Przemoc rówieśnicza i hejt w szkole – interwencja i profilaktyka dla psychologa

Wyróżnia się przemoc fizyczną, słowną, relacyjną i cyberprzemoc. Przemoc fizyczna obejmuje bicie, popychanie czy niszczenie rzeczy, słowna wyzwiska i groźby, a relacyjna wykluczanie z grupy, rozpowszechnianie plotek, manipulację i ośmieszanie. Przemoc relacyjna bywa najtrudniejsza do zauważenia przez dorosłych, a jej skutki mogą być równie poważne. Cyberprzemoc przenosi te działania do sieci, gdzie zyskują większy zasięg, trwałość i często anonimowość sprawcy.

Z uczniem doświadczającym przemocy rówieśniczej trzeba rozmawiać w bezpiecznym, dyskretnym miejscu, spokojnie, bez oceniania i bez obwiniania go za sytuację. Warto zadawać pytania otwarte, uwierzyć w jego relację i jasno powiedzieć, co psycholog zrobi z uzyskanymi informacjami. Nie należy organizować konfrontacji ofiary ze sprawcą ani obiecywać, że nikt się nie dowie. Uczniowi można wskazać telefon 116 111 lub 800 12 12 12, a przy bezpośrednim zagrożeniu trzeba dzwonić pod 112.

Z uczniem stosującym przemoc pracuje się, łącząc jasne konsekwencje z próbą zrozumienia funkcji jego zachowania i rozwijaniem umiejętności. Konfrontacyjny, zawstydzający styl rozmowy zwykle nie działa, bo wzmacnia postawę obronną. Skuteczniejsze jest spokojne nazwanie zachowania, oczekiwanie jego zmiany i praca nad empatią oraz regulacją emocji. Warto sprawdzić, czy uczeń sam nie doświadcza przemocy lub innych trudności, które mogą wymagać pogłębionej diagnozy.

Świadkowie odgrywają kluczową rolę w przemocy rówieśniczej, bo ich reakcje mogą ją podtrzymywać albo przerwać. Część świadków aktywnie wspiera sprawcę, część biernie się przygląda, a nieliczni stają po stronie ofiary. Bierność często wynika z lęku przed odrzuceniem, niepewności, jak zareagować, i rozproszenia odpowiedzialności. Programy aktywizujące świadków uczą rozpoznawania przemocy, bezpiecznych sposobów reagowania i szukania pomocy u dorosłych.

Na hejt i cyberprzemoc psycholog szkolny powinien reagować szybko: zadbać o wsparcie ucznia, pomóc zabezpieczyć dowody, takie jak zrzuty ekranu z datą, i uruchomić szkolną procedurę. Ważna jest współpraca z rodzicami, wychowawcą i dyrekcją oraz zgłoszenie treści administratorom serwisu. Przy groźbach, publikacji intymnych materiałów lub innych poważnych naruszeniach konieczne może być zawiadomienie policji. Uczeń powinien wiedzieć, że nie musi radzić sobie z tym sam.

W profilaktyce przemocy rówieśniczej najlepiej sprawdza się podejście całoszkolne, obejmujące uczniów, nauczycieli, rodziców i jasne zasady obowiązujące w całej szkole. Skuteczne programy łączą pisemną politykę antyprzemocową, szkolenie rady pedagogicznej, spójne reagowanie na incydenty, pracę z klimatem klasy i aktywizację świadków. Pojedyncze pogadanki bez zmian w funkcjonowaniu szkoły zwykle mają ograniczony efekt. Ważny jest też regularny pomiar klimatu szkoły.

Psycholog szkolny może uczyć się pracy z przemocą rówieśniczą na materiale, który obejmuje pełen cykl: diagnozę, interwencję i profilaktykę. Szkolenie CWP „Przemoc rówieśnicza i hejt w szkole – interwencja i profilaktyka dla psychologa” omawia rozmowę z ofiarą i sprawcą, ocenę ryzyka, pracę ze świadkami i całą klasą, cyberprzemoc, budowanie polityki antyprzemocowej szkoły, dokumentację incydentów i granice kompetencji psychologa.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.