Przejdź do treści
CENTRUM WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ

Biegły psycholog sądowy w praktyce: od wpisu na listę do obrony opinii na sali

Szkolenie online dla psychologów o tym, jak zostać biegłym sądowym, czytać postanowienia sądu, badać i pisać opinie w sprawach karnych, cywilnych i rodzinnych, a potem bronić ich na rozprawie, rozliczać się z sądem i zachować granice roli.

Godziny dydaktyczne
16 godz.
Poziom
Średniozaawansowany
Program
48 lekcji
Biegły psycholog sądowy w praktyce: od wpisu na listę do obrony opinii na sali

Biegły sądowy psycholog odpowiada na pytania sądu na podstawie wiedzy specjalnej, a ocena dowodów i rozstrzygnięcie należą do sądu. Ta granica wraca w każdej lekcji kursu. Szkolenie prowadzi od pytania „jak zostać biegłym” przez wniosek do prezesa sądu okręgowego, pierwsze postanowienie o powołaniu, badanie w sprawach karnych, cywilnych i rodzinnych, aż do rozprawy, na której strony zadają trudne pytania.

To szkolenie online, które przechodzisz we własnym tempie. Ma 12 modułów i około 16 godzin nauki. Zaczynamy od roli biegłego i drogi do wpisu na listę, potem czytamy postanowienia sądu, przechodzimy przez sprawy karne, cywilne i rodzinne, badanie w warunkach przymusu, dobór metod i pracę z aktami. W ostatnich modułach uczymy się rozprawy, rachunku, terminów, odpowiedzialności i etyki.

Każda lekcja zawiera sytuacje z praktyki z komentarzem, dialogi z sali i z gabinetu, typowe błędy, gotowe sformułowania do opinii i pism do sądu oraz zadania z przykładowymi odpowiedziami. Do kursu dołączone są wzory i karty do pobrania, na przykład karta wniosku o wpis, analiza postanowienia i karta czasu do rachunku.

Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany, nie daje wpisu na listę biegłych ani żadnych uprawnień i nie jest poradą prawną.

Czego się nauczysz

  • Wiesz, jak zostać biegłym sądowym psychologiem: kto prowadzi listę, jakie warunki trzeba spełnić i jak przygotować wniosek do prezesa sądu okręgowego
  • Rozróżniasz biegłego z listy od biegłego powołanego ad hoc i wiesz, co z tego wynika dla przyrzeczenia, tytułu i obowiązku przyjęcia zlecenia
  • Czytasz postanowienie o powołaniu, wyodrębniasz pytania sądu i oddzielasz te, na które odpowiada psycholog, od pytań prawnych i o winę
  • Wiesz, kiedy odmówić, prosić o zwolnienie z obowiązku opinii lub zgłosić okoliczność wyłączającą, i piszesz do sądu krótkie, rzeczowe pisma
  • Opiniujesz w sprawach karnych w granicach roli psychologa: wiarygodność zeznań, sugestywność, przesłuchanie małoletniego i granica z opinią psychiatryczną
  • Pracujesz w sprawach cywilnych i rodzinnych: zadośćuczynienie, ubezwłasnowolnienie, testament, mobbing, władza rodzicielska, kontakty, konflikt lojalności i przemoc domowa
  • Prowadzisz badanie w warunkach przymusu i oporu: odmowa badania, symulacja i dysymulacja, areszt i zakład karny, pełnomocnik i osoby trzecie
  • Dobierasz i uzasadniasz metody oraz opisujesz ich ograniczenia tak, żeby opinia obroniła się przy pytaniach o normy, adaptacje i warunki badania
  • Pracujesz z aktami: wykaz dokumentów, notatki własne, dokumentacja medyczna, rozdział faktów z akt od wyników badania
  • Przygotowujesz się do rozprawy, odpowiadasz na pytania sugerujące i zarzuty, składasz opinię uzupełniającą i przyznajesz się do błędu bez utraty wiarygodności
  • Rozliczasz się z sądem: wniosek o należności w terminie, karta czasu, wydatki, termin opinii i usprawiedliwienie nieobecności
  • Znasz granice roli: konflikt interesów, kontakt ze stronami, media, poufność, zgłaszanie przemocy, kryzys na badaniu, superwizja i higiena pracy

Dla kogo jest to szkolenie

  • Psycholodzy z doświadczeniem w diagnozie, którzy chcą zostać biegłymi sądowymi albo dopiero zaczynają współpracę z sądem
  • Psycholodzy kliniczni, poradniani i szkolni, którzy dostają pierwsze postanowienia o powołaniu i nie wiedzą, jak je czytać
  • Biegli z kilkuletnim stażem, którzy chcą uporządkować rozprawy, rozliczenia i granice roli
  • Psycholodzy prowadzący gabinety i poradnie, w których pracownicy bywają powoływani przez sąd
  • Osoby przygotowujące się do wpisu na listę biegłych i piszące wniosek do prezesa sądu okręgowego

Czego to szkolenie nie daje

Piszemy to wprost, żebyś nie musiał lub nie musiała zgadywać. Szkolenie doskonalące ma granice — poniżej te, które dotyczą tego materiału.

