CWPCentrum Wiedzy Psychologicznej

ADHD i poczucie własnej wartości — jak nie dopuścić, żeby dziecko uwierzyło, że jest „gorsze”

Praktyczny kurs dla rodzica dziecka z ADHD: skąd bierze się przekonanie „jestem głupi”, jak reagować na porównania i porażki, jak krytykować bez niszczenia poczucia wartości, jak realnie znaleźć mocne strony dziecka i jak budować w nim poczucie sprawczości.

Godziny dydaktyczne
7,8 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
19 lekcji
ADHD i poczucie własnej wartości — jak nie dopuścić, żeby dziecko uwierzyło, że jest „gorsze”

Ten kurs jest dla rodzica, który coraz częściej słyszy od swojego dziecka zdania w stylu „jestem głupi”, „i tak mi nie wyjdzie” albo „wszyscy są lepsi ode mnie” — i czuje, że mimo najlepszych chęci, codzienność z dzieckiem z ADHD sama, niezauważenie, buduje w nim przekonanie, że jest gorsze. Nie dlatego, że ktoś to dziecku wprost powiedział. Dlatego, że dostaje więcej uwag, więcej poprawek, więcej porównań i więcej porażek niż rówieśnicy — dzień po dniu, w szkole, w domu, na podwórku — a jego mózg, tak jak mózg każdego dziecka, wyciąga z powtarzalności sygnałów wnioski o tym, kim jest.

To nie jest kurs o tym, jak dziecko „pocieszać” albo jak przekonać je na siłę, że jest wspaniałe. To praktyczny przewodnik zbudowany wokół jednego założenia: poczucie własnej wartości dziecka z ADHD buduje się (albo się rozpada) w tysiącach małych, codziennych momentów — w tym, jak reagujesz na jego porażkę, jak formułujesz uwagę, jak odpowiadasz, gdy porównuje się z kolegą, i czy w ogóle wie, w czym naprawdę jest dobre. Żadna z tych rzeczy osobno nie jest dramatyczna. Razem, powtarzane codziennie przez lata, decydują o tym, czy dziecko dorośnie z przekonaniem „jestem trudny, ale sobie radzę”, czy z przekonaniem „ze mną jest coś nie tak”.

Program prowadzi Cię przez sześć modułów: od zrozumienia, skąd u dziecka z ADHD bierze się przekonanie „jestem głupi” i dlaczego internalizuje porażki inaczej niż rówieśnicy, przez to, jak reagować na porównywanie się z innymi — czy to porównanie robi samo dziecko, czy słyszy je od nauczyciela, babci albo rodzeństwa — przez naukę odróżniania konstruktywnej nauki z porażki od wyuczonej bezradności, przez konkretną umiejętność dawania informacji zwrotnej, która koryguje zachowanie bez niszczenia poczucia wartości, przez praktyczne narzędzia do realnego (nie na siłę wymyślonego) znajdowania mocnych stron dziecka, aż po ostatni, integrujący moduł o budowaniu sprawczości — czyli przekonania dziecka, że jego wysiłek i intencje mają znaczenie, nawet gdy coś nie wyszło.

Ton kursu jest empatyczny, bezpośredni i wolny od moralizowania. Zakładamy, że jesteś zabieganym, czasem zmęczonym rodzicem, a nie studentem psychologii — dlatego każda lekcja ma konkretny przykład z życia, przykładowe zdania do powiedzenia dziecku (osobno dla młodszych, ok. 6-9 lat, i starszych, 10-13 lat, bo te dwie grupy inaczej rozumieją i inaczej reagują), oraz szczere przyznanie, że część sytuacji nie ma jednej idealnej odpowiedzi — tylko wymaga świadomego wyboru rodzica, który sam też czasem jest zmęczony i sfrustrowany, i to też jest w porządku.

Najczęściej zadawane pytania

Dziecko z ADHD mówi „jestem głupi”, bo codziennie doświadcza wielu drobnych porażek i uwag, które z czasem układają się w przekonanie o sobie. Słyszy „uważaj”, „znowu zapomniałeś”, „skup się”, częściej niż rówieśnicy dostaje upomnienia w szkole i widzi, że innym pewne rzeczy przychodzą łatwiej. Nie rozumie, że przyczyną jest sposób działania jego uwagi, więc wyciąga wniosek, że coś jest z nim nie tak. To przekonanie nie jest prawdą, ale bardzo boli i warto na nie reagować.

