CWPCentrum Wiedzy Psychologicznej

AuDHD u dziecka: co to znaczy, gdy autyzm i ADHD występują razem

Spokojny przewodnik dla rodzica dziecka, które ma jednocześnie spektrum autyzmu i ADHD: jak godzić sprzeczne potrzeby na co dzień, w domu, w szkole i wśród rówieśników.

Godziny dydaktyczne
13,5 godz.
Poziom
Podstawowy
Program
34 lekcje
AuDHD u dziecka: co to znaczy, gdy autyzm i ADHD występują razem

AuDHD u dziecka to potoczna nazwa sytuacji, w której autyzm i ADHD występują razem, czyli dziecko ma jednocześnie rozpoznane spektrum autyzmu i ADHD. Co to znaczy na co dzień? Przede wszystkim to, że w jednym dziecku spotykają się dwie różne potrzeby, które często ciągną w przeciwne strony: potrzeba stałej rutyny i nuda, która ją rozsadza, unikanie hałasu i szukanie mocnych wrażeń, potrzeba przewidywalności i impulsywność. Ten kurs pokazuje, jak rozumieć takie dziecko i jak pomagać mu w zwykłym dniu.

Kurs jest o codzienności, a nie o diagnozie. Zaczynamy od wyjaśnienia, dlaczego AuDHD to nie jest „trochę autyzmu i trochę ADHD”, i od tego, jak rozmawiać z dzieckiem o jego dwóch profilach. Potem przechodzimy przez konkretne sytuacje: poranki i wieczory, zmiany planu, polecenia, które wywołują bunt, lekcje i obowiązki, oderwanie od gry, ekrany, zmysły i przeciążenie, a także przerwy w szkole, wycieczki i przyjaźnie.

W każdej lekcji znajdziesz scenę z życia, proste wyjaśnienie tego, co dzieje się w dziecku, konkretne kroki oraz gotowe zdania do powiedzenia przedszkolakowi, dziecku w wieku szkolnym i nastolatkowi. Każda lekcja kończy się jednym małym zadaniem na dziś. Osobny moduł poświęcamy Tobie i całej rodzinie: temu, jak samemu się uspokoić, jak zadbać o rodzeństwo, co zrobić, gdy rozpoznajesz podobne cechy u siebie, i kiedy szukać pomocy specjalisty.

Kurs nie jest diagnozą ani terapią i nie zastępuje spotkań ze specjalistami, którzy znają Twoje dziecko. Może za to dać Ci język, spokój i narzędzia do codziennego życia. Do kursu dołączyliśmy sześć materiałów do wydruku, między innymi plan dnia z „okienkami na zmianę”, mapę zmysłów dziecka, kartę „bateria energii”, ściągawkę z poleceniami, kartę dla nauczyciela i plan na trudny moment.

Najczęściej zadawane pytania

AuDHD to potoczna nazwa sytuacji, w której u jednej osoby występują jednocześnie spektrum autyzmu i ADHD. W dokumentacji medycznej nie ma takiego rozpoznania, są w niej dwa osobne rozpoznania. Skrót powstał wśród samych osób z oboma profilami i ich rodzin, bo dobrze opisuje doświadczenie dwóch sposobów działania mózgu, które czasem się wzmacniają, czasem maskują, a często ciągną w przeciwne strony.

Tak, spektrum autyzmu i ADHD mogą występować u jednego dziecka jednocześnie i specjaliści mogą rozpoznać oba profile naraz. Dziecko ma wtedy dwa osobne rozpoznania, a nie jedno „mieszane”. Jeśli podejrzewasz u dziecka oba profile, porozmawiaj z psychologiem dziecięcym, lekarzem psychiatrą dzieci i młodzieży albo w poradni psychologiczno-pedagogicznej. Tylko specjalista po pełnej diagnostyce może ocenić, co dotyczy Twojego dziecka.

Dziecko z AuDHD najlepiej wspierać, łącząc przewidywalność z nowością i ruchem. Pomaga stały szkielet dnia z miejscem na zmiany, zapowiadanie zmian, krótkie polecenia, dzielenie zadań na małe kroki, dom przyjazny zmysłom i czas na pasję. Ważne jest też rozpoznawanie wczesnych sygnałów przeciążenia i zadbanie o odpoczynek po szkole. Równie ważne jest to, żeby rodzic miał wsparcie dla siebie.

Dziecko z AuDHD ma oprócz ADHD także cechy spektrum autyzmu, więc oprócz potrzeby ruchu i nowości potrzebuje przewidywalności, a często jest też wrażliwe na bodźce. Dlatego część rad przeznaczonych tylko dla dzieci z ADHD, na przykład dużo spontanicznych zmian, może je przeciążać. Potrzebuje rozwiązań, które łączą obie potrzeby naraz, na przykład zapowiedzianych niespodzianek albo planu dnia z okienkami na zmianę.