  • Kurs nie jest akredytowany, nie daje wpisu na listę biegłych sądowych ani żadnych uprawnień; po ukończeniu otrzymujesz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin, a o wpisie decyduje prezes sądu okręgowego
  • Kurs nie jest poradą prawną: omawia przepisy ogólnie; w konkretnej sprawie rozstrzyga sąd, a wątpliwości prawne wyjaśnisz z prawnikiem
  • Kurs nie zawiera treści testów, kluczy, norm ani punktacji: opisuje cele i ograniczenia metod oraz sposób uzasadnienia ich wyboru w opinii
  • Kurs nie podaje kwot wynagrodzeń: stawki i kwota bazowa zmieniają się, więc opisujemy zasady i wskazujemy, gdzie sprawdzić aktualny stan
  • Kurs nie zastępuje opinii psychiatrycznej ani decyzji sądu: pokazuje granice roli psychologa
  • Kurs nie jest szkoleniem terapeutycznym i nie zawiera informacji o lekach ani ich działaniu

Program szkolenia

48 lekcji w 12 modułach. Lekcje oznaczone jako otwarte obejrzysz bez zakładania konta.

Moduł 1

Kim jest biegły sądowy psycholog i czym różni się od psychologa w gabinecie

Moduł 2

Jak zostać biegłym sądowym: wymagania, wniosek i wpis na listę

  • Jak zostać biegłym sądowym psychologiem: wymagania i droga do wpisu11 min
  • Wniosek do prezesa sądu okręgowego: dokumenty, opinia o kandydacie i przyrzeczenie21 min
  • Biegły z listy i biegły ad hoc: czym się różnią w praktyce12 min
  • Kadencja, skreślenie z listy, praca w zespole i budowanie praktyki23 min
Moduł 3

Postanowienie sądu: jak je czytać, na co odpowiadać, a czego nie

  • Jak czytać postanowienie o powołaniu biegłego psychologa?10 min
  • Pytania poza psychologią i pytania o winę lub wiarygodność „w ogóle”22 min
  • Wyłączenie, odmowa i zwolnienie z obowiązku sporządzenia opinii12 min
  • Terminy, zaliczka na wydatki i pierwsze pismo do sądu21 min
Moduł 4

Sprawy karne: ocena wiarygodności zeznań i przesłuchanie dziecka z udziałem psychologa

  • Ocena wiarygodności zeznań: co wolno biegłemu psychologowi, a co sędziemu20 min
  • Przesłuchanie małoletniego z udziałem psychologa: art. 185a-185c i 192 § 2 KPK10 min
  • Opinia o zdolności postrzegania i odtwarzania oraz o sugestywności19 min
  • Oskarżony, poczytalność i granica z opinią psychiatryczną20 min
Moduł 5

Sprawy cywilne: ubezwłasnowolnienie, ważność czynności prawnych, zadośćuczynienie i mobbing

  • Ubezwłasnowolnienie: co robi biegły psycholog w sprawie o ubezwłasnowolnienie21 min
  • Stan psychiczny w chwili czynności prawnej: testament, umowa, darowizna8 min
  • Krzywda psychiczna po wypadku i żałoba po bliskim w sprawie o zadośćuczynienie18 min
  • Sprawy pracownicze i mobbing: co może ustalić biegły psycholog18 min
Moduł 6

Sprawy rodzinne poza OZSS: kontakty, władza rodzicielska, przemoc i konflikt lojalności

  • Kiedy sąd rodzinny powołuje biegłego indywidualnego, a kiedy zespół OZSS?19 min
  • Kontakty i władza rodzicielska: co można ustalić i jak to opisać18 min
  • Alienacja rodzicielska i konflikt lojalności: jak o nich pisać w opinii9 min
  • Przemoc domowa w sprawach rodzinnych: jak opisać ją w opinii i chronić dziecko19 min
Moduł 7

Badanie w warunkach przymusu: odmowa, symulacja, areszt, pełnomocnik i nagrywanie