Poczucie własnej wartości dziecka z ADHD buduje się przez dostrzeganie jego mocnych stron, docenianie wysiłku i tworzenie okazji do sukcesów. Pomaga konkretna pochwała, na przykład „widzę, że długo pracowałeś nad tym rysunkiem”, zamiast ogólnego „super”. Warto dawać dziecku realny wpływ na codzienne decyzje i zadania, z którymi może sobie poradzić. Ważne jest też oddzielanie zachowania od osoby: trudne zachowanie nie oznacza, że dziecko jest „złe” czy „gorsze”.

Gdy dziecko porównuje się z innymi, najpierw uznaj jego uczucia, zamiast od razu zaprzeczać, na przykład „rozumiem, że jest ci przykro, że Kasia szybciej skończyła”. Potem pomóż mu zobaczyć pełniejszy obraz: każdy ma coś, co przychodzi mu łatwo, i coś, co wymaga więcej pracy. Warto porównywać dziecko z nim samym sprzed kilku tygodni, a nie z rówieśnikami. Unikaj też własnych porównań, nawet w dobrej wierze, bo dziecko z ADHD odbiera je szczególnie boleśnie.

Krytykę warto kierować wobec konkretnego zachowania, a nie wobec dziecka jako osoby. Zamiast „jesteś bałaganiarzem” powiedz „kurtka leży na podłodze, powieś ją, proszę”. Informacja zwrotna powinna być krótka, spokojna i zawierać wskazówkę, co zrobić inaczej. Dziecko z ADHD słyszy dużo uwag, dlatego na każdą krytykę warto dawać kilka sytuacji docenienia. Unikaj słów „zawsze” i „nigdy”, bo utrwalają przekonanie, że dziecko nie potrafi się zmienić.

Dziecku z ADHD pomaga traktowanie porażek jako informacji, a nie dowodu, że jest gorsze. Gdy coś się nie uda, porozmawiajcie spokojnie, co poszło dobrze, co było trudne i co można zmienić następnym razem. Pokazuj też własne błędy i to, jak sobie z nimi radzisz. Dziecko, które zbyt często doświadcza porażek bez wsparcia, może nauczyć się bezradności i przestać próbować. Dlatego warto dzielić trudne zadania na mniejsze kroki i świętować małe sukcesy.

Mocne strony dziecka z ADHD najłatwiej znaleźć, obserwując, co je naprawdę angażuje, w czym jest wytrwałe i co inni w nim cenią. Wiele dzieci z ADHD jest pomysłowych, energicznych, spontanicznych, odważnych i empatycznych, choć to cechy bardzo indywidualne. Pomaga zapisywanie sytuacji, w których dziecko dobrze sobie poradziło, i rozmowa o nich. Szukanie mocnych stron to nie pocieszanie, tylko pokazywanie dziecku, na czym może budować.

Niepokój powinny budzić sytuacje, gdy dziecko przez dłuższy czas mówi o sobie z pogardą, wycofuje się z zajęć, które lubiło, unika wyzwań, jest smutne lub drażliwe albo mówi, że wszystkim byłoby lepiej bez niego. Warto wtedy porozmawiać z psychologiem lub psychiatrą dziecięcym. Jeśli dziecko mówi o zrobieniu sobie krzywdy lub o śmierci, zadzwoń pod 800 12 12 12, dziecko może zadzwonić pod 116 111, a w nagłym zagrożeniu trzeba wezwać pomoc pod 112.

Poczuciu własnej wartości dziecka z ADHD poświęcone jest szkolenie CWP „ADHD i poczucie własnej wartości”, część serii o ADHD dla rodziców. Kurs wyjaśnia, skąd bierze się przekonanie „jestem głupi”, jak reagować na porównania i porażki, jak dawać informację zwrotną, która koryguje, a nie niszczy, oraz jak znajdować i wzmacniać mocne strony dziecka. Pokazuje też, jak budować sprawczość, żeby dziecko czuło, że ma wpływ na to, co się dzieje.

