł

płatność jednorazowa, bez subskrypcji

  • 99 stron PDF do druku
  • struktura sesji 50-60 minut, dziennik interpretacji i karta tolerowania niepewności
  • bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie

Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista

Dla kogo

Dla kogo jest ten materiał

Adresaci materiału

Materiał jest przeznaczony dla psychologów i psychoterapeutów w ramach ich kompetencji zawodowych.

Czego materiał nie zastępuje

To materiał pomocniczy, nie zastępuje oceny klinicznej ani odpowiedzialności prowadzącego specjalisty.

Co zawiera

Struktura materiału

Pełna wersja ma 99 stron. Spis treści i pierwsze strony zobaczysz w darmowym fragmencie, bez zakładania konta.

Pytania o materiał? Napisz na kontakt@cwp.edu.pl.

Pełna wersja

69 zł

  • 99 stron PDF do druku
  • struktura sesji 50-60 minut, dziennik interpretacji i karta tolerowania niepewności
  • bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie

Płacisz raz. Imię i nazwisko trafią na znak wodny w pliku, a link do pobrania przyjdzie na podany adres e-mail.

Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista

W praktyce

Jak pracować z tym protokołem

Lęk przed odrzuceniem rzadko jest głównym powodem zgłoszenia. Klient mówi raczej o tym, że nie potrafi zbudować związku, że ciągle analizuje wiadomości, że wycofuje się pierwszy, zanim ktoś zdąży go zostawić. W relacjach albo zabiega o uwagę, albo unika bliskości, a czasem jedno i drugie na zmianę.

Jakie karty pracy pomagają przy lęku przed odrzuceniem?

Najwięcej daje karta rejestrująca interpretacje cudzych zachowań, bo to tam lęk przed odrzuceniem pracuje najmocniej. Klient zapisuje sytuację, na przykład brak odpowiedzi na wiadomość, swoją pierwszą myśl, emocję i to, co zrobił. Po tygodniu widać, jak często pierwsza interpretacja brzmi „jestem dla niego nieważny”.

Na sesji dobieracie do tych sytuacji inne możliwe wyjaśnienia i sprawdzacie, co klient wie na pewno, a co dopowiada. Moduł 4 rozpisuje pracę z tolerowaniem niepewności: klient uczy się zostawać z niepewnością przez określony czas, zamiast od razu dzwonić, pisać czy pytać o zapewnienie. Ćwiczenia zaczynacie od relacji o niskiej stawce, partner przychodzi na końcu.

Moduł pogłębienia pomaga dotrzeć do doświadczeń odrzucenia z przeszłości. Gdy klient je opowiada, pilnuj tempa. Celem tej części jest zrozumienie, skąd bierze się czujność. Przeżywanie dawnych zranień od nowa nie jest tu potrzebne.

Uważaj na relację terapeutyczną. Klient z lękiem przed odrzuceniem uważnie śledzi Twoje reakcje: spóźnienie, zmianę terminu, krótszą odpowiedź na wiadomość. Rozmowa o tym na sesji często jest najcenniejszym materiałem, bo dzieje się tu i teraz. Nie obiecuj, że nigdy go nie zawiedziesz.

Skieruj na konsultację psychiatryczną, gdy lękowi towarzyszy depresja, samouszkodzenia albo myśli samobójcze po rozstaniach. Ocenę ryzyka robisz na tej samej sesji, a przy bezpośrednim zagrożeniu dzwonisz pod 112; numer 116 123 klient dostaje na kartce. Gdy obraz przypomina zaburzenie osobowości, rozważ terapeutę z odpowiednim przygotowaniem.

Masz pacjenta z…?

Protokół, szkolenia i artykuł w jednym pakiecie

Pełna wersja

69 zł

  • 99 stron PDF do druku
  • struktura sesji 50-60 minut, dziennik interpretacji i karta tolerowania niepewności
  • bez konta i subskrypcji: link na e-mail działa 30 dni, plik zostaje u Ciebie

Fragment pokazuje układ materiału. Pełna wersja to cały plik, gotowy do druku.

Masz opłacony plan Specjalista? Po zalogowaniu cena pakietu to 62,10 zł. Zaloguj sięNie masz planu Specjalista? Zobacz plan Specjalista

Pytania

Najczęściej zadawane pytania

Lęk przed odrzuceniem najczęściej ma korzenie we wcześniejszych doświadczeniach relacyjnych: chłodnych lub nieprzewidywalnych opiekunach, krytyce, wykluczeniu przez rówieśników czy bolesnych rozstaniach. Na tej podstawie powstaje przekonanie, że akceptację trzeba stale zdobywać i łatwo ją stracić. Człowiek zaczyna wtedy uważnie śledzić sygnały od innych i odczytywać drobne zachowania jako oznaki odrzucenia. Sama potrzeba przynależności jest naturalna, problemem staje się dopiero jej lękowe, nadmierne pilnowanie.