  • Odmowa badania: co możesz zrobić, gdy badany nie chce rozmawiać11 min
  • Symulacja, dysymulacja i agrawacja: jak je rozpoznawać i jak o nich pisać8 min
  • Badanie w areszcie i zakładzie karnym: warunki, bezpieczeństwo, ograniczenia danych8 min
  • Pełnomocnik, nagrywanie i osoby trzecie: kto może być przy badaniu18 min
Moduł 8

Dobór metod, które obronią się w sądzie, i ich ograniczenia

  • Wywiad i obserwacja: podstawa opinii, którą da się obronić20 min
  • Testy psychologiczne w opinii sądowej: kiedy ich używać i jak opisywać ograniczenia9 min
  • Jak uzasadnić wybór metod: normy, adaptacje i integracja danych9 min
  • Badanie dziecka, obcokrajowca i osoby z niepełnosprawnością: dostosowanie metod19 min
Moduł 9

Akta sprawy: dostęp, notatki, dokumentacja medyczna i granica między faktami a wynikami badania

  • Akta sprawy: co biegły dostaje, czego nie dostaje i jak to udokumentować9 min
  • Notatki własne, dokumentacja badania i tajemnica: jak prowadzić i przechowywać9 min
  • Dokumentacja medyczna, zeznania i dane wrażliwe: jak z nich korzystać w opinii18 min
  • Fakty z akt a wyniki badania: jak je rozdzielić i nie przekroczyć granicy roli20 min
Moduł 10

Wezwanie na rozprawę: pytania stron, zarzuty, opinia uzupełniająca i obrona opinii na sali

  • Wezwanie na rozprawę: jak się przygotować i jak przebiega przesłuchanie biegłego9 min
  • Pytania podchwytliwe, sugerujące i zarzuty wobec opinii: jak odpowiadać8 min
  • Opinia uzupełniająca, opinia prywatna i przyznanie się do błędu9 min
  • Atak na metodę, stres na sali i co robić po rozprawie18 min
Moduł 11

Wynagrodzenie, rachunek, terminy i odpowiedzialność biegłego

  • Wynagrodzenie biegłego: zasady, wniosek o należności i termin trzech dni11 min
  • Rachunek biegłego: czas pracy, wydatki i dokumentowanie9 min
  • Terminy, przedłużenie terminu, grzywna i nieobecność na rozprawie9 min
  • Odpowiedzialność biegłego: karna, cywilna, zawodowa i ubezpieczenie19 min
Moduł 12

Etyka i granice roli biegłego sądowego

  • Podwójna rola i konflikt interesów: biegły, terapeuta i znajomi9 min
  • Kontakt ze stronami, media i poufność w pracy biegłego8 min
  • Zgłoszenie przemocy i kryzys na badaniu: obowiązki biegłego18 min
  • Superwizja, higiena pracy biegłego i podsumowanie kursu18 min

Materiały do pobrania

Arkusze i protokoły do wykorzystania w gabinecie. Lista informacyjna: pliki otwierają się przy lekcji, w planach Student i Specjalista.

  • Wpis na listę biegłych: karta przygotowania wnioskuPDF
  • Analiza postanowienia sądu: karta dla biegłegoPDF
  • Wniosek o zwolnienie z obowiązku opinii: wzórPDF
  • Przesłuchanie małoletniego: karta przygotowania psychologaPDF
  • Wybór metod: karta uzasadnienia dla opiniiPDF
  • Rozprawa: karta przygotowania do ustnej opinii uzupełniającejPDF
  • Rachunek biegłego: karta czasu i wydatkówPDF
  • Konflikt interesów: lista kontrolna biegłegoPDF

Najczęściej zadawane pytania

Biegłych sądowych ustanawia prezes sądu okręgowego i on prowadzi ich listę. Składasz do niego wniosek, w którym wykazujesz wiedzę specjalną: wykształcenie, doświadczenie w diagnozie i opiniowaniu, szkolenia. Prezes ocenia dokumenty i rękojmię należytego wykonywania obowiązków, a ustanowienie trwa pięć lat, do końca roku kalendarzowego. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualny tekst rozporządzenia i informacje na stronie wybranego sądu okręgowego.

Rozporządzenie o biegłych sądowych wymienia pięć warunków: pełnia praw cywilnych i obywatelskich, ukończone 25 lat, teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej dziedzinie, rękojmia należytego wykonywania obowiązków oraz zgoda na ustanowienie. Urzędowego progu stażu nie ma, a ocena, czy wiedza została dostatecznie wykazana, należy do prezesa sądu, więc wniosek warto oprzeć na konkretnych dokumentach.

Biegłemu powołanemu przez sąd przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę i zwrot wydatków. Wysokość ustala sąd, uwzględniając kwalifikacje, czas i nakład pracy, a podstawą stawek jest ułamek kwoty bazowej z ustawy budżetowej. Dlatego nie podajemy kwot: zmieniają się co roku. Zarobki zależą od liczby i złożoności spraw oraz od tego, czy prowadzisz dokładną kartę czasu i składasz rachunek w terminie trzech dni.