Czego się nauczysz

  • Rozumiesz mechanizm, przez który dziecko z ADHD łatwiej i szybciej niż rówieśnicy internalizuje przekonanie „jestem głupi” lub „jestem gorszy” — i wiesz, że to nie jedno duże wydarzenie, tylko efekt setek małych, codziennych sygnałów.
  • Potrafisz rozpoznać u dziecka wczesne sygnały, że już uwierzyło w bycie „gorszym” — zarówno słowne, jak i behawioralne — i wiesz, jak zareagować w pierwszej chwili, gdy je usłyszysz lub zobaczysz.
  • Wiesz, jak reagować, gdy dziecko porównuje się z rówieśnikami samo, oraz jak reagować, gdy takie porównania przychodzą z zewnątrz — od nauczyciela na forum klasy, od dalszej rodziny czy od rodzeństwa.
  • Rozumiesz różnicę między konstruktywnym uczeniem się z porażki a wyuczoną bezradnością — i znasz konkretną sekwencję rozmowy z dzieckiem po niepowodzeniu, która uczy je wniosków, a nie wstydu.
  • Potrafisz odróżnić krytykę zachowania od krytyki osoby i wiesz, jak dawać dziecku informację zwrotną, która realnie zmienia zachowanie, nie zostawiając w nim przekonania, że jest wadliwe jako człowiek.
  • Wiesz, jak realnie — nie na siłę i nie przez fałszywe pochwały — identyfikować mocne strony swojego dziecka i wplatać je w codzienność, żeby stały się prawdziwym, sprawdzalnym fundamentem jego poczucia wartości.
  • Rozumiesz, dlaczego dziecko z ADHD często czuje, że nic od niego nie zależy, i znasz konkretny sposób reagowania na konsekwencje proporcjonalnie do intencji dziecka, a nie tylko do efektu końcowego.
  • Wiesz, jak stopniowo dawać dziecku realne wybory i odpowiedzialność dopasowaną do wieku, żeby uczyło się, że ma realny wpływ na własne życie.
  • Widzisz sześć obszarów tego kursu jako spójną całość i masz gotowe narzędzia (karty, gotowe zdania, plan stopniowego zwiększania odpowiedzialności), które możesz od razu zastosować w domu.

Dla kogo jest to szkolenie

  • Rodzice i opiekunowie dzieci (ok. 6-13 lat) ze zdiagnozowanym lub podejrzewanym ADHD, którzy zauważają u dziecka spadające poczucie własnej wartości, częste porównywanie się z innymi albo zdania w stylu „jestem głupi”.
  • Rodzice, którzy czują, że codzienne uwagi i korekty — nawet uzasadnione — kumulują się u dziecka w coś większego niż pojedyncze zdarzenia, i chcą to świadomie przerwać.
  • Rodzice szukający konkretnych, praktycznych narzędzi do rozmów po porażce, do dawania informacji zwrotnej i do identyfikowania mocnych stron dziecka — bez pustych, niewiarygodnych pochwał.
  • Bliscy i współopiekunowie (partner, dziadkowie, starsze rodzeństwo), którzy spędzają czas z dzieckiem i chcą reagować w tym samym, spójnym stylu.

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie stawia i nie zastępuje diagnozy ADHD — jeśli dopiero podejrzewasz ADHD u dziecka, drogę diagnostyczną omawia osobny, kompleksowy kurs o ADHD u dziecka.
  • Kurs nie zastępuje terapii dziecka ani konsultacji ze specjalistą prowadzącym dziecko — zwłaszcza jeśli poczucie własnej wartości dziecka jest już bardzo niskie, pojawiają się objawy depresyjne, wycofanie społeczne czy myśli samobójcze, które wymagają natychmiastowej pomocy specjalisty.
  • Żadna z opisanych technik nie gwarantuje, że dziecko nigdy więcej nie powie „jestem głupi” — to narzędzia, które realnie zmniejszają częstotliwość i siłę takich przekonań, a nie sposób na ich całkowite wyeliminowanie.
  • Kurs nie omawia szczegółowo współwystępujących trudności (np. zaburzeń lękowych, dysleksji, trudności społecznych), które czasem idą w parze z ADHD i same w sobie wpływają na poczucie wartości dziecka — uczy je zauważać jako sygnał do konsultacji, ale ich nie omawia szczegółowo.