Dziecko z AuDHD ma oprócz spektrum autyzmu także ADHD, więc stała rutyna szybko zaczyna je nudzić, a ciało potrzebuje dużo ruchu i wrażeń. Do tego dochodzą impulsywność i trudności z zaczynaniem i kończeniem zadań. Takie dziecko potrzebuje przewidywalności, ale z miejscem na nowość, oraz pomocy w organizowaniu zadań. Sama sztywna rutyna często mu nie wystarcza.

Dziecko z AuDHD często przez cały dzień w szkole ukrywa swoje trudności, pilnuje uwagi, znosi hałas i stara się pasować do innych. To ogromny wysiłek, który rozładowuje jego baterię. W domu, gdzie czuje się bezpiecznie, napięcie w końcu puszcza i pojawia się wybuch albo całkowite wyłączenie. Pomaga spokojna strefa lądowania po szkole, bez pytań i wymagań.

Najlepiej ustalić koniec gry, zanim dziecko zacznie grać, i zapowiadać go kilka razy, podchodząc do dziecka, a nie wołając z innego pokoju. Pomaga minutnik, zakończenie w naturalnym miejscu, na przykład po rundzie albo po zapisaniu gry, oraz plan na to, co będzie po grze. Nagłe wyłączenie bez ostrzeżenia u dziecka z hiperfokusem niemal zawsze kończy się wybuchem.

Pomoc dla dziecka z AuDHD możesz znaleźć u psychologa dziecięcego, lekarza psychiatry dzieci i młodzieży oraz w poradni psychologiczno-pedagogicznej. W szkole wspiera pedagog lub psycholog szkolny, a przy dużych trudnościach zmysłowych terapeuta integracji sensorycznej. Pierwszym krokiem może być też pediatra lub lekarz rodzinny. W kryzysie dziecko może zadzwonić pod 116 111, a przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112.

Czego się nauczysz

  • Rozumiesz, co oznacza AuDHD i dlaczego dziecko z oboma profilami często chce dwóch sprzecznych rzeczy naraz
  • Umiesz rozmawiać z dzieckiem o tym, że ma oba profile, z gotowymi zdaniami dla przedszkolaka, dziecka w wieku szkolnym i nastolatka
  • Potrafisz zbudować plan dnia ze stałym szkieletem i „okienkami na zmianę”, który daje dziecku przewidywalność i nowość jednocześnie
  • Wiesz, jak zapowiadać zmiany, dawać polecenia i dzielić zadania tak, żeby zmniejszyć opór i kłótnie
  • Rozpoznajesz wczesne sygnały przeciążenia i wiesz, jak reagować na wybuch złości, a jak na przeciążenie
  • Umiesz zaplanować odpoczynek po szkole i w weekend, który naprawdę ładuje baterię dziecka
  • Wiesz, jak wykorzystać pasję i hiperfokus dziecka oraz jak bez awantury kończyć grę i ustalać zasady ekranów
  • Masz przygotowaną kartę dla nauczyciela, wiesz, o jakie wsparcie w szkole warto zapytać, i rozumiesz, czym są opinia, orzeczenie i IPET
  • Wiesz, jak zadbać o siebie i o rodzeństwo oraz kiedy i u kogo szukać pomocy specjalisty

Dla kogo jest to szkolenie

  • Rodzice dzieci, które mają jednocześnie rozpoznane spektrum autyzmu i ADHD
  • Rodzice, którzy podejrzewają u dziecka oba profile i chcą lepiej rozumieć jego codzienność, zanim usłyszą opinię specjalisty
  • Rodzice przedszkolaków, dzieci w wieku szkolnym i nastolatków
  • Opiekunowie, dziadkowie i inni bliscy, którzy na co dzień pomagają w opiece nad dzieckiem z AuDHD

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie stawia diagnozy spektrum autyzmu ani ADHD i nie zawiera list objawów do samodzielnej oceny dziecka. Rozpoznanie może postawić wyłącznie specjalista po pełnej diagnostyce.
  • Kurs nie jest terapią i nie zastępuje pomocy psychologa dziecięcego, lekarza psychiatry dzieci i młodzieży, poradni psychologiczno-pedagogicznej ani terapeuty integracji sensorycznej.
  • Kurs nie omawia leczenia farmakologicznego. Decyzje o leczeniu farmakologicznym ADHD podejmuje lekarz psychiatra dzieci i młodzieży razem z rodziną.
  • Kurs nie powtarza różnicowania spektrum autyzmu i ADHD ani ścieżki diagnostycznej. Te tematy omawia osobny kurs w serwisie CWP.
  • Kurs opisuje formalności szkolne, czyli opinię, orzeczenie i program pracy z dzieckiem w szkole, w sposób ogólny, żeby łatwiej było się w nich odnaleźć. Przepisy oświatowe się zmieniają, dlatego aktualne zasady i terminy warto sprawdzić w poradni psychologiczno-pedagogicznej i w szkole.

