Kiedy nastolatek się okalecza lub myśli o śmierci

Sygnałem mogą być niewyjaśnione rany, zadrapania, siniaki lub oparzenia, noszenie długich rękawów nawet w upał, unikanie basenu czy przebierania się przy innych i częste zamykanie się w łazience. Warto też zwrócić uwagę na zmiany emocjonalne i w zachowaniu: wycofanie, drażliwość, spadek nastroju, izolowanie się, problemy ze snem i szkołą. Pojedynczy sygnał nie przesądza o niczym, ale kilka naraz jest powodem do spokojnej rozmowy z nastolatkiem i konsultacji ze specjalistą.

Najważniejsze to rozmawiać spokojnie, bez krzyku, oceniania i gróźb, nawet jeśli czujesz ogromny lęk. Możesz powiedzieć: „Widziałem rany na twoich rękach. Martwię się o ciebie i chcę zrozumieć, co przeżywasz”. Słuchaj więcej, niż mówisz, i nie wymuszaj natychmiastowych obietnic, że to się nie powtórzy. Unikaj zawstydzania i zdań w rodzaju „robisz to dla uwagi”. Zapewnij, że razem poszukacie pomocy, i zapytaj też wprost, czy myśli o śmierci.

O myśli samobójcze warto zapytać wprost i spokojnie, na przykład: „Czy zdarza ci się myśleć o tym, żeby nie żyć albo odebrać sobie życie?”. Bezpośrednie pytanie nie podsuwa pomysłu, a często przynosi nastolatkowi ulgę, bo pokazuje, że może mówić o najtrudniejszych sprawach. Wysłuchaj odpowiedzi bez paniki i bez oceniania. Jeśli odpowiedź jest twierdząca, nie zostawiaj nastolatka samego i jak najszybciej skontaktuj się ze specjalistą lub wezwij pomoc.

Natychmiastowej pomocy wymaga sytuacja, gdy nastolatek mówi o planie odebrania sobie życia, ma dostęp do środków, żegna się z bliskimi, rozdaje swoje rzeczy, zrobił sobie poważną krzywdę lub jest w stanie silnego pobudzenia albo odrętwienia. Wtedy nie zostawiaj go samego i dzwoń pod 112 albo jedź na szpitalny oddział ratunkowy lub do izby przyjęć psychiatrii dzieci i młodzieży. Nastolatek może też całodobowo zadzwonić pod 116 111, a rodzic pod 800 12 12 12.

Bezpieczeństwo w domu zwiększa ograniczenie dostępu do środków, którymi nastolatek mógłby zrobić sobie krzywdę, szczególnie leków, ostrych narzędzi i substancji. Warto przechowywać je w zamknięciu, ale bez tworzenia atmosfery więzienia i ciągłej kontroli. Pomaga też plan bezpieczeństwa przygotowany razem z nastolatkiem i specjalistą: sygnały ostrzegawcze, sposoby radzenia sobie, osoby, do których może się zwrócić, i numery pomocowe. Bliskość i dostępność rodzica są równie ważne jak zabezpieczenia.

Tak, nastolatek, który się okalecza, może otrzymać skuteczną pomoc, a wiele osób z czasem uczy się radzić sobie z emocjami w inny sposób. Leczenie zwykle obejmuje psychoterapię, która pomaga zrozumieć przyczyny i uczy zdrowszych sposobów regulacji emocji, a czasem także konsultację psychiatryczną. Ważne jest zaangażowanie rodziców. Nawroty mogą się zdarzać i nie oznaczają porażki. Pierwszym krokiem może być psycholog, psychiatra dzieci i młodzieży lub poradnia zdrowia psychicznego.

Rodzicom w tej trudnej sytuacji poświęcone jest szkolenie CWP „Kiedy nastolatek się okalecza lub myśli o śmierci”. Kurs krok po kroku wyjaśnia, czym jest samookaleczenie, jak rozpoznać sygnały i czynniki ryzyka, jak przeprowadzić pierwszą rozmowę i zapytać o myśli samobójcze oraz jak ocenić pilność sytuacji. Omawia bezpieczeństwo w domu, plan bezpieczeństwa, leczenie i nawroty, a także dbanie o siebie jako rodzica. Nie zastępuje pomocy specjalisty, ale pomaga ją szybko zorganizować.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.