W związku lęk przed odrzuceniem objawia się zwykle nadmiernym monitorowaniem relacji: sprawdzaniem, czy partner odpisał, analizowaniem tonu wiadomości i potrzebą częstych zapewnień. Mogą pojawiać się zachowania protestacyjne, takie jak obrażanie się, wycofanie czy wystawianie uczuć partnera na próbę, a także unikanie wyrażania własnych potrzeb w obawie przed konfliktem. Część osób reaguje odwrotnie i zawczasu się dystansuje, żeby nie zostać zranioną. Oba wzorce prowadzą często do napięć, które lęk jeszcze wzmacniają.

Nie, choć te zjawiska są blisko powiązane. Lękowy styl przywiązania to ogólny wzorzec funkcjonowania w bliskich relacjach, w którym osoba silnie potrzebuje bliskości i jednocześnie obawia się jej utraty. Lęk przed odrzuceniem może być jednym z jego przejawów, ale występuje też u osób z innymi wzorcami, na przykład w relacjach zawodowych czy przyjacielskich. W pracy z klientem ważniejsze od etykiety jest zrozumienie konkretnych sytuacji, interpretacji i reakcji, które lęk uruchamiają.

Lęku przed odrzuceniem zwykle nie da się wyłączyć, ale można nauczyć się go rozpoznawać i nie pozwalać mu kierować zachowaniem. Pomaga zauważanie automatycznych interpretacji, na przykład „nie odpisał, więc jest zły”, i szukanie alternatywnych wyjaśnień. Ważne jest też stopniowe ćwiczenie tolerowania niepewności, czyli powstrzymywanie się od natychmiastowego szukania zapewnień. Wzmacnianie poczucia własnej wartości niezależnego od opinii innych sprawia, że potencjalne odrzucenie traci swoją paraliżującą siłę.

Typowe myśli to czytanie w myślach („na pewno ma mnie dość”), katastrofizowanie („zostawi mnie”), personalizacja („jest w złym humorze przeze mnie”) oraz przekonania o sobie, takie jak „nie jestem wystarczająco interesujący” czy „jeśli pokażę prawdziwą siebie, odejdą”. Myśli te pojawiają się automatycznie i bardzo szybko, dlatego są brane za fakty. W pracy terapeutycznej uczy się klienta je zauważać, zapisywać i sprawdzać, jakie są dowody za nimi i przeciw nim.

Tak, bo lęk przed odrzuceniem nie ogranicza się do związków romantycznych. W pracy może objawiać się trudnością w wyrażaniu zdania, unikaniem proszenia o podwyżkę, bardzo silną reakcją na krytykę czy nadmiernym braniem na siebie obowiązków. W przyjaźniach często widać go w dopasowywaniu się, trudności w odmawianiu i długim rozpamiętywaniu drobnych sygnałów chłodu. Dlatego w pracy z klientem warto sprawdzać, w jakich obszarach życia ten lęk się pojawia.

Warto zacząć od mapy konkretnych sytuacji, w których lęk się pojawia, oraz od zrozumienia jego źródeł w dotychczasowych doświadczeniach. Następnie pracuje się z interpretacjami zachowania innych, zachowaniami zabezpieczającymi i protestacyjnymi oraz z tolerowaniem niepewności. Ważnym elementem jest sama relacja terapeutyczna, w której lęk przed odrzuceniem też może się uaktywnić, na przykład przy przerwie urlopowej. Nazwanie tego na sesji bywa bardzo wartościowym doświadczeniem korektywnym.

Gotowy scenariusz dla psychologów zawiera „Protokół CWP: Lęk przed odrzuceniem”. Prowadzi przez mapę problemu, doświadczenia odrzucenia, interpretacje zachowania innych, nadmierne monitorowanie relacji, zachowania protestacyjne i profile klientów, a następnie przez plan pracy z tolerowaniem niepewności i realistycznymi interpretacjami. Zawiera też gotową strukturę sesji, kartę pracy między sesjami i plan zapobiegania nawrotom, który pomaga klientowi utrzymać zmianę po zakończeniu pracy.