Program szkolenia

19 lekcji w 6 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

„JESTEM GŁUPI" — SKĄD BIERZE SIĘ TO PRZEKONANIE U DZIECKA Z ADHD

Moduł 2

PORÓWNYWANIE SIĘ Z RÓWIEŚNIKAMI

  • Dlaczego dziecko z ADHD widzi różnicę między sobą a rówieśnikami wcześniej i boleśniej24 min
  • Gdy dziecko samo się porównuje — jak reagować w tym momencie24 min
  • Gdy porównania przychodzą z zewnątrz — szkoła, rodzina, rodzeństwo24 min
Moduł 3

PORAŻKI — JAK UCZYĆ SIĘ Z NICH ZAMIAST UCZYĆ SIĘ BEZRADNOŚCI

  • Dlaczego dziecko z ADHD częściej doświadcza porażek — i co to robi z jego motywacją25 min
  • Wyuczona bezradność — jak ją rozpoznać, zanim się utrwali24 min
  • Jak pomóc dziecku wyciągnąć z porażki naukę, a nie wstyd25 min
Moduł 4

KRYTYKA — JAK DAWAĆ INFORMACJĘ ZWROTNĄ, KTÓRA KORYGUJE, A NIE NISZCZY

  • Różnica między krytyką zachowania a krytyką osoby — i dlaczego to rozróżnienie jest kluczowe przy ADHD24 min
  • Jak dawać informację zwrotną, która realnie zmienia zachowanie25 min
  • Codzienne sytuacje sporne — bałagan, zapomnienie, spóźnienie, przerwana rozmowa24 min
Moduł 5

MOCNE STRONY DZIECKA — JAK JE REALNIE ZNALEŹĆ I WZMOCNIĆ

  • Dlaczego szukanie mocnych stron to nie jest „pocieszanie” dziecka24 min
  • Jak konkretnie identyfikować mocne strony dziecka, nie na siłę25 min
  • Jak wzmacniać mocne strony w codziennym życiu, nie tylko w rozmowie24 min
Moduł 6

BUDOWANIE SPRAWCZOŚCI

  • Dlaczego dziecko z ADHD często czuje, że nic od niego nie zależy25 min
  • Konsekwencje proporcjonalne do intencji, nie do przypadku24 min
  • Dawanie realnego wpływu — wybory i odpowiedzialność dopasowana do wieku25 min
  • Podsumowanie kursu — integracja: od „jestem głupi" do poczucia sprawczości26 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna — pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.

  • Załącznik C — Gotowe zdania na moment, gdy dziecko mówi „jestem głupi”PDF
  • Załącznik B — Karta „jak dać informację zwrotną bez krytykowania osoby”PDF
  • Załącznik A — Karta pytań pomagających znaleźć mocne strony dzieckaPDF
  • Załącznik D — Tygodniowy dziennik małych sukcesów i mocnych stronPDF
  • Załącznik E — Plan stopniowego zwiększania odpowiedzialności dopasowanej do wiekuPDF

Pytania o dostęp i certyfikat

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.

Powiązane szkolenia

Terapia par, rodzin i seksuologia

Jak zmienia się nastolatka — normalny rozwój a sygnały, które wymagają uwagi

Przewodnik dla rodziców dziewcząt w okresie dojrzewania: co w zmianach nastolatki jest zupełnie normalne, jak rozumieć jej ciało, mózg, emocje i bunt, kiedy trudność jest tylko fazą, a kiedy staje się sygnałem, który warto skonsultować ze specjalistą — i jak rozmawiać, stawiać granice oraz odbudowywać bliskość.

9,9 godz. dydakt.Podstawowy
W abonamencieZobacz szkolenie

Przeczytaj także

W abonamencie

7 dni za darmo

Przetestuj 7 dni za darmo