Biegły z listy został ustanowiony przez prezesa sądu okręgowego, powołuje się na złożone wtedy przyrzeczenie i nie składa go przed każdą opinią. Biegły ad hoc to osoba spoza listy, którą sąd powołuje w konkretnej sprawie, na przykład gdy na liście brakuje specjalisty w potrzebnej dziedzinie. Składa przyrzeczenie przed rozpoczęciem czynności i nie używa tytułu biegłego sądowego. W obu przypadkach obowiązują te same zasady bezstronności i rzetelności.

W sprawie cywilnej osoba wyznaczona na biegłego może nie przyjąć obowiązku z przyczyn, z jakich może odmówić świadek, oraz z powodu przeszkody uniemożliwiającej wydanie opinii, na przykład braku kompetencji w danej dziedzinie. W sprawie karnej obowiązek jest szerszy i o zwolnieniu decyduje organ, który powołał biegłego. Odmowę zgłaszasz sądowi na piśmie, z krótkim uzasadnieniem i bez ujawniania danych objętych tajemnicą. Nieuzasadniona odmowa lub opóźnienie może skończyć się grzywną.

Najpierw przeczytaj zarzuty uważnie i oddziel te, które dotyczą metody, od tych, które dotyczą pominięcia dokumentu albo bezstronności. Na rozprawie lub w opinii uzupełniającej odpowiadasz po kolei: powtarzasz zarzut, wskazujesz fragment opinii i uzasadniasz swój wybór. Jeżeli zarzut jest trafny w części, powiedz to wprost. Nie komentujesz motywów strony, a ocenę zostawiasz sądowi.

Tak, w określonych sprawach. Małoletniego pokrzywdzonego w sprawach o przestępstwa z użyciem przemocy, groźby bezprawnej albo przeciwko wolności seksualnej przesłuchuje sąd na posiedzeniu z udziałem biegłego psychologa, co do zasady tylko raz (art. 185a-185c kodeksu postępowania karnego). Psycholog nie prowadzi własnego śledztwa i nie zadaje dziecku pytań o szczegóły czynów, a jego rolą jest dbanie o dobro dziecka w czasie czynności.

Tak. Po ukończeniu kursu otrzymasz certyfikat ukończenia CWP z liczbą godzin. Kurs nie jest akredytowany, nie daje wpisu na listę biegłych sądowych ani żadnych uprawnień i nie jest poradą prawną. O wpisie decyduje prezes sądu okręgowego na podstawie Twojego wniosku i dokumentów, a certyfikat możesz do nich dołączyć jako potwierdzenie szkolenia.

Pytania o dostęp i certyfikat

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

Nie. Certyfikaty są dostępne wyłącznie w płatnym planie (Student, Rodzic, Specjalista albo plan dla placówek). Nie obejmuje ich bezpłatny okres próbny ani darmowe konto. W okresie próbnym możesz uczyć się i kończyć szkolenia, postęp się zapisuje, a certyfikat z każdego ukończonego szkolenia pobierzesz od razu po pierwszej płatności, ze strony szkolenia w strefie kursanta.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Tak. Dział Pedagog i psycholog szkolny zbiera szkolenia do pracy w szkole i przedszkolu: uczeń z ADHD i w spektrum autyzmu, agresja i trudne zachowania, uczeń w kryzysie, WOPFU i IPET, trudna rozmowa z rodzicem, ochrona małoletnich, program wychowawczo-profilaktyczny. Znajdziesz go na stronie głównej, w menu jako Pedagog szkolny i pod adresem cwp.edu.pl/kategorie/pedagog-i-psycholog-szkolny. Szkolenia są w planie Specjalista. Na blogu jest osobna zakładka Pedagog szkolny z tekstami do pracy z uczniem i klasą.

Powiązane szkolenia

Psychologia transportu: badania psychologiczne kierowców od podstaw do orzeczenia

Psychologia sądowa i orzecznictwo

Psychologia transportu: badania psychologiczne kierowców od podstaw do orzeczenia

Kurs dla psychologów, którzy wykonują lub przygotowują się do wykonywania badań kierowców: procesy poznawcze i ryzyko za kierownicą, ramy prawne i pracownia, przebieg badania, narzędzia i interpretacja wyników, alkohol, leki i choroby, orzeczenie, odwołanie oraz kolej, lotnictwo i żegluga.

12 godz. dydakt.Średniozaawansowany
W abonamencie

Przeczytaj także