Program szkolenia

34 lekcje w 8 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Co to jest AuDHD

  • Co to znaczy AuDHD: skąd ten skrót i co oznaczają autyzm i ADHD u jednego dziecka Otwarta24 min
  • Dlaczego to nie jest „trochę autyzmu i trochę ADHD”: jak dwa profile się wzmacniają, maskują i ścierają22 min
  • Konflikt potrzeb w jednym dziecku: co czuje, gdy chce dwóch sprzecznych rzeczy naraz22 min
  • Mocne strony dziecka z AuDHD: pasje, kreatywność, szczerość, energia i jak o nich mówić20 min
  • Jak rozmawiać z dzieckiem o tym, że ma oba profile: gotowe zdania według wieku24 min
Moduł 2

Sprzeczne potrzeby na co dzień

  • Rutyna, która nie nudzi: stały szkielet dnia i ruchome elementy21 min
  • Zmiana planu: jak zapowiadać zmiany dziecku, które jednocześnie potrzebuje nowości21 min
  • Wybory zamiast poleceń: menu wyborów i plan dnia z „okienkami na zmianę”20 min
  • Poranki i wieczory: przejścia między aktywnościami, gdy dziecko utyka albo się rozprasza21 min
Moduł 3

Zmysły i pobudzenie

  • Nadwrażliwość i szukanie wrażeń naraz: jak to wygląda u jednego dziecka22 min
  • Ruch i pobudzenie w ciągu dnia: ruch jako pomoc w skupieniu i wyciszeniu21 min
  • Dom przyjazny zmysłom: kąt wyciszenia, hałas, światło, ubrania, jedzenie23 min
  • Wczesne sygnały przeciążenia: jak je zauważyć, zanim dojdzie do wybuchu20 min
Moduł 4

Energia i przeciążenie

  • Bateria energii: dlaczego dzień w szkole wyczerpuje bardziej niż innych20 min
  • Maskowanie i „wybuch po szkole”: co się dzieje po powrocie do domu21 min
  • Wybuch złości czy przeciążenie: jak je odróżnić u dziecka z oboma profilami i jak reagować1 h
  • Odpoczynek, który naprawdę regeneruje: plan po szkole i na weekend, sygnały długotrwałego wyczerpania21 min
Moduł 5

Polecenia, zadania i opór

  • Dlaczego „zrób to teraz” wywołuje bunt: funkcje wykonawcze, lęk i potrzeba kontroli23 min
  • Jak dawać polecenia: krótko, konkretnie, z wyprzedzeniem, wizualnie21 min
  • Zadania krok po kroku: dzielenie na małe części, listy, minutnik i nagrody bez przekupstwa23 min
  • Lekcje i obowiązki domowe bez kłótni24 min
Moduł 6

Pasje, hiperfokus i ekrany

  • Szczególne zainteresowania i hiperfokus: jak je wykorzystać, a nie z nimi walczyć21 min
  • Jak oderwać dziecko od gry lub zajęcia bez awantury22 min
  • Zasady ekranów dla dziecka z AuDHD: ekran jako odpoczynek i jako pułapka23 min
  • Nuda, impulsywność i bezpieczeństwo: gdy dziecko szuka wrażeń25 min
Moduł 7

Szkoła i rówieśnicy

  • Jak rozmawiać z nauczycielem o dziecku z oboma profilami: pierwsze spotkanie i karta o dziecku22 min
  • Jakie wsparcie w szkole pomaga: ruch, miejsce w klasie, zapowiadanie zmian i podział zadań23 min
  • Opinia, orzeczenie, IPET: formalności szkolne krok po kroku46 min
  • Przerwy, stołówka, wycieczki: najtrudniejsze momenty dnia szkolnego21 min
  • Przyjaźnie i konflikty: dziecko, które chce kontaktu, ale łatwo się w nim przeciąża22 min
Moduł 8

Rodzic i rodzina

  • Rodzic jako „regulator”: jak samemu się uspokoić, żeby pomóc dziecku23 min
  • Rodzeństwo: sprawiedliwie, ale nie tak samo21 min
  • Gdy rozpoznajesz podobne cechy u siebie: ciepło i bez diagnozowania, gdzie szukać oceny dla dorosłego21 min
  • Kiedy szukać pomocy i u kogo: sygnały u dziecka i u rodzica26 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna — pliki otwierają się przy lekcji, w planie Specjalista.

  • Plan dnia z „okienkami na zmianę”PDF
  • Mapa zmysłów mojego dzieckaPDF
  • Karta „bateria energii” na tydzieńPDF
  • Plan na trudny moment: wybuch złości i przeciążeniePDF
  • Ściągawka: jak dawać polecenia dziecku z AuDHDPDF
  • Karta dla nauczyciela o moim dzieckuPDF

Pytania o dostęp i certyfikat

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Pierwsza lekcja każdego szkolenia jest otwarta bez logowania. Po założeniu darmowego konta dostajesz dodatkowo trzy pełne szkolenia oraz cały blog.

Powiązane szkolenia

Przeczytaj także

W abonamencie

7 dni za darmo

Przetestuj 7 dni za darmo