Terapia schematów — praca z trybami, dialog krzeseł i ograniczone powtórne rodzicielstwo

Schemat to trwały wzorzec przekonań, emocji i wspomnień, na przykład schemat opuszczenia czy wadliwości, a tryb to stan, w którym człowiek znajduje się w danym momencie. Tryb obejmuje aktualnie aktywne emocje, myśli i zachowania, na przykład bezbronne dziecko, karzącego rodzica czy odłączonego obrońcę. Praca z trybami jest w praktyce często bardziej użyteczna, bo pozwala zauważyć przełączenia w czasie sesji i odpowiedzieć na to, co dzieje się tu i teraz, zamiast rozmawiać o schematach wyłącznie teoretycznie.

Dialog krzeseł polega na tym, że różne tryby pacjenta dostają osobne krzesła, a pacjent przesiada się i mówi z perspektywy każdego z nich. Pozwala to doświadczyć konfliktu wewnętrznego, a nie tylko o nim opowiedzieć. Na przykład terapeuta może stanowczo przeciwstawić się trybowi karzącego rodzica, chroniąc bezbronne dziecko, a z czasem pacjent przejmuje tę rolę jako zdrowy dorosły. Technika działa, gdy wywołuje emocje i zmienia doświadczenie, dlatego nie powinna zamieniać się w intelektualną rozmowę o krzesłach.

Ograniczone powtórne rodzicielstwo to postawa terapeuty w terapii schematów, w której w granicach profesjonalnej relacji częściowo zaspokaja on niezaspokojone w dzieciństwie potrzeby pacjenta, takie jak bezpieczeństwo, ciepło, uznanie czy realistyczne granice. Terapeuta jest aktywny, ciepły i opiekuńczy, ale też stanowczy wobec zachowań szkodliwych. Słowo „ograniczone” jest kluczowe: relacja pozostaje terapeutyczna, a kwestie takie jak kontakt między sesjami, autoujawnienie czy dotyk wymagają jasnych zasad i superwizji.

Przepracowanie wyobrażeniowe to technika, w której pacjent przywołuje w wyobraźni bolesne wspomnienie z dzieciństwa, a następnie jego przebieg zostaje zmieniony: do sceny wchodzi terapeuta lub zdrowy dorosły, chroni dziecko i zaspokaja jego potrzebę. Celem nie jest zmiana faktów, ale znaczenia emocjonalnego wspomnienia. Technika wymaga przygotowania, poczucia bezpieczeństwa i uważności na dysocjację. U pacjentów z nasiloną traumą najpierw pracuje się nad stabilizacją.

Terapia schematów jest przeznaczona głównie dla osób z długotrwałymi, nawracającymi trudnościami w relacjach i obrazie siebie, w tym z zaburzeniami osobowości, przewlekłą depresją czy nawracającymi zaburzeniami lękowymi, u których krótsze terapie nie przyniosły trwałej zmiany. Stosuje się ją indywidualnie, w grupie i w pracy z parami. Nie zawsze jest właściwym wyborem, na przykład w ostrym kryzysie, psychozie czy przy aktywnym uzależnieniu wymagającym najpierw innego leczenia. Zwykle jest procesem dłuższym niż standardowa CBT.

Tryb odłączonego obrońcy chroni pacjenta przed bólem przez odcięcie od emocji, co w sesji może wyglądać jak intelektualizowanie, obojętność, żartowanie czy mówienie „nic nie czuję”. Pracę zaczyna się od nazwania trybu i docenienia jego funkcji ochronnej, a następnie wspólnego zbadania, jakie koszty niesie. Terapeuta może zaprosić pacjenta do rozmowy z tym trybem, pytając, przed czym chroni i co by się stało, gdyby odpuścił. Celem jest stopniowe uzyskanie dostępu do emocji, a nie przełamywanie obrony siłą.

Pracy z trybami najlepiej uczyć się przez połączenie konceptualizacji z ćwiczeniem technik doświadczeniowych i superwizją nagrań. Szkolenie CWP „Terapia schematów” prowadzi od konceptualizacji trybowej i mapy trybów, przez rozpoznawanie przełączeń w sesji, po dialog krzeseł z trybem karzącego rodzica, pracę z odłączonym obrońcą, przepracowanie wyobrażeniowe i ograniczone powtórne rodzicielstwo wraz z jego granicami. Omawia też sytuacje, w których terapia schematów nie jest właściwym wyborem.

Nie, bo do 2028 roku nie ma czego przyznawać. System doskonalenia zawodowego psychologów opisany w art. 29 ustawy z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów zacznie obowiązywać wraz z trzonem ustawy 19 maja 2028 r., a doskonalenie ma być wtedy organizowane lub koordynowane przez samorząd zawodowy. Każdy, kto dziś obiecuje punkty, obiecuje coś, co nie istnieje. Wystawiamy certyfikat ukończenia szkolenia z liczbą godzin dydaktycznych i prowadzimy dziennik rozwoju zawodowego, żeby po wejściu przepisów w życie mieć udokumentowany dorobek.

Dla psychologów, psychoterapeutów, psychologów szkolnych i poradnianych, pedagogów specjalnych, doradców zawodowych, studentów psychologii oraz rodziców. Materiał dla specjalistów zakłada przygotowanie kierunkowe: nie tłumaczymy podstaw od zera i nie publikujemy treści rozwoju osobistego. Osobna część biblioteki jest napisana z myślą o rodzicach — porusza m.in. tematy związane z rozwodem i rozstaniem rodziców, które mogą pomóc chronić dziecko przed skutkami konfliktu.

To szkolenia pisane, podzielone na lekcje po kilkanaście minut, z materiałem do czytania. Wracasz do nich w dowolnym momencie i przerabiasz we własnym tempie. W przyszłości planujemy wprowadzić także wersje audio. Zajęć na żywo i superwizji grupowej nie prowadzimy.

Udział w szkoleniu i liczbę godzin dydaktycznych. Certyfikat nie nadaje uprawnień zawodowych, nie jest dokumentem żadnego towarzystwa naukowego ani zaświadczeniem oświatowym. Jest dokumentem do Twojej własnej dokumentacji rozwoju zawodowego oraz do przedstawienia pracodawcy, jeśli tego wymaga.

Imię i nazwisko wraz z tytułem zawodowym, tytuł szkolenia, liczba godzin dydaktycznych, data wystawienia, numer dokumentu oraz klauzula o zakresie, jaki certyfikat potwierdza. Dane są zamrażane w chwili wystawienia — późniejsza zmiana tytułu szkolenia nie zmienia dokumentu, który już masz.

Tak. Każdy dokument ma numer i indywidualny adres weryfikacyjny. Pracodawca albo placówka może sprawdzić jego autentyczność bez zakładania konta i bez kontaktu z nami.